Artykuł 657 Kodeksu cywilnego wskazuje, że prawo do odstąpienia od umowy przez strony wykonujące umowę - w szczególności wykonawcę lub inwestora - nie jest absolutne, lecz może zostać ograniczone lub całkowicie wyłączone przez przepisy szczególne. Oznacza to, że mimo istnienia podstawowego prawa odstąpienia od umowy, inne akty prawne lub szczególne regulacje mogą wprowadzać wyjątki lub dodatkowe warunki, które takie odstąpienie ograniczają. Przepis ten ma charakter ramowy i wskazuje, że normy szczegółowe mogą modyfikować ogólne uprawnienia przyjmowane na gruncie kodeksu cywilnego.

Przepis ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy kwestie związane z odstąpieniem od umowy są uregulowane w innych ustawach lub rozporządzeniach, które mogą np. zabraniać odstąpienia w konkretnych umowach lub wymagać spełnienia dodatkowych warunków. Mogą to być np. regulacje dotyczące umów budowlanych, zamówień publicznych czy innych umów o charakterze specjalnym, gdzie odstąpienie może skutkować określonymi konsekwencjami bądź jest całkowicie niedopuszczalne na mocy przepisów szczególnych.

Przykładowo, w umowie na roboty budowlane inwestor lub wykonawca może mieć prawo do odstąpienia na podstawie kodeksu cywilnego, jednak w konkretnym przypadku regulacje odrębne mogą to prawo wyłączyć lub ograniczyć, np. ze względu na charakter inwestycji, postanowienia umowy ramowej lub przepisy prawa budowlanego. Przełożenie tych zasad na praktykę oznacza, że strony powinny zwracać uwagę nie tylko na przepisy kodeksu cywilnego, lecz także na inne akty regulujące częstość odstąpienia oraz jego skutki.

Często zdarzają się nieporozumienia wynikające z nieuwzględniania wpływu przepisów szczególnych na prawo odstąpienia. Strony umowy mogą błędnie zakładać, że mają pełne uprawnienie do odstąpienia na podstawie kodeksu, ignorując obowiązujące ograniczenia w prawie szczególnym. Ponadto, mogą nie dostrzegać, że ograniczenia te mogą dotyczyć zarówno sytuacji określonych w umowie, jak i dodatkowych warunków formalnych bądź terminów. Z tego powodu zaleca się dokładną analizę całego systemu norm mających zastosowanie do konkretnej umowy oraz konsultacje prawne w indywidualnych przypadkach, aby uniknąć ryzyka bezskutecznego odstąpienia lub konsekwencji prawnych wynikających z niedostosowania się do obowiązujących przepisów.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że prawo odstąpienia może być ograniczone przepisami szczególnymi?

Oznacza to, że poza przepisami kodeksu cywilnego inne akty prawne mogą ograniczać lub wyłączać prawo do odstąpienia od umowy.

Kto może skorzystać z prawa odstąpienia od umowy według art. 657 KC?

Z tego prawa mogą korzystać wykonawca lub inwestor, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Czy każda umowa pozwala na odstąpienie według art. 657 KC?

Nie, przepisy szczególne mogą ograniczać lub całkowicie wyłączać tę możliwość w zależności od rodzaju umowy.

Gdzie szukać przepisów szczególnych ograniczających odstąpienie od umowy?

Należy sprawdzić odrębne ustawy, rozporządzenia lub postanowienia umowne dotyczące konkretnego rodzaju umowy.

Czy w przypadku wątpliwości co do odstąpienia od umowy warto skonsultować się z prawnikiem?

Tak, przy indywidualnych sprawach konsultacja z prawnikiem pozwala uniknąć błędów w stosowaniu przepisów.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 657

← Wróć do pełnej ustawy