Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 648.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Umowa o roboty budowlane powinna być stwierdzona pismem.

§ 2.Wymagana przez właściwe przepisy dokumentacja stanowi część składową umowy.

§ 3.(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 2219/13Sąd Okręgowy w Płocku

Bezpodstawne wzbogacenie przy robotach budowlanych – SO Płock

Fragment uzasadnienia

… terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej – dla celów dowodowych ( art. 648 § 1 kc ). W wypadku, gdy strony umówiły się o wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac – jeżeli jednak…
  • bezpodstawne wzbogacenie
Czytaj orzeczenie
I C 532/10Sąd Okręgowy w Zamościu

Bezpodstawne wzbogacenie – wyrok SO w Zamościu

Fragment uzasadnienia

… publiczne pozostaje zatem umową, o której mowa w art. 647 i nast. k.c. Zmianie podlega natomiast rygor pod jakim zastrzeżona jest forma tej umowy, gdyż zamiast wymaganej w art. 648 § 1 k.c. w zw. z art. 74 § 1 k.c. formy pisemnej ad probationem, znajduje zastosowanie forma pisemna pod rygorem nieważności ( art. 139 ust. 2 p.z.p. ) Ustawa o zamówieniach publicznych nie reguluje cywilno – prawnych skutków ewentualnego…
  • bezpodstawne wzbogacenie
Czytaj orzeczenie
VIII Ca 184/13Sąd Okręgowy w Toruniu

Ocena dowodów w apelacji – wyrok SO w Toruniu

Fragment uzasadnienia

… zakres robót oraz wysokość wynagrodzenia wynikały z ustnej umowy, która miała miejsce jeszcze przed sporządzeniem pisemnej umowy. Przede wszystkim należy wskazać, iż art. 648 §1 k.c. wyraźnie stanowi, że umowa o roboty budowlane powinna być stwierdzona pismem. Z kolei z art. 74 §1 k.c. wynika, iż zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze…
  • dowodowe postępowanie
Czytaj orzeczenie
I AGa 11/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu

I AGa 11/22

Fragment uzasadnienia

… i zapłaty umówionego wynagrodzenia. W orzecznictwie dość jednolicie ujmuje się, że umowa o roboty budowlane dotyczyć może tylko wycinka obiektu, pewnej części inwestycji. Art. 648 § 1 i 2 wskazują, że umowa o roboty budowlane powinna zostać zawarta na piśmie, a wymagana przez właściwe przepisy dokumentacja stanowi część składową umowy. Z treści powołanych przepisów wynika, że obowiązkiem pozwanego było dostarczenie powodowi…
  • bezpodstawne wzbogacenie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 648: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 648 Kodeksu cywilnego precyzuje wymagania formalne dotyczące umowy o roboty budowlane. Zgodnie z § 1, umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, co oznacza, że dla ważności tego rodzaju umowy konieczne jest sporządzenie jej na trwałym nośniku, takim jak dokument papierowy lub elektroniczny. Celem takiego wymogu jest zapewnienie jasności i dowodu zawarcia umowy, co upraszcza ewentualne dochodzenie roszczeń oraz zmniejsza ryzyko sporów dotyczących jej treści lub istnienia. § 2 tego artykułu wskazuje na obowiązek załączenia do umowy określonej przez przepisy dokumentacji, która stanowi jej integralną część. Dokumentacja ta może obejmować m.in. projekty budowlane, kosztorysy, specyfikacje techniczne oraz inne materiały niezbędne do realizacji robót budowlanych. Z kolei § 3 tego przepisu został uchylony i nie znajduje już zastosowania.

Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy strony zawierają umowę o wykonanie robót budowlanych. Dotyczy to zarówno inwestorów indywidualnych, jak i firm budowlanych, które realizują zlecenia dotyczące budowy, remontu czy modernizacji obiektów. Wymóg pisemnej formy umowy oraz załączonej dokumentacji pomaga w jednoznacznym określeniu zakresu prac, warunków finansowych oraz terminów realizacji. Ważne jest, że obowiązek załączenia dokumentacji wynika z innych przepisów, które nakładają na strony konieczność posiadania i wykazania określonych dokumentów dla ważności lub poprawności umowy.

Przykładowo, wyobraźmy sobie sytuację, w której właściciel domu zleca firmie remont dachu. Zgodnie z art. 648 KC, umowa powinna zostać sporządzona na piśmie, a do niej dołączona dokumentacja, jak kosztorys i projekt techniczny remontu. Dzięki temu obie strony mają jasność co do zakresu i ceny prac, co zapobiega ewentualnym sporom. Jeśli którykolwiek z elementów, jak dokumentacja, zostanie pominięty, może to budzić wątpliwości co do szczegółów umowy i prowadzić do problemów podczas realizacji czy rozliczenia prac.

W praktyce często pojawiają się błędy w stosowaniu art. 648 KC, takie jak dopuszczanie ustnej formy umowy, co jest prawnie niewystarczające i naraża strony na ryzyko niemożności udowodnienia warunków umowy. Innym częstym błędem jest nieuwzględnienie wymaganej dokumentacji, która powinna być częścią umowy, co może skutkować jej nieważnością lub komplikacjami prawnymi. Znajomość i stosowanie wymagań określonych w art. 648 KC jest więc kluczowe dla prawidłowego zabezpieczenia interesów stron w umowach o roboty budowlane. W razie wątpliwości lub indywidualnych przypadków warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie budowlanym lub cywilnym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa o roboty budowlane musi być zawsze pisemna?

Tak, zgodnie z art. 648 § 1 KC umowa o roboty budowlane powinna być zawarta w formie pisemnej.

Co wchodzi w skład umowy o roboty budowlane według art. 648 KC?

Wymagana przez przepisy dokumentacja, taka jak projekty czy kosztorysy, stanowi integralną część umowy.

Czy brak dokumentacji załączonej do umowy może unieważnić umowę?

Brak wymaganej dokumentacji może powodować problemy dowodowe i w niektórych przypadkach wpłynąć na ważność umowy.

Czy umowa ustna na roboty budowlane jest ważna?

Umowa ustna nie spełnia wymogu pisemnej formy określonej w art. 648 KC i może być nieważna lub trudna do egzekwowania.

Czy można do umowy dołączać dokumenty w formie elektronicznej?

Tak, dokumentacja stanowiąca część umowy może mieć formę elektroniczną, jeśli strony to zaakceptują i jest zgodne z przepisami.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 648