Art. 610 Kodeksu cywilnego stanowi szczególną regulację dotyczącą sytuacji, gdy dostawca umowy opóźnia się z rozpoczęciem wytwarzania przedmiotu dostawy lub jego części. Przepis umożliwia odbiorcy odstąpienie od umowy jeszcze przed upływem terminu dostawy, i to bez konieczności wyznaczania dodatkowego terminu na realizację zamówienia. W praktyce, jeśli stan faktyczny wskazuje, że dostawca jest tak bardzo spóźniony z rozpoczęciem produkcji, że nie ma realnej szansy na terminowe dostarczenie przedmiotu, odbiorca ma prawo zakończyć umowę bez dalszego zwlekania i bez dodatkowych formalności polegających na wyznaczeniu terminu uzupełniającego.
Przepis ma zastosowanie w umowach, w których przedmiotem jest wytworzenie i dostawa określonych rzeczy lub ich części, a umowa przewiduje konkretny termin dostawy. Dotyczy więc przede wszystkim umów o dzieło, umów sprzedaży rzeczy nieistniejących jeszcze w chwili zawarcia umowy, a także umów dostawy, w których konieczne jest wytworzenie lub przygotowanie konkretnego przedmiotu na rzecz odbiorcy. Odbiorca może powołać się na art. 610 KC, gdy opóźnienie w rozpoczęciu produkcji uniemożliwia wywiązywanie się z zobowiązania na czas, co czyni dalsze oczekiwanie bezprzedmiotowym.
Przykładem codziennego zastosowania tego przepisu może być umowa na zamówienie specjalistycznych maszyn, które muszą zostać wyprodukowane przez dostawcę zgodnie z indywidualnymi specyfikacjami kupującego oraz określonym terminem dostawy. Jeśli dostawca zwleka z rozpoczęciem produkcji tak długo, że staje się oczywiste, iż maszyny nie zostaną dostarczone na czas, kupujący może odstąpić od umowy bez wyznaczania nowego terminu, co pozwala mu poszukać innego wykonawcy i uniknąć dalszych strat.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu artykułu 610 KC jest błędne założenie, że prawo do odstąpienia przysługuje jedynie po upływie terminu dostawy lub po wyznaczeniu terminu dodatkowego. Tymczasem przepis wyraźnie umożliwia odstąpienie jeszcze przed terminem, o ile opóźnienie jest tak znaczne, że nie wróży terminowej realizacji. Ponadto, odbiorcy czasem nie doceniają konieczności przekazania dowodów potwierdzających opóźnienie i prognozowaną niemożność dotrzymania terminu. Artykuł 610 KC jest instrumentem ochronnym, jednak jego skuteczne stosowanie wymaga odpowiedniego udokumentowania sytuacji i oceny realnych możliwości dostawcy. W indywidualnych przypadkach najlepiej jest skonsultować się z prawnikiem, aby precyzyjnie ocenić możliwość odstąpienia od umowy na podstawie tego przepisu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
