Art. 562 Kodeksu cywilnego odnosi się do umowy sprzedaży, w której zastrzeżono, że przedmiot sprzedaży zostanie dostarczony w częściach. Przepis wskazuje, że jeśli sprzedawca, pomimo żądania kupującego, nie wymienił dostarczonych wadliwych rzeczy na taką samą ilość rzeczy wolnych od wad, kupujący ma prawo odstąpić od umowy także w części dotyczącej jeszcze niezrealizowanej dostawy. Oznacza to, że niedostarczenie zamiennej rzeczy wolnej od wad uprawnia kupującego do zaniechania realizacji dalszych części umowy, tj. skutecznego odstąpienia od nich. W przepisie § 2 został uchylony, co nie wpływa na obowiązywanie głównej normy zawartej w art. 562 § 1.
Przepis ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy w treści umowy sprzedaży określono podział dostawy na części, a sprzedawca zobowiązał się do dostarczenia rzeczy sukcesywnie. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku większych zamówień czy dostaw ciągłych. Aby przepisywanie art. 562 KC było możliwe, sprzedawca musi najpierw otrzymać żądanie od kupującego wymiany wadliwych rzeczy na wolne od wad. Brak spełnienia tego żądania skutkuje powstaniem prawa do odstąpienia od dalszej części umowy. Przepis nie przewiduje jednak automatycznego odstąpienia od już zrealizowanych części dostawy.
Praktyczny przykład zastosowania art. 562 KC można rozważyć przy sprzedaży hurtowej towarów, na przykład mebli, gdzie dostawa realizowana jest etapami. Jeżeli pierwsza partia mebli zostanie dostarczona z wadami, a kupujący zażąda ich wymiany, ale sprzedawca tego nie uczyni, kupujący może odstąpić od dalszej dostawy kolejnych partii mebli, które miały zostać dostarczone później. Tym samym kupujący zabezpiecza się przed powtarzającym się ryzykiem otrzymania kolejnych wadliwych produktów.
Powszechne błędy w stosowaniu art. 562 KC dotyczą często niezrozumienia, że prawo odstąpienia odnosi się jedynie do części dostawy jeszcze nie zrealizowanych, a nie do tych już dostarczonych. Niekiedy także kupujący pomija konieczność formalnego żądania wymiany wadliwych rzeczy, co jest warunkiem wywołującym możliwość odstąpienia od dalszej części umowy. Kolejnym często spotykanym problemem jest założenie, że odstąpienie od części umowy automatycznie implikuje odstąpienie od całości, co nie wynika z treści przepisu art. 562 KC. W konkretnych przypadkach, ze względu na zawiłość przepisów i indywidualne treści umów, należy rozważyć konsultację z prawnikiem, aby właściwie zabezpieczyć swoje prawa.
W sprawach indywidualnych rekomendujemy skorzystanie z porady prawnika, który uwzględni specyfikę danej umowy i sytuacji faktycznej przy zastosowaniu art. 562 Kodeksu cywilnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
