Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 552.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ns 288/11Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej

Służebność przesyłu a zasiedzenie – postanowienie SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, ponieważ uznał, że uczestnik już nabył to prawo przez zasiedzenie. To ważne orzeczenie dla spraw dotyczących infrastruktury przesyłowej na cudzych nieruchomościach, bo pokazuje, że zasiedzenie może wyłączyć roszczenie o ustanowienie służebności za…
  • ustanowienie służebności przesyłu
Czytaj orzeczenie
I Ns 216/11Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej

Służebność przesyłu oddalona z powodu zasiedzenia – SR Środa Śląska

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem, ponieważ uznał, że uczestnik albo jego poprzednicy prawni nabyli już odpowiednią służebność przez zasiedzenie. To ważne rozstrzygnięcie pokazuje, że żądanie ustanowienia służebności przesyłu może być bezzasadne, jeśli przedsiębiorca…
  • ustanowienie służebności przesyłu
Czytaj orzeczenie
I Ns 234/12Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej

Służebność przesyłu a zasiedzenie – oddalenie wniosku SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem, ponieważ uznał, że uczestnik albo jego poprzednicy prawni nabyli już prawo odpowiadające tej służebności przez zasiedzenie. To ważne orzeczenie dla spraw o urządzenia przesyłowe, bo pokazuje, że zasiedzenie może wyłączyć możliwość…
  • ustanowienie służebności przesyłu
Czytaj orzeczenie
II GSK 707/20Naczelny Sąd Administracyjny

II GSK 707/20

Fragment uzasadnienia

… nastąpiło przeniesienie na inny podmiot przedsiębiorstwa tj. punktu sprzedaży, z którym powiązane jest wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych; 2. art. 551 oraz art. 552 K.c. w zw. z art. 11 ust. 1 oraz ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez błędną ich wykładnię polegającą na nieuzasadnionym nieuwzględnieniu w zakresie ich zastosowania sytuacji przeniesienia na nabywcę przedsiębiorstwa zezwolenia alkoholowego…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 55(2): co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Przepis Art. 55² Kodeksu cywilnego precyzuje, co wchodzi w skład czynności prawnej, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo. Zgodnie z nim, jeśli czynność prawna dotyczy przedsiębiorstwa jako całości, obejmuje ona automatycznie wszystkie elementy wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa. Te elementy mogą obejmować zarówno składniki materialne, jak maszyny, nieruchomości czy towary, jak i prawa majątkowe, np. kontrakty, licencje, czy wierzytelności. Przepis wskazuje jednak wyjątek: jeśli z treści umowy albo z innych przepisów prawa wynika inaczej, nie wszystkie składniki przedsiębiorstwa muszą wchodzić w zakres czynności prawnej.

Art. 55² KC znajduje zastosowanie przede wszystkim przy przenoszeniu własności przedsiębiorstwa lub jego części, np. przy sprzedaży firmy. Wówczas dzięki temu przepisowi dochodzi do automatycznego przeniesienia wszystkich składników przedsiębiorstwa, co służy zachowaniu jego funkcjonalności oraz ciągłości działania. Ważne jest, aby w takich sytuacjach dokładnie przeanalizować treść czynności prawnej – możliwe jest bowiem wyłączenie poszczególnych elementów przedsiębiorstwa, jeśli strony tak postanowią lub normy szczególne prawa tak stanowią. Przepis zabezpiecza zatem przed częściowym czy fragmentarycznym rozumieniem przedsiębiorstwa w skutkach prawnych czynności.

Przykładowo, jeśli przedsiębiorca sprzedaje swoje przedsiębiorstwo jako zorganizowaną całość, w myśl Art. 55² KC umowa obejmuje wszystkie należące do firmy urządzenia, towary, prawa do umów najmu lokalu firmowego oraz prawa autorskie, o ile umowa inaczej nie stanowi. Dzięki temu nowy właściciel zyskuje cały „zorganizowany majątek”, nie musi listować każdego składnika osobno. Jeśli jednak strony umówią się, że sprzedaż nie obejmuje praw autorskich, to tego składnika nie będzie można automatycznie przenieść na podstawie tej umowy – wyłączenie takie musi być jasno określone.

Często w praktyce pojawia się nieporozumienie dotyczące zakresu przenoszonego majątku przy sprzedaży przedsiębiorstwa. Strony czynności mogą błędnie zakładać, że tylko wymienione w umowie składniki majątku są objęte transakcją, co nie zawsze jest prawidłowe. Art. 55² KC wskazuje bowiem, że jeśli czynność prawna nie stanowi inaczej, w skład przedsiębiorstwa wchodzą wszystkie jego części. Drugim częstym problemem jest nieuwzględnienie przepisów szczególnych, które mogą modyfikować zakres przedmiotu czynności. Dlatego tak istotne jest precyzyjne formułowanie umów i umysłowa świadomość, że cały majątek przedsiębiorstwa podlega tej normie.

W przypadku wątpliwości dotyczących przekazu lub zasięgu majątku przenoszonego poprzez czynność prawną, warto skonsultować się z prawnikiem, aby jednoznacznie określić skutki prawne oraz ochronić interesy stron transakcji.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że czynność prawna obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa?

Oznacza to, że umowa dotycząca przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie jego elementy majątku, np. mienie, prawa i zobowiązania, jeśli umowa lub prawo nie stanowią inaczej.

Czy można wyłączyć niektóre składniki przedsiębiorstwa z czynności prawnej?

Tak, jeśli jest to wyraźnie określone w treści czynności prawnej lub wynika z przepisów szczególnych, można wyłączyć niektóre składniki.

Jakie ma znaczenie ten przepis przy sprzedaży firmy?

Dzięki temu przepisowi sprzedaż przedsiębiorstwa automatycznie obejmuje cały majątek firmy, co zapewnia ciągłość działalności przedsiębiorstwa.

Czy czynność prawna może dotyczyć tylko części przedsiębiorstwa?

Tak, jeśli umowa lub przepisy szczególne tak stanowią, czynność prawna może obejmować jedynie wybrane składniki przedsiębiorstwa.

Co zrobić w przypadku wątpliwości co do zakresu składników przedsiębiorstwa w umowie?

Warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ustalić zakres składników objętych umową i uniknąć nieporozumień.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 55(2)