Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 54.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pożytkami prawa są dochody, które prawo to przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI ACa 1660/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Poręczenie a zmiana wierzyciela szpitala – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… 53 ust. 6 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 grudnia 2010 r. wraz z art. 4 ustawy zmieniającej, a także treść art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej . Zdaniem Sądu Okręgowego w świetle powyższych przepisów od 22 grudnia 2010 r. na dokonywanie jakiejkolwiek czynności prawnej mającej na celu zmianę wierzyciela w stosunku do…
  • nieważność czynności prawnej
Czytaj orzeczenie
V C 76/15Sąd Rejonowy w Mrągowie

Brak naruszenia dóbr osobistych przez sąd – wyrok SR Mrągowo

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Mrągowie oddalił powództwo o zadośćuczynienie przeciwko Skarbowi Państwa, uznając, że zarzucane naruszenia prawa do rzetelnego procesu nie stanowią naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 k.c. W uzasadnieniu podkreślono, że prawo do sądu ma rangę konstytucyjną i konwencyjną, ale nie należy do katalogu dóbr…
V Pa 155/12Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Odszkodowanie za utratę prawa do akcji – przedawnienie

Fragment uzasadnienia

… i Prawo 1998/9/26). Art. 361 § 2 k.c. ustanawia zasadę pełnego odszkodowania. Udział akcjonariusza w zysku, jakim jest dywidenda – jest dochodem w rozumieniu art. 54 k.c. Żądanie wyrównania utraconych korzyści mieści się w pojęciu szkody, a każdy akcjonariusz ma prawo do udziału w zysku spółki, której akcje posiada, stosownie do ich ilości ( art. 347-348 k.s.h. ). Tym samym żądanie odszkodowania co do utraconej dywidendy…
  • przedawnienie roszczeń
Czytaj orzeczenie
V Pa 100/12Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Przedawnienie roszczenia o akcje pracownicze – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1998 roku w sprawie I CKU 111/97, Prokuratura i Prawo 1998/9/26). Art. 361 § 2 k.c. ustanawia zasadę pełnego odszkodowania. Z kolei według art. 54 kc pożytkami prawa są dochody, które prawo to przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Udział akcjonariusz w zysku (dywidenda) jest dochodem, jaki akcja (prawo akcyjne) przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym…
  • przedawnienie roszczeń
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 54: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 54 Kodeksu cywilnego określa, czym są pożytki prawa. Zgodnie z tym przepisem pożytkami są dochody, które prawo przynosi zgodnie ze swoim społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Innymi słowy, chodzi o korzyści finansowe lub materialne, jakie wynikają z korzystania z określonego prawa, jeśli są one zgodne z celami i funkcjami, które prawo to ma realizować w społeczeństwie i gospodarce. Przepis ten ma charakter definicyjny i ustala, co należy rozumieć pod pożytkami, stanowiąc podstawę do dalszej interpretacji innych regulacji prawnych, które odwołują się do pożytków. Pożytki muszą być rozumiane nie jedynie jako wszelkie korzyści, ale takie, które wynikają z prawa i są przewidziane przez jego charakter oraz przeznaczenie.

Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy pojawia się potrzeba wyodrębnienia pożytków wynikających z określonego prawa. To dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy mamy do czynienia z prawem własności, użytkowania, dzierżawy, czy innych praw majątkowych, gdzie dochód z ich korzystania może przyjmować formę pożytków. Jest to istotne zarówno w kontekście rozliczeń między stronami, jak i w przypadku sporów, np. o zwrot pożytków uzyskanych z cudzej rzeczy. Pożytki muszą być zgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, co oznacza, że prawodawca wymaga, aby korzyści te miały charakter normatywny i nie były sprzeczne z istotą prawa oraz jego funkcją w gospodarce i społeczeństwie.

Przykładem stosowania art. 54 KC może być sytuacja, gdy właściciel nieruchomości otrzymuje dochody z jej wynajmu. Dochody z wynajmu będą pożytkami prawa własności, bo wynikają z możliwości używania i czerpania korzyści z rzeczy, które stanowi prawo właściciela. Ten dochód nie może być uznany za dowolny przychód, lecz za pożytek zgodny z przeznaczeniem prawa własności, które umożliwia czerpanie korzyści z rzeczy. Dzięki temu właściciel wie, że to, co uzyskuje z rzeczy, którą posiada, mieści się w definicji pożytków prawa wskazanej w art. 54 KC.

Często pojawiają się błędy w rozumieniu pożytków prawa, na przykład utożsamianie ich z wszelkimi przychodami lub korzyściami materialnymi, niezależnie od źródła i charakteru prawnego. Innym niedopatrzeniem jest nieuwzględnianie społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, co może prowadzić do błędnego rozstrzygania, czy dany dochód rzeczywiście stanowi pożytek prawa. Ważne jest, by pamiętać, że pożytki mają związek z samym prawem, a nie tylko z korzystaniem faktycznym, jeśli to korzystanie jest sprzeczne z jego przeznaczeniem. Warto też podkreślić, że przepisy dotyczące pożytków mogą mieć wpływ na rozliczenia majątkowe lub odpowiedzialność prawną, dlatego ich prawidłowa interpretacja jest istotna.

Podsumowując, art. 54 KC dostarcza definicji pożytków prawa jako dochodów wynikających ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, co jest kluczowe dla ich prawidłowej oceny w praktyce. W sprawach indywidualnych, gdzie interpretacja tego przepisu budzi wątpliwości, wskazane jest skonsultowanie się z odpowiednim specjalistą prawnym, aby prawidłowo zastosować normę do konkretnego przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są pożytki prawa według art. 54 KC?

Pożytkami prawa są dochody, które prawo przynosi zgodnie ze swoim społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Czy każdy dochód związany z posiadaniem rzeczy jest pożytkiem?

Nie, dochód musi wynikać z prawa i być zgodny z jego funkcją społeczną i gospodarczą, aby być pożytkiem.

Do jakich praw odnosi się definicja pożytków w art. 54 KC?

Definicja odnosi się do wszelkich praw majątkowych, które przynoszą dochody zgodnie z ich przeznaczeniem.

Czy pożytki to tylko pieniężne dochody?

Pożytki mogą mieć formę różnych korzyści, niekoniecznie wyłącznie pieniężnych, jeśli wynikają z prawa.

Dlaczego ważne jest rozróżnianie pożytków od innych korzyści?

Bo pożytki wiążą się z prawem i jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, co ma znaczenie przy rozliczeniach i sporach prawnych.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 54