Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece , - art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 2 i 4 oraz art. 7 u.w.l. w zw. z art. 47 § 1 i art. 48 oraz art. 143 k.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż umową sprzedaży i ustanowienia odrębnej własności lokali z dnia 29 grudnia 1994 r. pozwana wyodrębniła lokal mieszkalny, którego własnością objęła pomieszczenie położone na nieruchomości – działce nr…
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Mrągowie oddalił powództwo o zadośćuczynienie przeciwko Skarbowi Państwa, uznając, że zarzucane naruszenia prawa do rzetelnego procesu nie stanowią naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 k.c. W uzasadnieniu podkreślono, że prawo do sądu ma rangę konstytucyjną i konwencyjną, ale nie należy do katalogu dóbr…
Fragment uzasadnienia
… w Poznaniu wskazując w uzasadnieniu do wyroku z dnia 14 lipca 2010 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 397/09, iż art. 49 k.c. stanowi odstępstwo od reguły wynikającej z art. 48 k.c. oraz od zasady superficio solo cedit określonej w art. 191 k.c. Jednakże o charakterze prawnym tego rodzaju urządzeń przesądza istniejący stan faktyczny sprawy, a nie sama okoliczność ich połączenia z siecią przedsiębiorstwa dostarczającego…
Fragment uzasadnienia
… przepisów prawa materialnego art. 405 k.c. , 120 § 1 k.c. , to 118 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 1990 r., oraz art. 118 k.c. w aktualnym brzmieniu i art. 48 i 191 k.c. Zarzucił również zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania art. 328 § 2 k.p.c. , 227 k.p.c. , 230 trzech § 1 k.p.c. , 278 § 1 k.p.c. , 100 k.p.c. oraz 102 k.p.c. . Niezależnie od tych zarzutów pozwany podniósł zarzut…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 48: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 48 Kodeksu cywilnego definiuje pojęcie części składowych gruntu, czyli tych elementów, które prawnie są traktowane jako integralna część nieruchomości. Przepis wskazuje, że z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w innych miejscach ustawy, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, jak również drzewa i inne rośliny od momentu ich zasadzenia lub zasiania. Oznacza to, że te obiekty są uznawane za nieruchomość, a ich los jest ściśle powiązany z własnością danego gruntu. Trwałe związanie oznacza, że elementy te nie mogą być usunięte bez uszkodzenia gruntu lub zmiany jego charakteru.
Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach ustalania własności nieruchomości oraz przy wszelkich czynnościach prawnych dotyczących gruntu, takich jak sprzedaż, dziedziczenie czy ustanawianie ograniczonych praw rzeczowych. Zasada ta pomaga odróżnić ruchomości od nieruchomości, co ma istotne znaczenie przy regulowaniu różnych praw i obowiązków. Ponadto uwzględnia fakt, że chociaż rośliny oraz budynki są wyraźnie odrębnymi obiektami fizycznymi, to w prawie traktowane są jako nieodłączne elementy gruntu.
Przykładem praktycznego zastosowania artykułu 48 KC może być sytuacja, gdy właściciel gruntu decyduje się na sprzedaż nieruchomości. Do nieruchomości tej będą należały zarówno posadowione budynki, jak i drzewa zasadzone na tym gruncie. Kupujący nabywa więc wraz z gruntem wszystkie trwałe urządzenia oraz rośliny, chyba że umowa stanowi inaczej lub przepisy przewidują wyjątki. Innym przykładem jest ustanowienie hipoteki na nieruchomości wraz z wszystkimi jej częściami składowymi, co ma wpływ na zabezpieczenie wierzytelności.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu artykułu 48 jest mylenie części składowych z ruchomościami nasadzonymi na gruncie. Na przykład drzewo posadzone na cudzym gruncie nie staje się automatycznie własnością posiadacza drzewa, lecz przynależy do nieruchomości gruntowej. Innym błędem jest zakładanie, że każda roślina jest traktowana jak część składowa od pierwszej chwili, podczas gdy zgodnie z przepisem dopiero moment zasadzenia lub zasiania determinuje ich status. Ważne jest też rozróżnienie między urządzeniami trwale z gruntem związanymi a przedmiotami ruchomymi, które mogą być z nim związane czasowo lub powierzchniowo.
W kontekście indywidualnym przy interpretacji prawniczej opisanego przepisu warto skonsultować swoją sytuację z profesjonalnym prawnikiem, który uwzględni szczegóły sprawy i przepisy szczególne, mające zastosowanie w danym przypadku.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To budynki, urządzenia trwale związane z gruntem oraz drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Tak, od momentu zasadzenia lub zasiania drzewo jest integralną częścią gruntu.
Budynki są trwale związane z gruntem, więc ich usunięcie zwykle wpływa na grunt i wymaga działań zmieniających nieruchomość.
Nie, rośliny doniczkowe nie są trwale związane z gruntem i nie stanowią jego części składowych.
Niezwykle rzadko i tylko jeśli przepisy lub umowa stanowią inaczej; zwykle części składowe sprzedaje się wraz z gruntem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 48