Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 13 lipca 2026
Jeżeli wierzyciel odmawia pokwitowania, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 463 KC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Art. 463 Kodeksu cywilnego ustanawia ważną zasadę dotyczącą relacji między wierzycielem a dłużnikiem w zakresie potwierdzenia spełnienia świadczenia. Przepis precyzuje, że jeśli wierzyciel odmawia wydania pokwitowania – czyli dokumentu potwierdzającego, że dłużnik spełnił należne świadczenie – to dłużnik może działać na dwa sposoby: powstrzymać się od wykonania świadczenia lub złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. Pokwitowanie jest ważnym dowodem wykonania zobowiązania, dlatego jego odmowa stawia dłużnika w sytuacji zwiększonego ryzyka, które przepis stara się ograniczyć.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy dłużnik oczekuje potwierdzenia przyjęcia świadczenia przez wierzyciela, a ten nie chce takiego potwierdzenia wydać. Dotyczy to każdego rodzaju świadczenia, które może być potwierdzone pokwitowaniem (np. zapłaty pieniędzy, wydania rzeczy). Przesłanką zastosowania art. 463 jest nie tylko odmowa pokwitowania, ale też brak innego dowodu potwierdzającego wykonanie świadczenia, co naraża dłużnika na trudności dowodowe.
Przykładem codziennego zastosowania omawianego przepisu może być sytuacja, gdy dłużnik dokonuje zapłaty gotówkowej, a wierzyciel odmawia wystawienia pokwitowania albo paragonu. W takiej sytuacji dłużnik może odmówić zapłaty, by uniknąć sporu o to, czy zapłata została dokonana. Alternatywnie dłużnik może wpłacić kwotę do depozytu sądowego, który potwierdzi wykonanie świadczenia, co chroni dłużnika przed ewentualnymi roszczeniami wierzyciela o niezapłatę.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu art. 463 KC to nieuwzględnienie konieczności faktycznej odmowy pokwitowania przez wierzyciela przed podjęciem decyzji o wstrzymaniu świadczenia lub depozycie. Często zdarza się również, że dłużnik nie zdaje sobie sprawy, że przedmiot świadczenia musi być w rzeczywistości złożony w depozycie sądowym, a nie jedynie w innym miejscu, co mogłoby skutkować nieuznaniem wykonania zobowiązania. Ponadto, dłużnicy mogą błędnie myśleć, że można od razu nie wykonać świadczenia bez sprawdzenia, czy odmowa pokwitowania rzeczywiście nastąpiła. Art. 463 KC ma służyć ochronie obu stron stosunku zobowiązaniowego i bywa często nieznany osobom spoza branży prawniczej.
Podsumowując, w sytuacji odmowy pokwitowania, dłużnik zyskuje narzędzia ochronne: może nie wykonać świadczenia lub złożyć je do depozytu sądowego, co zabezpiecza jego interesy dowodowe i finansowe. W sprawach indywidualnych skorzystanie z pomocy prawnika pozwoli prawidłowo zastosować art. 463 KC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… nie wykonał. Jeżeli natomiast wierzyciel odmawia pokwitowania, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego ( art. 463 k.c. ). W niniejszej sprawie pozwani nie wykazali, iż uiścili na rzecz powoda opłaty z tytułu czynszu za okres od stycznia do marca 2014 r. Nie przedstawili nie tylko żadnych dowodów uiszczenia żądanych przez powoda kwot, ale również…
Fragment uzasadnienia
… czy pożyczkodawca zwrócił pożyczona kwotę. Zgodnie z art. 462 § 1 k.c. , dłużnik spełniając świadczenie, może żądać od wierzyciela pokwitowania. Zgodnie zaś z art. 463 k.c. , jeżeli wierzyciel odmawia pokwitowania, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. Co do zasady powyższe okoliczności zostały przesądzone w sprawie IC (...) Sądu Rejonowego w B.…
Fragment uzasadnienia
… świadczenia w sytuacji, kiedy wierzyciel odmawia wydania pokwitowania, jak również możliwość złożenia przez zobowiązanego przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ( art. 463 k.c. ). Pokwitowanie to oświadczenie woli wierzyciela lub upoważnionej przez niego osoby, wydane do rąk dłużnika, zawierające poświadczenie, że dłużnik świadczenie spełnił oraz wskazujące dług, na poczet którego świadczenie zostało spełnione (por.…
Fragment uzasadnienia
… nie może świadczyć o niespełnieniu świadczenia (braku wypłaty należności na nabytą nieruchomość). Zaznaczyć przy tym należy, że w przypadku odmowy pokwitowania, zgodnie z art. 463 kc w brzmieniu niezmienionym od dnia wejścia w życie tego przepisu, dłużnik może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. Brak dowodów na złożenie do depozytu sądowego kwoty wynikającej z…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 463: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoMożesz to zrobić, gdy wierzyciel odmawia wydania pokwitowania potwierdzającego spełnienie świadczenia.
To złożenie przedmiotu świadczenia u sądu, który przechowuje go do czasu rozwiązania sporu między dłużnikiem a wierzycielem.
Nie, możesz także powstrzymać się od spełnienia świadczenia – złożenie do depozytu jest alternatywą.
Nie, ale daje prawo powstrzymania się od świadczenia lub złożenia go do depozytu, co chroni Twoje interesy.
Tak, dotyczy każdej sytuacji, gdy wierzyciel odmawia potwierdzenia spełnienia świadczenia pokwitowaniem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 463