Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Przepisy niniejszego tytułu nie uchybiają przepisom o obowiązku naprawienia szkody.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… płatności określonym w harmonogramie wpłat. Na kanwie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego w postaci art. 410 § 1 k.c. dość powiedzieć, że wprawdzie art. 414 k.c. statuuje zasadę nieuchybieniu przez przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, przepisom normującym obowiązek naprawienia szkody (co sugeruje na dopuszczalność zbiegu roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia z roszczeniami o naprawienie szkody…
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu uznał, że przekazanie pieniędzy na zakup samochodu mogło stanowić świadczenie prowadzące do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie pozwanego. Zasądził 28 500 zł wraz z odsetkami, wskazując, że źródłem wzbogacenia było działanie zubożonego polegające na spełnieniu świadczenia na rzecz wzbogaconego.…
Fragment uzasadnienia
… gdyby adresatem roszczenia był Skarb Państwa (por. uchwałę SN z dnia 7 grudnia 2007 r., III CZP 125/07, OSNC 2008, nr 12, poz. 138). Korzystając z przysługującego prawa wyboru ( art. 414 k.c. ) powód skierował jednak swoje roszczenie wobec pozwanego, przyjmując za podstawę prawną dochodzonego roszczenia przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (nienależnym świadczeniu), a nie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej czynem…
Fragment uzasadnienia
… Apelacja powodów zarzucająca naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 321 k.p.c. oraz art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji w zw. z art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich, a także art. 414 k.c., została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 listopada 2011 r. Sąd drugiej instancji, podzielając zarzut wydania rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji z pominięciem wskazanej przez powodów podstawy prawnej dochodzonego…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 414: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 414 Kodeksu cywilnego zawiera ważną klauzulę normatywną, która odnosi się do relacji między przepisami konkretnego tytułu kodeksu a ogólnymi przepisami dotyczącymi naprawienia szkody. Zgodnie z tym artykułem, przepisy zawarte w danym tytule Kodeksu cywilnego nie mają na celu uchylenia lub ograniczenia obowiązku naprawienia szkody, który wynika z odrębnych, ogólnych przepisów prawnych. Innymi słowy, niezależnie od regulacji szczególnych, dotyczących np. odpowiedzialności kontraktowej czy deliktowej, obowiązek odszkodowawczy pozostaje ważny i musi być respektowany. Przepis podkreśla nadrzędność obowiązku naprawienia szkody wobec innych norm prawnych umieszczonych w danym tytule kodeksu, co zapobiega potencjalnym sprzecznościom prawnym i lukom prawnym.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy dochodzi do uszkodzenia mienia, zdrowia lub innych dóbr podlegających ochronie prawnej i powstaje konieczność reparacji tej szkody. Art. 414 KC przypomina, że status szczególnych postanowień kodeksowych nie zwalnia sprawcy szkody z odpowiedzialności, jeśli taką przewidują uniwersalne reguły prawa cywilnego. Ma to znaczenie w sytuacjach, gdzie dany tytuł kodeksu zawiera regulacje mniej szczegółowe lub inne niż typowe zasady naprawienia szkody – w takich sytuacjach nie wolno zapominać o obowiązujących, ogólnych przepisach. W praktyce oznacza to, że nie ma regresji w zakresie ochrony poszkodowanego – jego prawo do odszkodowania jest zachowane i wywodzi się ze wszystkich właściwych norm.
Dla zobrazowania można wyobrazić sobie sytuację, gdy ktoś narusza zapisy umowy regulowanej przepisami określonego tytułu KC, ale jednocześnie powoduje szkodę majątkową wobec drugiej strony. Mimo iż umowa i jej realizacja mogą podlegać szczególnej regulacji, Art. 414 potwierdza, że pokrzywdzony może domagać się naprawienia szkody także na podstawie ogólnych przepisów o odszkodowaniu. Przykładowo, firma nie wywiązuje się z umowy i dodatkowo uszkadza mienie kontrahenta. Poszkodowany zastosuje odpowiednie przepisy o obowiązku naprawienia szkody, niezależnie od warunków umownych określonych w kodzie.
Częstym nieporozumieniem związanym z Art. 414 KC jest przekonanie, że szczególne przepisy kodeksowe zastępują lub ograniczają odpowiedzialność z tytułu szkody. W praktyce jednak obowiązek jej naprawienia pozostaje aktualny, a przepisy danego tytułu nie są samodzielną podstawą wyłączającą inne normy. Innym błędem jest pomijanie konieczności wykazania szkody lub związku przyczynowego, co jest warunkiem skutecznego prawa do odszkodowania. Art. 414 stanowi zachętę do analizy wszystkich obowiązujących przepisów w kontekście danej sprawy, aby prawidłowo ustalić zakres odpowiedzialności. W każdej indywidualnej sytuacji warto zwrócić się o pomoc do prawnika, który oceni, jak te przepisy mają zastosowanie do konkretnego stanu faktycznego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie, art. 414 KC wyraźnie stanowi, że przepisy tytułu nie uchylają obowiązku naprawienia szkody wynikającego z innych przepisów.
Obowiązek naprawienia szkody to prawna odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę i konieczność jej rekompensaty poszkodowanemu.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy powstaje szkoda, a obowiązuje zarówno w szczególnych regulacjach kodeksu, jak i w ogólnych przepisach o odszkodowaniu.
Nie zastępuje; przepisy dotyczące odpowiedzialności kontraktowej współistnieją z obowiązkiem naprawienia szkody, który pozostaje aktualny.
Tak, zgodnie z art. 414 KC przepisy szczególne nie uchylają obowiązku naprawienia szkody na podstawie ogólnych przepisów.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 414