Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 312.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciążonej następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV CSK 202/13Wydział IV

Opłaty portowe a jurysdykcja sądu polskiego – SN 2014

Fragment uzasadnienia

… oddalające jego zażalenie, skargą kasacyjną opartą na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. Zarzucił naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię: - art. 89 k.m. i art. 312 k.c. polegającą na przyjęciu, że do zastawu na statku nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych; - art. 91 Konstytucji RP w wyniku uznania, że ratyfikowane umowy międzynarodowe – Międzynarodowa Konwencja o…
III CZP 20/10Wydział III

Zaspokojenie z zastawu skarbowego a właściciel: uchwała SN 2010

Fragment uzasadnienia

… się wierzyciela podatkowego z przedmiotu zastawu skarbowego niebędącego własnością podatnika w egzekucji sądowej. Zastaw skarbowy jest postacią zastawu, zgodnie zaś z art. 312 k.c. zaspokojenie zastawnika następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zastaw skarbowy regulują przepisy zawarte w rozdziale 3 Ordynacji podatkowej (art. 41-46), dotyczącym zabezpieczenia…
III CZP 48/06Wydział III

Ustalenie kolejności zaspokajania kosztów egzekucji w prawie cywilnym

Fragment uzasadnienia

… kosztów postępowania. Artykuł 314 k.c. nie rozstrzyga jednak granic kosztów zaspokojenia, a jego materialnoprawny charakter nie pozwala odrzucić sugestii, że mimo zbieżności z art. 312 k.c. co do „zaspokojenia” obejmuje koszty przedegzekucyjne. Pod rządem dawnego kodeksu postępowania cywilnego, art. 194 dekretu z dnia 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319 ze zm.) wskazywał, że hipoteka zabezpiecza…
VI Ka 679/20Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

VI Ka 679/20

Fragment uzasadnienia

… zastawu. Jednak nie miał on uprawnienia do sprzedaży rzeczy objętych zastawem. Pomimo, iż taki zapis znajduje się w umowie z dnia 31 marca 2013 r. Zapis ten nie jest zgodny z art. 312 k.c. , który wprowadza jedną z kluczowych zasad charakteryzujących zastaw. Jest to przymusowa droga zaspokojenia roszczenia zastawnika z przedmiotu zastawu, realizowana w trybie egzekucji sądowej ( por. np. J. Gołaczyński, Pozaegzekucyjne…
  • przestępstwo przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 312: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Przepis art. 312 Kodeksu cywilnego precyzuje sposób zaspokojenia zastawnika, czyli osoby uprawnionej do zabezpieczenia wierzytelności poprzez zastaw na rzeczy ruchomej. Zgodnie z tym artykułem, zaspokojenie wierzyciela z rzeczy obciążonej zastawem następuje według zasad określonych w przepisach o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że egzekucja zastawu podlega procedurom sądowym mającym na celu zaspokojenie wierzyciela z zastawionego przedmiotu. Przepis ten wiąże prawo rzeczowe zabezpieczenia z proceduralnymi regułami egzekucyjnymi, co zapewnia formalną ochronę interesów zastawnika.

Art. 312 KC ma zastosowanie w sytuacji, gdy zastawnik chce skutecznie zaspokoić swoją wierzytelność z rzeczy, która stanowi przedmiot zastawu. Przepis wymaga, aby egzekucja z tej rzeczy przebiegała poprzez formalne postępowanie sądowe przewidziane w przepisach prawa egzekucyjnego. W efekcie wierzyciel nie może samodzielnie dysponować rzeczą zastawioną bez zachowania przepisów proceduralnych, co zabezpiecza interesy dłużnika oraz innych podmiotów. Zastosowanie tego artykułu jest kluczowe w systemie zabezpieczeń wierzytelności gwarantującym prawidłowy przebieg egzekucji.

Przykładem zastosowania art. 312 KC może być sytuacja, gdy przedsiębiorca udziela pożyczki i ustanawia zastaw na swoim samochodzie jako zabezpieczenie spłaty. Jeśli pożyczkobiorca nie wywiązuje się z zobowiązania, zastawnik może wystąpić do sądu z wnioskiem o wszczęcie egzekucji zastawu na tym pojeździe. Postępowanie sądowe pozwala na formalne zaspokojenie wierzyciela poprzez licytację samochodu lub jego sprzedaż z przeznaczeniem otrzymanych środków na spłatę długu. W ten sposób art. 312 KC realizuje zabezpieczenie praw zastawnika na drodze egzekucyjnej.

Często spotykane błędy w stosowaniu art. 312 KC polegają na próbach obejścia procedur sądowych lub samodzielnym rozporządzaniu rzeczą obciążoną zastawem przez zastawnika bez wszczęcia formalnego postępowania egzekucyjnego. Nierzadko również pomija się konieczność ścisłego stosowania przepisów prawa egzekucyjnego, co może prowadzić do nieważności czynności i komplikacji prawnych. Inne nieporozumienia wynikają z braku rozróżnienia między zabezpieczeniem zastawnym a innymi formami zabezpieczeń lub niewiedzy co do zakresu praw i obowiązków stron w postępowaniu egzekucyjnym. Artykuł 312 KC wymaga więc precyzyjnej znajomości powiązania prawa rzeczowego i proceduralnego. W indywidualnych sytuacjach zaleca się konsultację z prawnikiem, by prawidłowo zastosować przepisy dotyczące zaspokojenia zastawnika.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciążonej?

Oznacza to realizację prawa zastawnika do spełnienia swojej wierzytelności z przedmiotu zastawu poprzez procedurę sądową egzekucji.

Czy zastawnik może sam sprzedać zastawioną rzecz?

Nie, zaspokojenie zastawnika następuje wyłącznie według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, co wymaga formalnego postępowania.

Kiedy stosuje się art. 312 KC?

Przepis stosuje się, gdy wierzyciel chce zaspokoić swoją wierzytelność z rzeczy ruchomej obciążonej zastawem, realizując to przez egzekucję sądową.

Jakie ryzyko niesie próba obejścia postępowania egzekucyjnego?

Takie działanie może spowodować nieważność czynności zaspokojenia oraz prowadzić do sporów prawnych i utraty ochrony prawnej zastawnika.

Czy przepisy art. 312 KC odnoszą się do wszystkich rodzajów zastawu?

Przepis odnosi się do zaspokojenia z rzeczy obciążonej zastawem, zwykle w kontekście zastawu zwykłego lub rejestrowanego w ruchomościach.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 312