Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Przepisy o nabyciu własności rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej do rozporządzania rzeczą stosuje się odpowiednio do ustanowienia zastawu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… Niezależnie od powyższego nie należy także zapominać, że Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych, na co wskazuje treść art. 309 k.p.c. Dopuszczalne jest zatem poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie każdego dowodu, o ile nie pozostaje to w sprzeczności z przepisami prawa. Wskazany przepis art. 309 k.p.c. umożliwia przeprowadzenie dowodu innymi środkami dowodowymi, stosując…
Fragment uzasadnienia
… art. 129 § 1 i 2 k.p.c. , pomimo braku stosownego żądania zgłoszonego przez stronę przeciwną; - naruszenie przepisów art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. w zw. z art. 77 3 k.c. polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że środek dowodowy zawierający odpisy wyrażane pismem musi być dokumentem w rozumieniu art. 245 k.p.c. , a jeśli nim nie jest, nie może być wykorzystany jako dowód w postępowaniu cywilnym…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 309: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 309 Kodeksu cywilnego jest przepisem odsyłającym, który mówi, że normy dotyczące nabycia własności rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej stosuje się odpowiednio do sytuacji, gdy ustanawia się zastaw na takiej rzeczy. Oznacza to, że zasady ochrony osób trzecich nabywających własność rzeczy ruchomej od nieuprawnionego mają również zastosowanie do zabezpieczania wierzytelności poprzez zastaw. Innymi słowy, jeśli właściciel rzeczy ruchomej, który nie ma uprawnienia do rozporządzania nią, ustanowi zastaw, do tej czynności należy stosować odpowiednio regulacje dotyczące tzw. dobrej wiary nabywcy od nieuprawnionego. Przepis ma charakter uzupełniający i wyjaśnia, że ochrona prawna przysługująca w przypadku nabycia własności nie rozciąga się jedynie na tę dziedzinę, ale także na ustanowienie zastawu.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy zastaw jest ustanawiany na rzeczy ruchomej przez osobę, która nie ma do tego uprawnienia, np. nie jest właścicielem lub nie ma zgody właściciela. Wówczas, by określić skuteczność takiego zastawu względem osób trzecich, stosuje się mechanizmy znane z regulacji o nabyciu własności rzeczy od nieuprawnionego. Obejmuje to analizę dobrej wiary i ochronę nabywców lub wierzycieli zabezpieczonych zastawem w dobrej wierze, co ma znaczenie dla obrotu prawnego i bezpieczeństwa stosunków majątkowych.
Przykładowo, wyobraźmy sobie sytuację, gdy ktoś posiada auto, które formalnie nie jest jego własnością, ale ustanawia na nim zastaw jako zabezpieczenie kredytu. Jeżeli przepisy o nabyciu własności od nieuprawnionego wskazują, że dobra wiara chroni nabywcę, to odpowiednio także zabezpieczający się zastawnik będzie chroniony, o ile spełnione są warunki dobrej wiary. W praktyce przepis ten pomaga uniknąć nadużyć i jasno określa zasady działania przysporzeń i obciążeń na rzeczach ruchomych, które nie należą do zastawcy.
Często błędnie rozumiane jest, że ustanowienie zastawu przez osobę nieuprawnioną jest zawsze nieważne albo bez skutków. Tymczasem art. 309 KC wskazuje, że należy w takich przypadkach odpowiednio stosować przepisy o nabyciu własności od osoby nieuprawnionej, co często oznacza, że zastaw może być ważny wobec osób trzecich, jeśli zostały spełnione określone warunki. Dlatego ważne jest właściwe rozróżnienie między nieważnością czynności a jej skutecznością względem określonych podmiotów, które ten przepis wyjaśnia. W indywidualnych sprawach, szczególnie gdy chodzi o ocenę stanu faktycznego i prawnego konkretnego zastawu, warto skonsultować się z prawnikiem, by właściwie zastosować przepisy tego artykułu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Przepis mówi, że zasady dotyczące nabycia własności ruchomości od osoby nieuprawnionej stosuje się odpowiednio do ustanowienia zastawu.
Stosuje się je, gdy zastaw ustanawia osoba nieuprawniona do rozporządzania daną rzeczą ruchomą.
Nie zawsze; skuteczność takiego zastawu ocenia się odpowiednio według przepisów o nabyciu własności od nieuprawnionego.
Bo stosuje przepisy o nabyciu własności w sposób analogiczny, dostosowując je do specyfiki zastawu.
Przepis nie zezwala na to, ale określa skutki takiej czynności wobec osób trzecich. W konkretnej sytuacji warto poradzić się prawnika.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 309