Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… protokołu zdawczo - odbiorczego przyjął dzień 17 czerwca 1980 r. Wnioskodawca podniósł, że zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabycia prawa oraz powołał się na art. 292 kc stosowany odpowiednio na podstawie art. 305 (4) kc. Na mocy powołanego artykułu do służebności gruntowej stosuje się przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie, które w brzmieniu sprzed 1 października 1990 r. przewidywały nabycie prawa…
Fragment uzasadnienia
… w tym przede wszystkim własność. Z innych praw rzeczowych przez zasiedzenie można nabyć tylko te prawa, z którymi łączy się władztwo nad rzeczą, a zatem służebności gruntowe ( art. 292 k.c. ) oraz na mocy art. 305 zn. 4 w zw. z art. 292 k.c. służebność przesyłu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08, LEX nr 458125). Podstawę prawną stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej…
Fragment uzasadnienia
… przepisy o służebnościach gruntowych. Do czasu wprowadzenia tej regulacji, możliwe było zasiedzenie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu, na podstawie art. 292 k.c. stosowanego odpowiednio. Zgodnie z treścią tego przepisu, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, a przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez…
Fragment uzasadnienia
… w orzeczeniach Sądu Najwyższego. Sąd nie widział przy tym przeszkód, by kwestię tę przesłankowo przesądzić w niniejszym postępowaniu. Odwołując się do treści art. 292 k.c. Sąd Okręgowy uznał, że przykładem trwałego i widocznego urządzenia na nieruchomości, z której korzysta posiadacz służebności, jest między innymi linia energetyczna, która z chwilą przyłączenia jej do sieci weszła w skład przedsiębiorstwa. Jak wywodzi się…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 292: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 292 Kodeksu cywilnego odnosi się do szczególnych zasad zasiedzenia służebności gruntowej. Stanowi, że służebność gruntowa może być nabyta poprzez zasiedzenie wyłącznie wtedy, gdy polega na korzystaniu z urządzenia trwałego i widocznego. Oznacza to, że uprawniony do służebności korzysta z konkretnej konstrukcji lub przedmiotu, który jest jednoznaczny i trwały, co umożliwia łatwe stwierdzenie upływu czasu użytkowania. Ponadto, przepis odsyła w zakresie nabycia zasiedzenia służebności do ogólnych regulacji dotyczących nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, co oznacza odpowiednie stosowanie tych przepisów do służebności. Tym samym zasady dotyczące okresu zasiedzenia, dobrej wiary lub braku jej oraz innych warunków mają zastosowanie również do służebności gruntowej.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba korzysta z cudzej nieruchomości na podstawie służebności na skutek upływu określonego czasu. Jednak aby zasiedzenie było możliwe, korzystanie musi opierać się na korzystaniu z trwałego i widocznego elementu, np. drogi dojazdowej, ogrodzenia lub urządzenia wodnego, które jednoznacznie świadczy o korzystaniu. W przypadku gdy nie ma takiego elementu, zasiedzenie służebności nie nastąpi. W praktyce oznacza to, iż nie wystarczy zwykłe, niewidoczne lub nieregularne korzystanie z nieruchomości; warunek trwałości i widoczności urządzenia jest decydujący dla nabycia trwałego prawa.
Praktyczny przykład zastosowania artykułu 292 KC może dotyczyć sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej działki korzysta od wielu lat z drogi dojazdowej prowadzącej przez cudzą nieruchomość. Jeśli droga ta jest trwałym i widocznym urządzeniem, po upływie okresu zasiedzenia (np. 20 lat) możliwe jest nabycie służebności gruntowej na drodze zasiedzenia. Oznacza to nabycie prawa korzystania z drogi bez konieczności uzyskania zgody właściciela nieruchomości obciążonej. Warunkiem jest, aby korzystanie było jawne, trwałe i nieprzerwane przez wymagany czas.
Częstym błędem jest mylenie służebności opartej na widocznym urządzeniu z korzystaniem nieformalnym lub incydentalnym, które nie daje podstaw do zasiedzenia. Niewystarczające jest korzystanie, które nie jest oparte na trwałym urządzeniu lub jest ukryte, niejawne. Innym nieporozumieniem jest brak uwzględnienia odpowiedniego stosowania przepisów o zasiedzeniu własności nieruchomości, które określają m.in. kategorie dobra i złej wiary oraz konieczne okresy zasiedzenia. Artykuł 292 KC wyraźnie wskazuje na konieczność obserwowania tych zasad w kontekście służebności gruntowej. Wskazuje to na złożoność zasiedzenia służebności i konieczność dokładnego rozpoznania stanu faktycznego i prawnego. W sprawach indywidualnych związanych z zasiedzeniem służebności gruntowej warto skonsultować się z prawnikiem, by dokładnie ocenić spełnienie warunków przewidzianych w art. 292 KC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To element fizyczny, taki jak droga, ogrodzenie lub inne konstrukcje, które jednoznacznie świadczą o korzystaniu ze służebności.
Nie, zgodnie z art. 292 KC zasiedzenie służebności gruntowej możliwe jest tylko gdy korzystanie opiera się na trwałym i widocznym urządzeniu.
Stosuje się odpowiednio przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie zawarte w Kodeksie cywilnym.
Czas zasiedzenia zależy od okoliczności, zwykle jest to 20 lat, ale należy uwzględnić dodatkowe warunki przewidziane w Kodeksie cywilnym.
Nie, korzystanie musi być widoczne i trwałe, aby istniała podstawa do zasiedzenia służebności gruntowej.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 292