Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 259.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Właściciel nie ma obowiązku czynić nakładów na rzecz obciążoną użytkowaniem. Jeżeli takie nakłady poczynił, może od użytkownika żądać ich zwrotu według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 82/11Sąd Okręgowy w Olsztynie

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał, że za korzystanie z cudzej nieruchomości bez podstawy prawnej odpowiada posiadacz w złej wierze. W sprawie zasądzono na rzecz właściciela część dochodzonego wynagrodzenia, co potwierdza znaczenie art. 224 § 2 i art. 225 k.c. w sporach o urządzenia przesyłowe.
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
I C 123/13Sąd Okręgowy w Olsztynie

Bezumowne korzystanie z nieruchomości – wyrok SO w Olsztynie

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo o zapłatę i nakazanie usunięcia linii energetycznej. W sprawie istotne było to, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy przysługuje przeciwko posiadaczowi w złej wierze, co sąd ocenił na niekorzyść powódki. Orzeczenie jest przydatne w sporach o bezumowne korzystanie z nieruchomości i…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
I C 459/10Sąd Okręgowy w Olsztynie

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie potwierdził, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy bez podstawy prawnej obciąża posiadacza w złej wierze. W przypadku posiadacza w dobrej wierze obowiązek ten powstaje dopiero od chwili, gdy dowie się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. To ważne orzeczenie dla spraw o bezumowne…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
VI ACa 833/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych – SA Warszawa

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki i że zasadne było przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego. Podkreślono, że więzi rodzinne zostały w praktyce zerwane, a postawa pozwanych w procesie potwierdzała brak podstaw do odmowy ochrony. Orzeczenie jest ważne dla spraw o ochronę dóbr osobistych…
  • dobra osobiste
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 259: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 259 Kodeksu cywilnego wyraźnie określa, że właściciel rzeczy obciążonej prawem użytkowania nie jest zobowiązany do dokonywania na niej żadnych nakładów. Oznacza to, że obowiązki finansowe związane z inwestycjami, remontami czy ulepszeniami spoczywają na użytkowniku, a nie na właścicielu. Jednakże jeżeli właściciel sam zdecyduje się na poniesienie nakładów na tę rzecz, przepis przewiduje możliwość żądania od użytkownika zwrotu wartości tych nakładów. Warto podkreślić, że zwrot ten następuje na zasadach wynikających z przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia, co oznacza, że właściciel działa tutaj niejako jak pełnomocnik bez formalnego umocowania.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy rzecz jest obciążona prawem użytkowania, czyli gdy użytkownik posiada uprawnienia do korzystania z rzeczy na rzecz właściciela przez określony czas i w określony sposób. Przepis ustala wyraźnie, że nie można od właściciela wymagać kosztownych nakładów na tę rzecz, co chroni jego interesy i zapobiega przerzucaniu na niego obowiązków finansowych wynikających ze stanu lub potrzeb rzeczy. Zasady dotyczące zwrotu nakładów realizują ochronę właściciela, który mógłby zostać poszkodowany przez bezpodstawne ponoszenie kosztów za cudzy użytek.

Przykładowo, jeśli właściciel domu obciążonego prawem użytkowania zdecyduje się na naprawę dachu, mimo że nie ma takiego obowiązku, może potem zażądać zwrotu kosztów tej naprawy od użytkownika. Użytkownik korzysta bowiem z nieruchomości i w takim wypadku jest zobowiązany zwrócić wartość nakładów na zasadach określonych w przepisach o sprawach bez zlecenia. Dzięki temu właściciel zachowuje ochronę finansową przy nakładach poniesionych dobrowolnie.

Jednym z częstych błędów związanych ze stosowaniem art. 259 KC jest mylne przekonanie, że właściciel musi uczestniczyć w kosztach utrzymania rzeczy będącej w użytkowaniu lub że użytkownik jest zwolniony z kosztów nakładów poczynionych przez właściciela. Nierzadko dochodzi do sytuacji, w których właściciel ponosi wydatki, nie zwracając uwagi na możliwość ich odzyskania. Czasem również brak jest jasności co do zasad dotyczących zwrotu kosztów według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia, co może powodować spory między stronami. W praktyce ważne jest aby zrozumieć, iż nakłady właściciela są dobrowolne, ale ich zwrot może zostać sankcjonowany prawnie.

Podsumowując, art. 259 KC reguluje relacje finansowe między właścicielem a użytkownikiem rzeczy obciążonej prawem użytkowania, zwalniając właściciela z obowiązku nakładów, ale umożliwiając odzyskanie poniesionych kosztów. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby dobrze zrozumieć konsekwencje prawne i możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu nakładów.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy właściciel musi naprawiać rzeczą obciążoną użytkowaniem?

Nie, właściciel nie ma obowiązku ponoszenia nakładów na rzecz obciążoną prawem użytkowania.

Czy właściciel może odzyskać koszty remontu, który zrobił na rzeczy użytkowej?

Tak, jeżeli właściciel poniósł nakłady, może żądać zwrotu tych kosztów według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Co oznacza prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia w kontekście art. 259 KC?

To sytuacja, gdy ktoś wykonuje czynności na rzecz innej osoby bez jej wcześniejszego upoważnienia, ale działając w jej interesie, co umożliwia żądanie zwrotu nakładów.

Czy użytkownik ponosi koszty utrzymania rzeczy obciążonej użytkowaniem?

Użytkownik korzysta z rzeczy i może być zobowiązany do zwrotu nakładów poczynionych przez właściciela dobrowolnie na tej rzeczy.

Jakie działania właściciela dają prawo do zwrotu nakładów od użytkownika?

Nakłady poniesione dobrowolnie przez właściciela na rzecz obciążoną użytkowaniem mogą być zwrócone przez użytkownika na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 259