Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości potrzebna jest umowa między uprawnionym a nabywcą oraz – jeżeli prawo jest ujawnione w księdze wieczystej – wpis do tej księgi, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację właściciela nieruchomości, uznając, że pozwany miał skuteczne uprawnienie do korzystania z gruntu. W uzasadnieniu podkreślono, że dobrą wiarę domniemywa się z mocy prawa, a art. 5 k.c. nie służy do oceny samego rozstrzygnięcia sądu. Orzeczenie jest ważne dla spraw o służebność przesyłu…
Fragment uzasadnienia
… przedmiotem obrotu, jej przejście jest skutkiem przelewu wierzytelności hipotecznej. Do przejścia hipoteki konieczny jest jednak dodatkowo wpis w księdze wieczystej (wcześniej art. 2451 k.c., obecnie art. 79 zd. drugie u.k.w.h). Umowa przelewu co do zasady nie wymaga szczególnej formy, jednak 5 z uwagi na potrzebę wpisu w księdze wieczystej nabywcy wierzytelności hipotecznej, podpis zbywcy w zawartej w formie pisemnej…
Fragment uzasadnienia
… w przypadku jej ujawnienia w księdze wieczystej, wymaga nie tylko zawarcia umowy, ale również dokonania wpisu w księdze wieczystej, który ma charakter konstytutywny (art. 2451 k.c.), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że W. G. mógł dokonać przelewu wierzytelności jedynie jako wierzyciel hipoteczny (po uzyskaniu wpisu hipoteki na swoją rzecz). Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że nastąpiło to w…
Fragment uzasadnienia
… w rozpoznawanej sprawie. Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Jeżeli natomiast hipoteka ma zostać przeniesiona na inny podmiot, to - jak stanowi art. 2451 k.c. - do przeniesienia niezbędna jest umowa pomiędzy uprawnionym i nabywcą oraz, jeżeli prawo jest ujawnione w księdze wieczystej, wpis do tej księgi. 4 Trafnie zatem podnosi skarżący, że nierozpoznanie w pierwszej kolejności jego…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 245(1): co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 245¹ Kodeksu cywilnego określa warunki konieczne do ważnego przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości. Przepis wymaga zawarcia umowy pomiędzy osobą uprawnioną do tego prawa a nabywcą. Ponadto, w przypadku gdy ograniczone prawo jest ujawnione w księdze wieczystej, konieczny jest również wpis do tej księgi, chyba że inny przepis stanowi inaczej. W praktyce oznacza to, że sama umowa nie jest wystarczająca – wymagana jest również formalna rejestracja prawa w odpowiednim rejestrze, co ma na celu zabezpieczenie praw obu stron i zapewnienie przejrzystości obrotu nieruchomościami.
Zastosowanie przepisu ma miejsce przy przeniesieniu wszelkich ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości, do których należą m.in. służebności, użytkowanie czy hipoteka. Warunek zawarcia umowy jest podstawowym elementem uzewnętrzniającym zgodę stron na zmianę właściciela danego prawa. Jeśli jednak prawo to jest ujawnione w księdze wieczystej, dla skuteczności przeniesienia wymaga się również dokonania odpowiedniego wpisu. Taki mechanizm chroni interesy stron oraz osób trzecich, które mogą opierać się na stanie ujawnionym w księdze wieczystej.
Przykładowo, osoba posiadająca służebność przejazdu na działce sąsiada postanawia przenieść tę służebność na inną osobę. Aby przeniesienie było skuteczne, musi zostać zawarta umowa między dotychczasowym uprawnionym a nabywcą. Ponieważ służebność ta jest wpisana do księgi wieczystej, dopełnieniem formalności jest odpowiedni wpis w tej księdze dotyczący nowego właściciela prawa. Dzięki temu nabywca ma formalne potwierdzenie swojego prawa, a pozostałe osoby wiedzą o tej zmianie.
Częstym błędem w stosowaniu art. 245¹ KC jest traktowanie samej umowy jako wystarczającej do przeniesienia prawa, bez dokonania wpisu w księdze wieczystej, gdy jest on wymagany. Skutkuje to brakiem ochrony prawnej dla nabywcy wobec osób trzecich, co może prowadzić do wątpliwości co do aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Innym nieporozumieniem jest pomijanie możliwości zastosowania przepisów szczególnych, które mogą przewidywać inne zasady przenoszenia określonych praw. Warto pamiętać, że przepis ma charakter ogólny i nie wyklucza wyjątków.
W każdej indywidualnej sprawie dotyczącej przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości rekomenduje się konsultację z prawnikiem, aby poprawnie ustalić wymagane kroki i zabezpieczyć swoje prawa według obowiązujących przepisów.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Ograniczone prawo rzeczowe to prawo do korzystania z cudzej nieruchomości w określony sposób, np. służebność lub użytkowanie.
Umowa jest konieczna, ale jeśli prawo jest ujawnione w księdze wieczystej, wymaga też wpisu do tej księgi.
Oznacza to, że prawo jest oficjalnie zapisane w publicznym rejestrze nieruchomości, co umożliwia jego ochronę i kontrolę.
Nie zawsze – jeśli przepis szczególny stanowi inaczej, wpis może nie być wymagany.
Brak wpisu może skutkować brakiem ochrony prawnej nabywcy wobec osób trzecich i wątpliwościami co do prawa.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 245(1)