Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 242.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Art. 242 Kodeksu cywilnego został uchylony, co oznacza, że aktualnie nie zawiera żadnych postanowień prawnych. Przepis ten formalnie przestał obowiązywać i nie należy go stosować w żadnej sytuacji prawnej. Uchylenie artykułu może wynikać ze zmiany systemu prawnego, aktualizacji przepisów lub zastąpienia normy innym postanowieniem. Brak treści wskazuje, że legislator świadomie usunął tę część prawa, aby uniknąć konfliktów normatywnych lub ze względu na jej nieaktualność. W praktyce oznacza to, że nikt nie może odwoływać się do tego artykułu jako podstawy prawnej swoich działań czy roszczeń.

Zastosowanie przepisu nie występuje, ponieważ art. 242 KC nie ma już mocy prawnej. W przypadku odniesień do tego artykułu w starszej literaturze, orzecznictwie lub dokumentacji prawnej, należy pamiętać, że obecnie jest to norma nieistniejąca. Uchylenie przepisu wpływa na porządek prawny w taki sposób, że wszelkie kwestie wcześniej regulowane przez ten artykuł muszą być traktowane przez pryzmat innych aktualnych przepisów. Oznacza to, że prawnicy i osoby zainteresowane prawem muszą szukać podstaw prawnych w innych normach kodeksu lub aktów niższego rzędu.

Przykład codziennej sytuacji ilustrującej uchylenie artykułu może dotyczyć sporządzenia opinii prawnej lub podjęcia czynności prawnej opartej na dawnym brzmieniu art. 242 KC. Jeśli ktoś zaczerpnął informacje z nieaktualnej publikacji, może nieświadomie odwołać się do przepisu, który formalnie nie obowiązuje. To zakłóca prawidłowe stosowanie prawa i może prowadzić do błędnej interpretacji. Dlatego tak istotne jest potwierdzanie aktualności norm prawnych przed ich zastosowaniem. W przypadku art. 242 KC, nadal istniejące przepisy muszą być zastosowane w miejsce uchylonego artykułu.

W kontekście stosowania prawa często dochodzi do nieporozumień związanych z przepisami uchylonymi. Nierzadko osoby korzystające z archiwalnych źródeł mogą błędnie uznać, że uchylony przepis wciąż obowiązuje. Ponadto, brak jasnej informacji o uchyleniu w niektórych publikacjach może wprowadzać w błąd. W praktyce oznacza to, że każdy powinien korzystać z aktualnych źródeł prawa i śledzić zmiany legislacyjne. Artykuł 242 KC jest przykładem przepisu, który warto śledzić pod kątem ewentualnych nowych regulacji zastępujących jego dawną funkcję. W przypadku wątpliwości dotyczących skutków uchylenia warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ustalić aktualny stan prawny.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 82/11Sąd Okręgowy w Olsztynie

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał, że za korzystanie z cudzej nieruchomości bez podstawy prawnej odpowiada posiadacz w złej wierze. W sprawie zasądzono na rzecz właściciela część dochodzonego wynagrodzenia, co potwierdza znaczenie art. 224 § 2 i art. 225 k.c. w sporach o urządzenia przesyłowe.
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
I C 123/13Sąd Okręgowy w Olsztynie

Bezumowne korzystanie z nieruchomości – wyrok SO w Olsztynie

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo o zapłatę i nakazanie usunięcia linii energetycznej. W sprawie istotne było to, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy przysługuje przeciwko posiadaczowi w złej wierze, co sąd ocenił na niekorzyść powódki. Orzeczenie jest przydatne w sporach o bezumowne korzystanie z nieruchomości i…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
I C 459/10Sąd Okręgowy w Olsztynie

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Olsztynie potwierdził, że wynagrodzenie za korzystanie z cudzej rzeczy bez podstawy prawnej obciąża posiadacza w złej wierze. W przypadku posiadacza w dobrej wierze obowiązek ten powstaje dopiero od chwili, gdy dowie się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. To ważne orzeczenie dla spraw o bezumowne…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 242: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że art. 242 KC jest uchylony?

Oznacza to, że przepis formalnie przestał obowiązywać i nie ma mocy prawnej.

Czy mogę nadal powoływać się na art. 242 KC?

Nie, ponieważ przepis jest nieaktualny i nie znajduje zastosowania w praktyce prawnej.

Dlaczego przepis został uchylony?

Przepis został uchylony najczęściej z powodu zmian legislacyjnych lub zastąpienia go innymi normami.

Jak sprawdzić czy przepis jest uchylony?

Należy korzystać z aktualnych baz aktów prawnych oraz sprawdzać tekst jednolity ustaw.

Co zrobić, gdy znajdę odniesienie do uchylonego przepisu?

W takiej sytuacji warto poszukać obowiązujących norm, które zastąpiły uchylony przepis lub skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 242