PrawMi

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 229.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz.

§ 2.(uchylony)

Sprawdź, jak sądy stosują art. 229 KC

Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.

Zapytaj za darmo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 229 Kodeksu cywilnego dotyczy roszczeń związanych z posiadaniem rzeczy oraz ich wzajemnymi stosunkami między właścicielem a samoistnym posiadaczem. Przepis określa przede wszystkim, że właściciel może dochodzić od samoistnego posiadacza wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, zwrotu pożytków lub zapłaty ich wartości, a także naprawienia szkody powstałej wskutek pogorszenia rzeczy. Analogicznie sam posiadacz samoistny ma prawo domagać się od właściciela zwrotu nakładów, które poczynił na rzecz. Wszystkie te roszczenia ulegają przedawnieniu z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy dochodzi do zakończenia posiadania rzeczy. Przedawnienie roszczeń jest związane z momentem fizycznego lub prawnego zwrotu rzeczy właścicielowi. W praktyce oznacza to, że strony mają 12 miesięcy od tego dnia na zgłoszenie wzajemnych roszczeń takich jak zwrot nakładów, rekompensata za korzystanie czy odszkodowanie za uszkodzenia. Przedawnienie nie chroni stale zajmującego rzeczy posiadacza, a jedynie reguluje czas na dochodzenie roszczeń po zwrocie.

W codziennym życiu przepis ten znajdzie zastosowanie na przykład w przypadku pożyczki samochodu. Jeżeli osoba, która pożyczyła auto (samoistny posiadacz), zwróci pojazd właścicielowi, ten może w ciągu roku żądać np. zapłaty za użytkowanie lub zwrotu wartości utraconych pożytków z rzeczy. Z kolei posiadacz może żądać zwrotu nakładów, które poczynił na utrzymanie lub naprawę samochodu. Po upływie roku od zwrotu roszczenia wygasają i nie można ich już skutecznie realizować.

Często pojawia się błąd w interpretacji tego przepisu, gdyż strony nie zawsze rozumieją, że termin przedawnienia zaczyna biec dopiero od momentu zwrotu rzeczy. Niekiedy mylnie uznaje się, że roszczenia te przedawniają się w trakcie trwania posiadania. Ponadto czasem dochodzi do wątpliwości czy roszczenia z tytułu zwrotu nakładów mogą być dochodzone po zwrocie rzeczy. Dla jasności Art. 229 jednoznacznie wiąże termin przedawnienia z dniem zwrotu rzeczy, a roszczenia te musi spełnić właściwie każda ze stron po zakończeniu stosunku posiadania. W indywidualnych sytuacjach warto skonsultować się z prawnikiem, by właściwie ustalić zakres i terminy roszczeń na podstawie art. 229 KC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III Ca 518/15Sąd Okręgowy w Gliwicach

Zwrot nakładów po użyczeniu a przedawnienie roszczenia

Fragment uzasadnienia

… zwrotu rzeczy (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 marca 2014 r., I ACa 1124/13, LEX nr 1458900). Sąd Odwoławczy zważył, że zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 § 1 k.c. może nastąpić także w sposób przewidziany w art. 349 k.c. Wówczas bowiem zaistniała możliwość dowolnego dysponowania nieruchomością oraz zgodna zmiana dotychczasowego statusu posiadacza rzeczy w wyniku odzyskania swobody dysponowania…
  • najem
  • przedawnienie
  • użyczenie
Czytaj orzeczenie
I C 85/15Sąd Rejonowy w Sokółce

Bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnej – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu według norm przepisanych. Argumentując powyższe w pierwszej kolejności pozwany, powołując się na art. 229 k.c. , podniósł zarzut przedawnienia. Wskazał przy tym, iż przedmiotową nieruchomość zwrócił z dniem 31 grudnia 2013 roku, zaś powódka z dniem 1 stycznia 2014 roku nieruchomość przekazała D. S. . W dalszej części pisma F. B. podał, iż wobec braku…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
I ACa 687/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Zwrot nakładów posiadacza w dobrej wierze – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… Podstawę żądania powodów stanowić może art. 226 kc. W ocenie Sądu roszczenie powodów jest przedawnione i m.in. z uwagi na to brak było podstaw do jego uwzględnienia. Art. 229 kc , przewidujący roczny termin przedawnienia roszczeń od daty zwrotu rzeczy, odnosi się do tych roszczeń, które przed jego upływem nie uległy przedawnieniu na zasadach ogólnych, oraz roszczeń, które powstały (lub stały się wymagalne) z chwilą zwrotu…
  • nakłady
Czytaj orzeczenie
VI ACa 490/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Bezumowne korzystanie z nieruchomości a zwrot rzeczy – SA Warszawa

Fragment uzasadnienia

… zgłoszonego przez pozwanego zarzutu potrącenia. Pochopna ocena prawa materialnego dokonana przez Sąd Okręgowy w zakresie zaistnienia „zwrotu nieruchomości” w rozumieniu art. 229 § 1 k.c. skutkowała w konsekwencji niezasadnym ograniczeniem postępowania dowodowego i orzekaniem w oparciu o nie w pełni ustalony stan faktyczny. W tym kontekście Sąd Apelacyjny uznał w większości za prawidłowe ustalenia faktyczne, dokonane przez…
  • bezumowne korzystanie
Czytaj orzeczenie
III CNP 18/13Wydział III

Zwrot nakładów na cudzą działkę – wyrok SN z 2014 r.

Fragment uzasadnienia

… w ten sposób, że powództwo oddalił. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, przyjmując jednak jego odmienną ocenę prawną co do rozumienia użytego w art. 229 k.c. stwierdzenia odnoszącego się do „zwrotu rzeczy", co w rozpoznawanej sprawie dotyczyło zwrotu przez powoda działki nr 415/2. Sąd Okręgowy podkreślił, że obejmuje ono wszelkie formy odzyskania przez właściciela posiadania rzeczy. Wyraził…
Czytaj orzeczenie
II CK 48/05Wydział II

Zwrot za korzystanie z nieruchomości – wyrok SN z 2005 r.

Fragment uzasadnienia

… tego dnia mógł zgłaszać wobec pozwanej roszczenia związane z wcześniejszym jej posiadaniem. Pozew wniesiony został w dniu 6 marca 2002 r., a więc po upływie rocznego terminu z art. 229 k.c. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją w części dotyczącej oddalenia powództwo o zasądzenie kwoty 199.976,95 zł. Zarzucił naruszenie: a/ art. 405 k.c. przez błędną jego wykładnię, b/ art. 187 § 1, pkt 1 k.p.c., które to…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 229: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza przedawnienie roszczeń według art. 229 KC?

Oznacza to, że roszczenia właściciela i samoistnego posiadacza związane z korzystaniem z rzeczy, pożytkami, nakładami i szkodą ulegają wygaśnięciu po upływie roku od zwrotu rzeczy.

Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczeń z art. 229 KC?

Termin przedawnienia zaczyna biec od dnia faktycznego zwrotu rzeczy właścicielowi.

Czy roszczenia o zwrot nakładów przysługują tylko po zwrocie rzeczy?

Tak, roszczenia te mogą być dochodzone jedynie po zwrocie rzeczy, zgodnie z treścią art. 229 KC.

Czy przedawnienie roszczeń oznacza, że po roku nie można już dochodzić żadnych praw?

Po upływie roku od zwrotu rzeczy roszczenia wymienione w art. 229 KC wygasają, jednak inne roszczenia mogą podlegać innym terminom przedawnienia.

Czy ustawa wskazuje inaczej na roszczenia, które nie zostały wymienione w art. 229 KC?

Art. 229 KC dotyczy jedynie określonych roszczeń; inne roszczenia z posiadania mogą podlegać innym przepisom i terminom.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 229
← Wróć do pełnej ustawy