Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Przepisy o przetworzeniu, połączeniu i pomieszaniu nie uchybiają przepisom o obowiązku naprawienia szkody ani przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… tego przepisu motocykl stał się własnością powoda. Nie oznacza to jednak, że pozwana nie ma prawa domagać się od powoda zwrotu nakładów na przetworzona rzecz. Stosownie do art. 194 k.c. przepisy o przetworzeniu nie uchybiają przepisom o obowiązku naprawienia szkody ani przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu. Wobec sprzedaży motocykla i utraty pozostałych części, obecnie jedynie aktualnym pozostaje pieniężna roszczenie…
Fragment uzasadnienia
… urządzeń kanalizacyjnych a właścicielem gruntu, zaś w przypadku braku umowy, podstawą żądania zwrotu poniesionych kosztów budowy będą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu - art. 194 k.c. w zw. z art. 191 k.c. w zw. z art. 405 i nast. k.c. Finansujący może domagać się zwrotu korzyści w naturze, a w przypadku gdyby to nie było możliwe, zwrotu jej wartości. W rozpoznawanej sprawie strony zawarły pisemne porozumienie, na mocy…
Fragment uzasadnienia
… urządzeń kanalizacyjnych a właścicielem gruntu, zaś w przypadku braku umowy, podstawą żądania zwrotu poniesionych kosztów budowy będą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu – art. 194 k.c. w zw. z art. 191 k.c. w zw. z art. 405 i nast. k.c. Finansujący może domagać się zwrotu korzyści w naturze, a w przypadku gdyby to nie było możliwe to zwrotu jej wartości. W rozpoznawanej sprawie strony zawarły pisemne porozumienie na mocy…
Fragment uzasadnienia
… 2019 r. powódka wniosła o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Stowarzyszenie (...) w P. . Postanowieniem z 9 września 2019 r. Sąd - na podstawie art. 194 § 2 k.p.c. - wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Stowarzyszenie (...) w P. , które następnie wniosło o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu. Wyrokiem z 20 listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w Wieluniu, w…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 194: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 194 Kodeksu cywilnego ustanawia ważną zasadę dotyczącą relacji między przepisami dotyczącymi przetworzenia, połączenia i pomieszania przedmiotów a przepisami regulującymi naprawienie szkody i bezpodstawne wzbogacenie. Z punktu widzenia prawa cywilnego przepis ten podkreśla, że normy odnoszące się do tych procesów rzeczowych współistnieją obok norm odpowiedzialności deliktowej oraz regulacji o bezpodstawnym wzbogaceniu i nie mogą ich wykluczać ani ograniczać. Oznacza to, że chociaż czynności takie jak przetworzenie towaru lub połączenie dwóch rzeczy mogą same ustanawiać określone prawa lub obowiązki, to nie zwalniają z odpowiedzialności za ewentualne szkody czy konieczności zwrotu korzyści uzyskanych bez podstawy prawnej.
Przepis ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie dochodzi do zmian w stanie faktycznym rzeczy poprzez ich przeróbkę, połączenie lub pomieszanie. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy poszczególne przedmioty są przekształcane przez jedną osobę, jak i sytuacji, gdy elementy należące do różnych właścicieli zostają w jakiś sposób zmieszane lub połączone. Ważne jest, że choć przepisy szczegółowo regulujące przetworzenie czy połączenie mogą wskazywać na określone skutki prawne tych czynności, to nie wyłączają obowiązków odszkodowawczych czy zasad zwrotu korzyści, jeśli zostały naruszone inne normy prawne.
Przykładowo, wyobraźmy sobie sytuację, w której właściciel zleca wykonanie przetworzenia surowca na gotowy produkt. Jeżeli w rezultacie działania wykonawcy powstaje szkoda, np. ze względu na uszkodzenie innych przedmiotów należących do właściciela lub osób trzecich, to mimo że sama czynność była procesem przetworzenia, poszkodowany może domagać się naprawienia szkody na podstawie ogólnych przepisów. Podobnie, jeśli doszło do pomieszania rzeczy należących do różnych właścicieli bez ich zgody, to właściciele ci mogą zgłosić roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia lub szkody.
Często mylona jest kwestia zakresu stosowania tych przepisów, zwłaszcza gdy osoby nie posiadające wiedzy prawnej błędnie zakładają, że regulacje dotyczące przetworzenia czy połączenia wyłączają inne roszczenia. Tymczasem art. 194 KC wyraźnie stanowi, że obowiązki wynikające z konieczności naprawienia szkody lub z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozostają aktualne i nie są naruszone przez przepisy o przetworzeniu. Nie wolno więc utożsamiać odpowiedzialności za przetworzenie z wyłącznością tych norm w zakresie odpowiedzialności cywilnej.
Podsumowując, art. 194 KC zapewnia klarowność i porządek w stosunkach prawnych dotyczących procesów zmiany rzeczywistości materialnej, uwzględniając jednocześnie ochronę interesów osób, które poniosły szkody lub zostały bezpodstawnie wzbogacone. W każdej indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy dotyczy to złożonych relacji między właścicielami i wykonawcami, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem w celu dokładnej analizy obowiązujących przepisów i okoliczności faktycznych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że mimo regulacji dotyczących przetworzenia, połączenia i pomieszania, obowiązek naprawienia szkody pozostaje aktualny i nie jest wyłączony.
Nie, art. 194 KC stanowi, że przepisy o połączeniu nie ograniczają prawa do roszczeń wynikających z bezpodstawnego wzbogacenia.
Przepisy stosuje się, gdy dochodzi do zmiany rzeczy wskutek ich przeróbki, połączenia lub pomieszania.
Nie, przepisy o przetworzeniu współistnieją z normami o odpowiedzialności za szkody i bezpodstawne wzbogacenie.
Tak, w indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby dobrze ocenić obowiązki i uprawnienia.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 194