Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 2010 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 397/09, iż art. 49 k.c. stanowi odstępstwo od reguły wynikającej z art. 48 k.c. oraz od zasady superficio solo cedit określonej w art. 191 k.c. Jednakże o charakterze prawnym tego rodzaju urządzeń przesądza istniejący stan faktyczny sprawy, a nie sama okoliczność ich połączenia z siecią przedsiębiorstwa dostarczającego ciepło. W ocenie sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy art. 49…
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zmienił wyrok i oddalił powództwo Agencji Nieruchomości Rolnych przeciwko gminie o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Sprawa pokazuje, że samo twierdzenie o wzbogaceniu nie wystarcza - trzeba wykazać wszystkie przesłanki z art. 405–409 KC, w tym realne wzbogacenie i związek z zubożeniem powoda.
Fragment uzasadnienia
… Kolejnym skutkiem prawnorzeczowym połączenia przyłącza z siecią jest powstanie odrębnej od nieruchomości gruntowej (której częścią składową byłoby takie urządzenia stosownie do art. 191 k.c.) rzeczy ruchomej, o własności której rozstrzyga art. 49 § 2 k.c. Dla rozpoznawanej sprawy ważne jest, że przyłącze kanalizacyjne rozciągające się przez inne nieruchomości (nienależące do osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci) na…
Fragment uzasadnienia
… pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej: O.p.) w związku z: 1/ art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 191: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 191 kodeksu cywilnego stanowi, że własność nieruchomości obejmuje także ruchomość, która została z nią trwale połączona w taki sposób, że stała się częścią składową tej nieruchomości. Oznacza to, że przedmiot ruchomy, który został fizycznie i trwałe złączony z gruntem lub budynkiem, jest traktowany jako element nieruchomości i wchodzi w skład prawa własności tej nieruchomości. Nie chodzi tutaj o zwykłe przyleganie lub luźne położenie, lecz o takie połączenie, które świadczy o zintegrowaniu ruchomości z obiektem nieruchomym. Przepis ten ma na celu ustalenie granic własności oraz ułatwienie obrotu nieruchomościami, eliminując wątpliwości co do statusu przedmiotów związanych z nieruchomością.
Przepis ma zastosowanie, gdy powstaje potrzeba określenia, które przedmioty ruchome są traktowane jako części składowe nieruchomości i wchodzą w zakres prawa własności nieruchomości. Dotyczy to na przykład sytuacji sprzedaży lub obciążenia nieruchomości, sporów o własność elementów połączonych z gruntem czy budynkiem albo ustalania zakresu przedmiotowego prawa własności. Aby dany przedmiot ruchomy został uznany za część składową, musi być połączony trwale i funkcjonalnie z nieruchomością – przykładowo elementy wyposażenia stałe, takie jak drzwi wbudowane w ścianę, systemy grzewcze lub instalacje zamontowane na stałe.
W codziennym życiu przykład zastosowania przepisu może dotyczyć sprzedaży domu z zamontowanym kominkiem lub systemem klimatyzacji. Jeśli właściciel sprzedaje nieruchomość, to zgodnie z art. 191 KC kominek, który jest na stałe zabudowany i połączony z budynkiem, staje się częścią nieruchomości i przechodzi na nabywcę razem z nią. Nabywca nie musi osobno kupować takiej ruchomości, a sprzedający nie może ich oddzielnie zatrzymać. To samo dotyczy np. zabudowanych szaf wnękowych albo urządzeń grzewczych zainstalowanych na stałe.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 191 KC jest mylenie części składowych nieruchomości z rzeczami ruchomymi pozostającymi niezwiązanymi na stałe. Część osób uznaje, że każda ruchomość znajdująca się na terenie nieruchomości staje się jej składnikiem, co jest błędem. Istotne jest połączenie trwałe i funkcjonalne, a nie tymczasowe lub przypadkowe. Innym błędem jest nierozróżnienie kwestii własności – sam fakt połączenia nie oznacza, że ruchomość wchodzi do nieruchomości, jeżeli umowy lub przepisy wskazują inaczej. Dlatego warto przy poważniejszych transakcjach lub sporach prawnych zasięgnąć opinii specjalisty.
W razie wątpliwości lub dla oceny konkretnej sytuacji związanej z właściwym zakresem części składowych nieruchomości, zawsze wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie nieruchomości.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to trwałe i funkcjonalne połączenie przedmiotu ruchomego z nieruchomością, na tyle silne, że przedmiot ten jest traktowany jako element nieruchomości.
Nie, tylko te ruchomości, które zostały trwale i odpowiednio połączone z nieruchomością, mogą być uznane za jej część składową.
Przykłady to wbudowane okna, drzwi, instalacje grzewcze lub zabudowane szafy, które są trwale zamontowane na nieruchomości.
Zazwyczaj nie, bo połączona ruchomość jest częścią nieruchomości i przechodzi na nabywcę wraz z nią.
Nie, przepis określa kiedy ruchomość wchodzi w skład nieruchomości, a nie zasady sprzedaży ruchomości niezwiązanej trwale z nieruchomością.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 191