Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Jeżeli osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych dokonała sama jednostronnej czynności prawnej, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynność jest nieważna.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 436 . § 1. k.c. w zw. z art. 435 . § 1. k.c. jak i art. 805 . § 1 . i § 2 . pkt 1) k.c. oraz art. 822 . § 1 ., § 2 . i § 4. k.c. w zw. z art. 34 . ust. 1., art. 19 . ust. 1. i art. 35 . ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 392 z późn. zm.) oraz art. 361.…
Fragment uzasadnienia
… z art. 750. k.c. jak i art. 471. k.c. w zw. z art. 474. k.c. i art. 805 . § 1 . i § 2 . pkt 1) k.c. oraz art. 822 . § 1 ., § 2 . i § 4. k.c. w zw. z art. 9 . i art. 19 . ust. 1. ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 392 z późn. zm.) oraz art. 361. k.c. w zw. z art. 363.…
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Zamościu uznał, że przy prawie odrębnej własności lokalu decydujące znaczenie ma wpis konstytutywny w księdze wieczystej. Samo podważanie podstawy materialnoprawnej nie wystarcza - aby obalić wpis, trzeba wytoczyć powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Orzeczenie jest ważne dla…
Fragment uzasadnienia
… lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Brak prawnej skuteczności wniosku złożonego samodzielnie przez małoletniego wynika natomiast z art. 19 k.c., który stanowi, że jeżeli osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych dokonała sama jednostronnej czynności prawnej, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynność jest nieważna. Uwzględniając wskazane…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 19: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 19 Kodeksu cywilnego wskazuje na konsekwencję dokonania jednostronnej czynności prawnej przez osobę, której zdolność do czynności prawnych jest ograniczona, bez spełnienia wymogu zgody przedstawiciela ustawowego. Zgodnie z tym artykułem, jeżeli prawo wymaga zgody przedstawiciela, a takiej zgody nie uzyskano, czynność ta jest nieważna. Oznacza to, że konsekwencje prawne czynności dokonanej w sposób opisany powyżej są całkowicie niwelowane na mocy prawa, a czynność nie wywołuje skutków prawnych. Przepis stanowi zabezpieczenie mające chronić osoby częściowo ubezwłasnowolnione przed niekorzystnymi dla nich skutkami samodzielnych działań prawnych, do których pełna zdolność prawna nie przysługuje.
Art. 19 ma zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba o ograniczonej zdolności do czynności prawnych wykonuje jednostronną czynność prawną wymagającą zgody opiekuna prawnego lub innego przedstawiciela ustawowego, a mimo tego zgody nie uzyskuje. Mowa o jednostronnych czynnościach prawnych, czyli takich, które powstają w wyniku samego oświadczenia woli osoby dokonującej czynności, np. odstąpienie od umowy, wypowiedzenie, przyjęcie takiego oświadczenia. To rozróżnienie jest ważne, ponieważ dwustronne czynności prawne mogą mieć inne reguły co do skutków i ważności.
Przykładowo, jeśli osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych (np. niepełnoletnia pod opieką prawną) samodzielnie wypowie umowę najmu, która zgodnie z przepisami wymaga zgody opiekuna, czynność ta będzie nieważna z mocy art. 19. Oznacza to, że wypowiedzenie nie wywoła skutku i umowa będzie dalej obowiązywała, jak gdyby wypowiedzenia nie było. Opiekun prawny musi udzielić zgody na takie działanie, aby wypowiedzenie było skuteczne. Przepis ten zabezpiecza więc przed niepożądanymi dla osoby ograniczonej skutkami samodzielnych działań.
Do częstych nieporozumień w stosowaniu art. 19 należy brak rozeznania, kiedy wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego oraz jak rozumieć jednostronną czynność prawną w kontekście ograniczonej zdolności do czynności prawnych. Często błędnie uznaje się, że każde oświadczenie woli takiej osoby bez zgody jest nieważne, podczas gdy nie każda czynność wymaga zgody. Ponadto niekiedy zamienia się skutki nieważności czynności wynikające z art. 19 z innymi ograniczeniami zdolności do czynności prawnych. Tymczasem przepis wprowadza jedynie skutek nieważności w przypadku braku wymaganej zgody przy jednostronnych czynnościach prawnych. W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, by prawidłowo ustalić zakres zdolności danej osoby i obowiązki dotyczące zgody przedstawiciela ustawowego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Ograniczona zdolność do czynności prawnych oznacza, że osoba może dokonywać niektórych czynności prawnych samodzielnie, ale wymaga zgody przedstawiciela ustawowego na inne ważne działania.
To czynność prawna polegająca na złożeniu oświadczenia woli przez jedną stronę, której skutki prawne powstają bez konieczności zgody drugiej strony.
Czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych.
Nie, tylko te czynności prawne, do których wymaga tego ustawa. Art. 19 dotyczy jednostronnych czynności objętych tym wymogiem.
W przypadku wątpliwości co do zdolności do czynności prawnych lub wymogu zgody opiekuna warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 19