Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
§ 1.Jeżeli termin jest oznaczony na początek, środek lub koniec miesiąca, rozumie się przez to pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca.
§ 2.Termin półmiesięczny jest równy piętnastu dniom.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… P. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej wskazując w jego uzasadnieniu, że złożone przez powoda oświadczenie obejmujące dane o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach (art. 113 § 1 k.c.) jest tak lakoniczne, iż nie pozwala na ocenę jego faktycznej sytuacji majątkowej. W ocenie Sądu budzi ono poważne wątpliwości, gdyż wynika z niego, że powód niczego nie posiada i nie ma żadnego dochodu, podczas gdy oczywistym jest…
Fragment uzasadnienia
… międzyprzeglądowy między oferowanymi przeglądami P1, pomimo zaoferowania 3 miesięcznego (90 dniowego) interwału czasowego pomiędzy przeglądami P1, i) art. 114 k.c. i art. 113 § 2 w zw. z art. 14 ust. 1 Pzp i art. 65 § 1 k.c. poprzez ich niezastosowanie i przez to błędne przyjęcie, iż na potrzeby kryterium oceny ofert nie można uznać okresu 3-miesięcznego pomiędzy przeglądami P1 wskazanego w ofercie (...) za odpowiednik 90…
Fragment uzasadnienia
… że Powódka nie posiada interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy z dnia 27 lutego 1986 r. Nadto zarzucono naruszenie art. 98 kc w zw. z art.113 par.1 kscu i z art. 102 kpc poprzez obciążenie Powódki kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego P. M. w kwocie 7.217,00 zł. w sytuacji gdy powództwo jest w pełni zasadne, a nie uzyskało ochrony prawne wyłącznie ze względów formalnych i…
Fragment uzasadnienia
… jaką poniósł, na skutek działań pozwanego i wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 grudnia 2006r. i 31 stycznia 2007r. To działanie powoda zgodnie z art. 113§1 pkt 1 k.c. przerwało bieg przedawnienia i od tej daty przedawnienie z mocy art. 124 biegnie na nowo. Dopiero w chwili wydania wyroku z dnia 28 października 2011r. powód dowiedział się o szkodzie i jej wysokości. Ostatecznie zaległości podatkowe…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 113: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 113 Kodeksu cywilnego reguluje sposób wyznaczania terminów, które są określone na początek, środek lub koniec miesiąca, oraz wyjaśnia, ile dni obejmuje termin półmiesięczny. Zgodnie z § 1 tego artykułu, jeśli termin umownie wskazuje na któryś z tych punktów miesiąca, traktuje się pierwszy dzień miesiąca jako początek, piętnasty jako środek, a ostatni dzień jako koniec miesiąca. Oznacza to, że w przypadku umów lub przepisów ustalających, że coś ma nastąpić na przykład „na koniec miesiąca”, rozumie się przez to zawsze ostatni dzień tego miesiąca, niezależnie od tego, czy miesiąc ma 28, 30 czy 31 dni. W § 2 ustawa precyzuje, iż termin półmiesięczny trwa dokładnie piętnaście dni, co jest istotne przy stosowaniu przepisów prawa lub umów, które operują terminami krótszymi niż miesiąc, ale dłuższymi niż tydzień.
Przepis ten ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie strony lub ustawodawca określają terminy w sposób nieprecyzyjny względem dni kalendarzowych, tylko odnoszą się do części miesiąca jako całości. Szczególnie będzie to istotne w prawie zobowiązań, gdzie terminy wpływają na prawo do wykonania czynności, złożenia oświadczenia czy zapłaty. Ważnym aspektem jest również zrozumienie, że termin półmiesięczny nie zależy od konkretnego dnia rozpoczęcia liczenia, lecz zawsze wynosi 15 dni od momentu jego rozpoczęcia, co umożliwia jednolite stosowanie tego okresu czasu w praktyce.
Przykładowo, jeśli umowa stanowi, że zapłata ma nastąpić na „koniec miesiąca”, a miesiącem jest listopad, to termin ten upływa 30 listopada. Jeżeli natomiast umowa określa, że czynność ma zostać wykonana w terminie półmiesięcznym od 10 kwietnia, wtedy termin ten upływa 25 kwietnia, czyli po 15 dniach. W sytuacji gdy termin oznaczony jest na „środek miesiąca”, wymaga to traktowania 15 dnia jako dnia terminu, niezależnie od tego, czy jest to dzień roboczy czy nie. Przepisy te ułatwiają jednolitą interpretację terminów i eliminują wątpliwości dotyczące ich długości w praktyce.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 113 KC jest mylne rozumienie pozycji środkowego dnia miesiąca lub pomijanie różnej długości miesięcy, co może prowadzić do nieprawidłowego ustalenia terminu. Ponadto, niekiedy strony umów nie precyzują, czy termin półmiesięczny należy liczyć od dnia rozpoczęcia czynności, co może rodzić niepotrzebne spory. Kolejnym problemem jest pomijanie faktu, że termin półmiesięczny wynosi dokładnie 15 dni, a nie dwa tygodnie czy inne przybliżenia. Warto pamiętać, że dokładne określenie sposobu obliczania terminów i ich pozycji w miesiącu ma istotne znaczenie dla terminowości działań prawnych. W sprawach indywidualnych i wątpliwych kwestiach zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć błędnej interpretacji art. 113 KC i wynikających z tego skutków prawnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Termin na początek miesiąca to pierwszy dzień danego miesiąca, zgodnie z § 1 art. 113 KC.
Termin półmiesięczny jest równy piętnastu dniom, co wynika z § 2 art. 113 KC.
„Środek miesiąca” oznacza piętnasty dzień tego miesiąca zgodnie z art. 113 KC § 1.
Nie, termin na koniec miesiąca to zawsze ostatni dzień miesiąca, który może się różnić w zależności od miesiąca.
Nie, termin półmiesięczny to zawsze dokładnie 15 dni, a nie 14 dni, zgodnie z art. 113 KC § 2.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 113