Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 111.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia.

§ 2.Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 1396/15Sąd Rejonowy w Pleszewie

Uznanie przedawnionego długu z pożyczki – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… 1957r.). Uznanie nie może być cofnięte lub odwołane. Unicestwia ono dotychczasowy bieg przedawnienia w dniu jego dokonania, a termin ten biegnie na nowo od dnia następnego ( art. 111 § 2 k.c. ). W świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy oraz cytowanego orzecznictwa uznanie roszczenia przez pozwanego w ocenie sądu nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, jak również nie zmierzało do…
I C 1425/15Sąd Rejonowy w Pleszewie

Bank musi udowodnić odsetki od pożyczki – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… 1957r.). Uznanie nie może być cofnięte lub odwołane. Unicestwia ono dotychczasowy bieg przedawnienia w dniu jego dokonania, a termin ten biegnie na nowo od dnia następnego ( art. 111 § 2 k.c. ). W świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy oraz cytowanego orzecznictwa uznanie roszczenia przez pozwanego w ocenie sądu nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, jak również nie zmierzało do…
I C 1245/15Sąd Rejonowy w Pleszewie

Zapłata z kredytu po uznaniu roszczenia – wyrok SR w Pleszewie

Fragment uzasadnienia

… 1957r.). Uznanie nie może być cofnięte lub odwołane. Unicestwia ono dotychczasowy bieg przedawnienia w dniu jego dokonania, a termin ten biegnie na nowo od dnia następnego ( art. 111 § 2 k.c. ). W świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy oraz cytowanego orzecznictwa uznanie roszczenia przez pozwanego nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, jak również nie zmierzało do obejścia prawa.…
V CZ 5/16Wydział V

Odrzucenie apelacji z powodu braku umocowania pełnomocnika - wyrok SN

Fragment uzasadnienia

… zarzut naruszenia: art. 130 § 11 k.p.c. w zw. z § 69 rozporządzenia Ministra 3 Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 2015 r. – Regulaminu urzędowania sądów powszechnych oraz art. 111 § 1 k.c. i 112 k.c., polegające na nieprawidłowym wezwaniu pozwanej do uzupełnienia braków formalnych apelacji wskutek braku wyznaczenia terminu do uzupełnienia tych braków. Skarżąca podniosła, że wezwanie Sądu drugiej instancji zawarte w piśmie z…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 111: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 111 Kodeksu cywilnego precyzuje sposób obliczania terminu oznaczonego w dniach. Zgodnie z paragrafem 1, termin taki kończy się wraz z upływem ostatniego dnia okresu. Oznacza to, że jeśli termin wynosi na przykład 10 dni, to upływa on z końcem dziesiątego dnia, a nie z początkiem tego dnia. Paragraf 2 wprowadza ważne wyłączenie przy obliczaniu terminu – jeśli jego początek jest powiązany z określonym zdarzeniem, to dzień, w którym zdarzenie to nastąpiło, nie jest wliczany do długości terminu. Innymi słowy, liczenie dni rozpoczyna się od dnia następującego po zdarzeniu, które stanowi punkt startowy terminu.

Przepis ten ma zastosowanie zawsze, gdy regulowane są terminy wyrażone w dniach i gdy początek terminu powiązany jest z konkretnym momentem (zdarzeniem, czynnością, zdarzeniem losowym). Dotyczy to na przykład terminów do wykonania określonych czynności procesowych, umownych czy administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe określenie momentu zakończenia terminu. Regulacja ta eliminuje wątpliwości dotyczące wliczania dnia zdarzenia jako pełnego dnia do terminu, zapobiegając wydłużaniu czasu do działania lub wygaśnięcia praw.

Przykładem zastosowania przepisu może być sytuacja, gdy osoba ma wykonać obowiązek w ciągu 14 dni od doręczenia pisma. Dniem doręczenia jest 1 czerwca. Zgodnie z art. 111 § 2, do terminu nie wliczamy dnia doręczenia, czyli początkiem liczenia jest 2 czerwca, a termin kończy się wraz z upływem 15 czerwca (czternasty dzień licząc od 2 czerwca). Dzięki temu obliczenia są jasne, a strony znają dokładny dzień, do którego powinna zostać wykonana określona czynność.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 111 jest wliczanie dnia zdarzenia do terminu lub nieprawidłowe określenie momentu zakończenia terminu jako początku ostatniego dnia terminu. Prowadzi to do mylnych kalkulacji i potencjalnych sporów co do zachowania terminu. Należy zawsze pamiętać, że termin w dniach upływa z końcem ostatniego dnia, a nie z jego początkiem, oraz że dzień początkowy, jeśli to zdarzenie, nie jest liczony. W kwestiach indywidualnych, zwłaszcza przy bardziej skomplikowanych terminach, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie obliczyć termin i uniknąć nieporozumień związanych z jego dotrzymaniem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Jak liczyć termin oznaczony w dniach według art. 111 KC?

Termin w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a dzień zdarzenia rozpoczynającego termin się nie wlicza.

Czy dzień zdarzenia rozpoczynającego termin wlicza się do niego?

Nie, zgodnie z art. 111 § 2 KC dzień, w którym nastąpiło zdarzenie rozpoczynające termin, nie jest wliczany.

Kiedy termin kończy się według art. 111 KC?

Termin oznaczony w dniach kończy się wraz z upływem ostatniego dnia okresu wskazanego w przepisie.

Czy można skrócić termin licząc od dnia zdarzenia?

Nie, dzień zdarzenia nie jest liczony, więc termin zaczyna biec od następnego dnia po zdarzeniu.

Co zrobić w przypadku wątpliwości co do obliczenia terminu?

W razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo obliczyć i dotrzymać terminu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 111