Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 1011.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 389/14Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

Zachowek po darowiźnie – odpowiedzialność obdarowanego

Fragment uzasadnienia

… podstawę do obliczania zachowku nie może być uwzględniona. W razie wydziedziczenia zstępnego jego zstępni są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę ( art.1011 k.c. ). Małoletni powód jest zatem uprawniony do zachowku . Postanowieniem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie I Ns.77/13 stwierdzono ,że spadek po A. R. (2) nabyli na podstawie ustawy wdowa A. R. (1) , córka U. P. oraz wnuk K.…
I ACa 1201/12Sąd Apelacyjny w Krakowie

Skarga o wznowienie postępowania – granice rozpoznania

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że po wznowieniu postępowania sprawa wraca do stanu sprzed uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie sąd nie rozpoznaje jej od nowa w pełnym zakresie, lecz tylko w granicach podstawy wskazanej w skardze. To ważne dla praktyki, bo ogranicza zakres ponownego badania sprawy i wyznacza ramy dla zarzutów w…
  • skarga o wznowienie postępowania
Czytaj orzeczenie
I Ns 545/21Sąd powszechny

I Ns 545/21

Fragment uzasadnienia

… prowadzą do pojawienia się z kolei pytania o sytuację prawną wydziedziczonego i tym samym o sytuację prawną jego zstępnych. Na odmienność sytuacji prawnej tych osób wskazuje art. 1011 k.c. , zgodnie z którym zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku. Inaczej niż wydziedziczony nie tracą oni przymiotu spadkobierców ustawowych i mogą dziedziczyć udział spadkowy, który przypadłby wydziedziczonemu. W…
  • stwierdzenie nabycia spadku
  • testament
Czytaj orzeczenie
XXV C 1287/05Sąd powszechny

XXV C 1287/05

Fragment uzasadnienia

… E. G. podlegało oddaleniu. Jeżeli wydziedziczenie określonej osoby jest skuteczne, to w miejsce wydziedziczonego mogą wejść jego zstępni na zasadach określonych w art. 1011 k.c. Zgodnie z tym przepisem zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę. W miejsce E. G. do zachowku wchodzą zatem jej dzieci: córka L. G. i A. G. (1) po 1/2. L. G. zmarła w dniu 1 maja 2003 r., a…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1011: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 1011 Kodeksu cywilnego stanowi, że zstępni osoby wydziedziczonej nadal mają prawo do zachowku, nawet jeśli wydziedziczony zstępny przeżył spadkodawcę. Oznacza to, że prawo do zachowku nie jest automatycznie tracone przez zstępnych z powodu wydziedziczenia ich własnego rodzica, jeśli ten zstępny umiera przed spadkodawcą. Zachowek natomiast to część spadku, która należy się ustawowym spadkobiercom z mocy prawa, niezależnie od zawartych postanowień testamentowych. Artykuł ten precyzuje wyjątek, wg którego wydziedziczenie nie pozbawia zstępnych prawa do zachowku, chroniąc ich interesy majątkowe.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy spadkodawca wydziedziczył swojego zstępnego (dziecko, wnuka itp.), a ten zstępny zmarł przed spadkodawcą. W takim przypadku prawo do zachowku nie przechodzi na wydziedziczonego, lecz na jego zstępnych. Warunkiem jest istnienie tych zstępnych w chwili otwarcia spadku. Przepis dotyczy tylko sytuacji, gdy zstępny został wydziedziczony, a więc świadomie pozbawiony dziedziczenia ustawowego. Na mocy tego artykułu, chroni się więc prawo do zachowku w linii zstępnych, a więc dzieci i dalszych potomków wydziedziczonego.

Przykładem może być sytuacja, gdzie ojciec wydziedzicza swojego syna, który jednak umiera wcześniej niż ten ojciec, pozostawiając własne dzieci. W takiej sytuacji, choć syn był wydziedziczony, jego dzieci – czyli zstępni wydziedziczonego – zachowują prawo do żądania zachowku po dziadku (spadkodawcy). Oznacza to, że zachowek nie „umiera” razem z wydziedziczonym dzieckiem, lecz przechodzi na jego potomków. Przepis ten zabezpiecza zatem interesy materialne dalszych krewnych wydziedziczonego, umożliwiając im dochodzenie części spadku, nawet jeśli spadkodawca wydziedziczył ich rodzica.

Często pojawiają się błędy w interpretacji tego przepisu, szczególnie w sytuacjach konfliktów rodzinnych lub niejasności co do statusu wydziedziczenia. Mylone bywa prawo do zachowku z prawem do dziedziczenia, jak również z interpretacją skutków wydziedziczenia. Inny częsty błąd polega na sądzeniu, że wydziedziczenie całkowicie eliminuje potomków wydziedziczonego z kręgu uprawnionych do zachowku, co nie jest prawdą wg Art. 1011 KC. Nieporozumienia pojawiają się także w kontekście dowodzenia istnienia zstępnych wydziedziczonego oraz ich uprawnienia do zachowku. W praktyce jednak jest bardzo ważne, aby w indywidualnych przypadkach skonsultować się z prawnikiem, by właściwie ocenić prawa i obowiązki uczestników postępowania spadkowego.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że zstępni wydziedziczonego mają prawo do zachowku?

Oznacza to, że potomkowie osoby wydziedziczonej mogą domagać się zachowku po spadkodawcy, nawet jeśli ich rodzic został wydziedziczony.

Czy prawo do zachowku zstępnych wydziedziczonego zależy od tego, czy ten zstępny przeżył spadkodawcę?

Nie, zgodnie z Art. 1011 KC zstępni mają prawo do zachowku nawet, jeśli wydziedziczony zstępny przeżył spadkodawcę.

Kiedy stosuje się Art. 1011 KC?

Przepis stosuje się, gdy spadkodawca wydziedziczył zstępnego, który zmarł przed spadkodawcą, a pozostawił własne zstępne.

Czy wydziedziczenie pozbawia wszystkich potomków prawa do zachowku?

Nie, wydziedziczenie nie pozbawia prawa do zachowku ich zstępnych, którzy mają prawo dochodzić zachowku po spadkodawcy.

Czy prawo do zachowku przysługuje też wnukom wydziedziczonego?

Tak, zgodnie z Art. 1011 KC zstępni wydziedziczonego, w tym wnuki, mają prawo do zachowku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 1011