Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Jeżeli zmniejszeniu podlega zapis zwykły, którego przedmiot nie da się podzielić bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości, zapisobierca może żądać całkowitego wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią sumę pieniężną.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze uznał, że obdarowany, który sam jest uprawniony do zachowku, odpowiada wobec innych uprawnionych tylko w granicach wzbogacenia po darowiźnie pomniejszonego o należny mu zachowek. Zaliczenie darowizny na jego zachowek następuje według art. 996 KC, a zużycie części darowizny nie wyłącza odpowiedzialności…
Streszczenie
Przy sporządzaniu testamentów obowiązuje zasada formalizmu, co oznacza, że rozrządzenie na wypadek śmierci dokonane w sposób odbiegający od przewidzianej w ustawie formie, jest nieważne, a to z kolei wywołuje skutek polegający na tym, że następuje dziedziczenie ustawowe.
Fragment uzasadnienia
… z tytułu zachowku sam jest uprawniony do zachowku, może on żądać zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń w takim stopniu, ażeby pozostał mu jego własny zachowek. W myśl zaś art. 1006 k.c. jeżeli zmniejszeniu podlega zapis zwykły, którego przedmiot nie da się podzielić bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości, zapisobierca może żądać całkowitego wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią sumę pieniężną. Suma…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1006: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1006 Kodeksu cywilnego odnosi się do sytuacji, gdy zapis zwykły podlega zmniejszeniu, lecz przedmiot tego zapisu nie może zostać podzielony bez istotnej zmiany lub znacznego zmniejszenia jego wartości. W takim przypadku zapisobierca, czyli osoba uprawniona do otrzymania zapisu, ma prawo domagać się całkowitego wykonania zapisu zamiast jego zmniejszenia. W praktyce oznacza to, że zamiast otrzymać jedynie pomniejszoną wartość rzeczy lub prawa, może zapłacić odpowiednią sumę pieniężną, aby uzyskać pełnię przedmiotu zapisu. Przepis ten chroni interesy zapisobiercy, zapobiegając sytuacjom, w których częściowe wykonanie zapisu prowadziłoby do znaczącej redukcji wartości uzyskanego świadczenia.
Przepis ma zastosowanie w momencie dziedziczenia, gdy spadkodawca ustanawia zapis zwykły, a podział przedmiotu zapisu jest niemożliwy bez istotnej zmiany jego charakteru lub poważnego obniżenia wartości. Istotne jest, że przepis dotyczy tylko zapisów zwykłych, a nie windykacyjnych lub innych form rozrządzeń testamentowych. Warunkiem jest także wystąpienie próby zmniejszenia zapisu, co z kolei uruchamia prawo zapisobiercy do żądania całkowitego wykonania zapisu. Warto podkreślić, że zapisobierca musi uiścić równowartość tego, co by odpowiadało zmniejszonej części zapisu, co w praktyce oznacza konieczność dokonania odpowiedniej zapłaty.
Przykładową sytuacją jest zapis w testamencie dotyczący wartościowego obrazu, który nie może zostać podzielony bez szkody dla jego wartości. Gdy spadkobiercy chcą podzielić spadek i zaproponować zmniejszenie udziału zapisanego obrazu, zapisobierca może zażądać otrzymania całego obrazu, płacąc odpowiednią sumę pieniędzy odpowiadającą wartości, jaką oznaczałaby część zmniejszona. Taka sytuacja chroni przed utratą wartości przez nadmierne dzielenie składników majątku, które ze swej natury są niepodzielne lub tracą na wartości, jeśli są dzielone.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 1006 jest nieodróżnianie zapisów zwykłych od innych form rozrządzeń testamentowych, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji przepisów. Ponadto, czasem zapisobiercy nie wiedzą, że mogą żądać całkowitego wykonania zapisu za odpowiednią sumę pieniężną, co powoduje przyjęcie zmniejszonej wartości bez konieczności takiego działania. Należy również zwracać uwagę na prawidłowe obliczenie sumy pieniężnej, która ma zostać zapłacona, aby nie prowadzić do sporów. Artykuł 1006 jest zatem ważnym narzędziem ochrony interesów zapisobierców, które, jak w każdej indywidualnej sprawie, wymaga konsultacji z prawnikiem, aby stosować je prawidłowo i efektywnie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zapis zwykły to rozrządzenie testamentowe na rzecz osoby trzeciej, które polega na przyznaniu określonego przedmiotu lub prawa.
Można to zrobić, gdy zmniejszenie zapisu zwykłego jest niemożliwe bez istotnej zmiany lub znacznego zmniejszenia wartości przedmiotu zapisu.
Tak, otrzymując cały przedmiot zapisu, zapisobierca musi uiścić odpowiednią sumę pieniężną odpowiadającą wartości zmniejszonej części.
Nie, art. 1006 odnosi się jedynie do zapisów zwykłych, a nie do zapisów windykacyjnych czy innych rozrządzeń.
W przypadku indywidualnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże rozwiązać konkretne wątpliwości.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1006