Historia zmian - 22 lipca 2026
o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
PoPrzed
Art. 2.
zmienionyUżyte w ustawie określenia oznaczają:
areszt dla cudzoziemców – areszt dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i
1688);
strzeżony ośrodek – strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
(uchylony)
uchodźca mandatoryjny – cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez
Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców,
zgodnie z jego mandatem wynikającym z Konwencji Genewskiej oraz Statutu
Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców
zatwierdzonego rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów
Zjednoczonych 428(V) z dnia 14 grudnia 1950 r.;
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o objęcie przez
Rzeczpospolitą Polską ochroną cudzoziemca, który ubiega się o status
uchodźcy lub ochronę uzupełniającą;
osoby w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej:
dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do
Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw
swojego pochodzenia w instytucjach zapewniających całodobowy pobyt,
różnych typów, form własności i podporządkowania, i które przybyły do
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach zorganizowanej ewakuacji tych
instytucji,
osoby zatrudnione w instytucjach, o których mowa w lit. a, które
przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki nad
osobami wymienionymi w lit. a;
osoby w zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej:
dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do
Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw
swojego pochodzenia w rodzinnej pieczy zastępczej i które przybyły do
Rzeczypospolitej Polskiej z tymi opiekunami,
opiekunowie sprawujący opiekę nad osobami wymienionymi w lit. a,
którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki
nad małoletnimi w ramach rodzinnej pieczy zastępczej.
beneficjent ochrony czasowej – cudzoziemca należącego do grupy
wysiedleńców wymienionej w decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej
istnienie masowego napływu wysiedleńców, o której mowa w art. 106 ust. 1,
Wspólnot Europejskich:
z 07.08.2001);
przyjmowania osób ubiegających się o azyl (Dz. Urz. WE L 31 z 03.02.2003).
cudzoziemca, o którym mowa w art. 106 ust. 2, oraz cudzoziemca należącego
do grupy wysiedleńców wymienionej w przepisach wydanych na podstawie
art. 107 ust. 1;
(uchylony)
(uchylony)
cudzoziemiec – cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach;
dane biometryczne – wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane
w celu umieszczenia w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji
Genewskiej w formie elektronicznej;
dokument podróży – dokument uznany przez właściwy organ
Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniający do przekroczenia granicy, wydany
przez organ państwa obcego, organ polski lub organizację międzynarodową
albo podmiot upoważniony przez organ państwa obcego lub obcą władzę
o charakterze państwowym;
granica – granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy
z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2024
r. poz. 388 i 1635);
instrumentalizacja – prowadzenie przez państwo graniczące
z Rzecząpospolitą Polską lub inny podmiot działań zmierzających do
umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa
granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie
unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks
graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.2)),
w szczególności z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy służb
państwowych oraz żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
chroniących tę granicę lub w połączeniu z niszczeniem infrastruktury
granicznej, mogących skutkować destabilizacją sytuacji wewnętrznej na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
karta pobytu – dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie
na pobyt czasowy, zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt
ze względów humanitarnych lub status uchodźcy w Rzeczypospolitej
Polskiej;
kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek
o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca lub
w jego imieniu po tym, jak w odniesieniu do poprzedniego wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej, który go dotyczył, została wydana
decyzja ostateczna, w tym także o umorzeniu postępowania;
Konwencja Genewska – Konwencję dotyczącą statusu uchodźców,
sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 515
i 516);
kraj pochodzenia – państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec,
a w przypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który
nie posiada obywatelstwa żadnego państwa – państwo, w którym stale
zamieszkuje;
małoletni bez opieki – małoletniego cudzoziemca, który przybywa na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium bez
opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem
obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej;
ośrodek recepcyjny – ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu
przyjęć cudzoziemców, którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej;
państwo członkowskie – państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne
państwo, które stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów
i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub
bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013,
str. 31);
przesiedlenie – przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej uchodźcy mandatoryjnego w celu nadania mu na tym terytorium
statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;
relokacja – przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie
ochrony międzynarodowej na terytorium odpowiedzialnego państwa
członkowskiego określonego w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona)
(Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu której wniosek
ten został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego
ochroną międzynarodową z państwa członkowskiego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach odpowiedzialności i solidarności
między państwami z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z
2026 r. poz. 203);
strzeżony ośrodek – strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach;
(uchylony)
uchodźca mandatoryjny – cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez Wysokiego
Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, zgodnie z jego
mandatem wynikającym z Konwencji Genewskiej oraz Statutu Biura Wysokiego
Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców zatwierdzonego
rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 428(V)
z dnia 14 grudnia 1950 r.;
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o objęcie przez
Rzeczpospolitą Polską ochroną cudzoziemca, który ubiega się o status uchodźcy
lub ochronę uzupełniającą;
osoby w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej:
dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do
Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw swojego
pochodzenia w instytucjach zapewniających całodobowy pobyt, różnych
typów, form własności i podporządkowania, i które przybyły do
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach zorganizowanej ewakuacji tych
instytucji,
osoby zatrudnione w instytucjach, o których mowa w lit. a, które przybyły
do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki nad osobami
wymienionymi w lit. a;
osoby w zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej:
dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do
Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw swojego
pochodzenia w rodzinnej pieczy zastępczej i które przybyły do
Rzeczypospolitej Polskiej z tymi opiekunami,
opiekunowie sprawujący opiekę nad osobami wymienionymi w lit. a, którzy
przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki nad
małoletnimi w ramach rodzinnej pieczy zastępczej.
beneficjent ochrony czasowej – cudzoziemca należącego do grupy wysiedleńców
wymienionej w decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie
masowego napływu wysiedleńców, o której mowa w art. 106 ust. 1,
cudzoziemca, o którym mowa w art. 106 ust. 2, oraz cudzoziemca należącego do
grupy wysiedleńców wymienionej w przepisach wydanych na podstawie
art. 107 ust. 1;
(uchylony)
(uchylony)
Wspólnot Europejskich:
z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. WE L 212 z 07.08.2001);
przyjmowania osób ubiegających się o azyl (Dz. Urz. WE L 31 z 06.02.2003).
cudzoziemiec – cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach;
dane biometryczne – wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane w celu
umieszczenia w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji
Genewskiej w formie elektronicznej;
dokument podróży – dokument uznany przez właściwy organ Rzeczypospolitej
Polskiej, uprawniający do przekroczenia granicy, wydany przez organ państwa
obcego, organ polski lub organizację międzynarodową albo podmiot
upoważniony przez organ państwa obcego lub obcą władzę o charakterze
państwowym;
granica – granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy
z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2025 r.
poz. 184 oraz z 2026 r. poz. 50);
instrumentalizacja – prowadzenie przez państwo graniczące z Rzecząpospolitą
Polską lub inny podmiot działań zmierzających do umożliwienia przekroczenia
przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej
w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących
przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77
z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.2)), w szczególności z użyciem przemocy wobec
funkcjonariuszy służb państwowych oraz żołnierzy Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej chroniących tę granicę lub w połączeniu
z niszczeniem infrastruktury granicznej, mogących skutkować destabilizacją
sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
karta pobytu – dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na
pobyt czasowy, zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt
ze względów humanitarnych lub status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej;
kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o udzielenie
ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca lub w jego imieniu po
tym, jak w odniesieniu do poprzedniego wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, który go dotyczył, została wydana decyzja ostateczna, w tym
także o umorzeniu postępowania;
Konwencja Genewska – Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną
w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 515 i 516);
kraj pochodzenia – państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec,
a w przypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który
nie posiada obywatelstwa żadnego państwa – państwo, w którym stale
zamieszkuje;
małoletni bez opieki – małoletniego cudzoziemca, który przybywa na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium bez opieki osób
dorosłych, odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem obowiązującym
w Rzeczypospolitej Polskiej;
ośrodek recepcyjny – ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu
przyjęć cudzoziemców, którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej;
państwo członkowskie – państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne
państwo, które stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów
i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub
bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013,
str. 31);
przesiedlenie – przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej uchodźcy mandatoryjnego w celu nadania mu na tym terytorium statusu
uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;
relokacja – przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie
ochrony międzynarodowej na terytorium odpowiedzialnego państwa
członkowskiego określonego w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona)
(Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu której wniosek ten
został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego ochroną
międzynarodową z państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, w ramach odpowiedzialności i solidarności między państwami
członkowskimi;
Art. 89b.
zmienionyPoza przypadkami, o których mowa w art. 406 ust. 5 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, cudzoziemca umieszczonego
w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców zwalnia się na podstawie
decyzji Szefa Urzędu.
Szef Urzędu może wydać decyzję o zwolnieniu ze strzeżonego ośrodka lub
z aresztu dla cudzoziemców, z urzędu lub na wniosek wnioskodawcy, jeżeli
z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca i osoba,
w której imieniu wnioskodawca występuje, z dużym prawdopodobieństwem
spełniają warunki nadania statusu uchodźcy, określone w art. 13, lub udzielenia
ochrony uzupełniającej, określone w art. 15, i ich pobyt na terytorium Rzeczy-
pospolitej Polskiej nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa
państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz nie istnieją
okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2
lub ust. 2 lub 3.
Od decyzji Szefa Urzędu o odmowie uwzględnienia wniosku o zwolnienie
ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców wnioskodawcy przysługuje
odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się do
sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę Szefa Urzędu, za
pośrednictwem kierownika strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusza
odpowiadającego za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców.
Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za
funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców przekazuje odwołanie w terminie 2 dni
sądowi, który rozpoznaje je niezwłocznie.
Do postępowania w sprawie odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 3,
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46) o postępowaniu w sprawie
zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego, przy czym
przypadkami, o których mowa w art. 406 ust. 5 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, cudzoziemca umieszczonego w strzeżonym
ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców zwalnia się na podstawie decyzji Szefa
Urzędu.
Szef Urzędu może wydać decyzję o zwolnieniu ze strzeżonego ośrodka lub
z aresztu dla cudzoziemców, z urzędu lub na wniosek wnioskodawcy, jeżeli
z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca i osoba,
w której imieniu wnioskodawca występuje, z dużym prawdopodobieństwem spełniają
warunki nadania statusu uchodźcy, określone w art. 13, lub udzielenia ochrony
uzupełniającej, określone w art. 15, i ich pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub
ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz nie istnieją okoliczności,
o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3.
Od decyzji Szefa Urzędu o odmowie uwzględnienia wniosku o zwolnienie ze
strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców wnioskodawcy przysługuje
odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się do sądu
rejonowego właściwego ze względu na siedzibę Szefa Urzędu, za pośrednictwem
kierownika strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusza odpowiadającego za
funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców.
Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za
funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców przekazuje odwołanie w terminie 2 dni
sądowi, który rozpoznaje je niezwłocznie.
Do postępowania w sprawie odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 3,
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421 i 638) o postępowaniu
w sprawie zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego, przy
czym funkcję oskarżyciela publicznego wykonuje Szef Urzędu.
Art. 113.
zmienionyMałoletniego bez opieki, będącego beneficjentem ochrony
czasowej, reprezentuje oraz sprawuje pieczę nad jego osobą i majątkiem opiekun
tymczasowy, o ile przy jego ustanowieniu jego prawa i obowiązki nie zostały
określone inaczej.
Sąd może dokonywać doręczeń zawiadomień i wezwań w sposób, który
uzna za najbardziej celowy, kierując się sprawnością postępowania. Wezwanie lub
zawiadomienie dokonane w ten sposób wywołuje skutki doręczenia, jeżeli jest
niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata.
Sąd rozpoznaje sprawę bezzwłocznie, niepóźniej niż w terminie 3 dni od
dnia wpływu do sądu wniosku lub powzięcia informacji o konieczności
ustanowienia opiekuna tymczasowego.
Odpis postanowienia sąd doręcza uczestnikom postępowania, jednostce
organizacyjnej wskazanej w ust. 17, oraz właściwemu ze względu na miejsce
pobytu małoletniego bez opieki kierownikowi powiatowego centrum pomocy
rodzinie.
Postanowienie o ustanowieniu opiekuna tymczasowego jest skuteczne
i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było – z chwilą jego
wydania.
W postępowaniu o ustanowienie opiekuna tymczasowego nie pobiera się
opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.
Do postępowania o ustanowienie opiekuna tymczasowego w zakresie
nieuregulowanym w ustawie przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks
postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem art. 130 tej
ustawy.
W sprawach dotyczących opiekuna tymczasowego nieuregulowanych
ustawą, stosuje się przepisy tytułu III Opieka i kuratela ustawy z dnia 25 lutego
1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Nadzór nad realizacją praw i obowiązków opiekuna tymczasowego
sprawuje ośrodek pomocy społecznej lub inna jednostka organizacyjna wskazana
przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwe ze względu na miejsce pobytu
małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.
Opiekun tymczasowy powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego
we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku
małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.
Opiekuna tymczasowego ustanawia sąd opiekuńczy właściwy ze względu
na miejsce pobytu małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony
czasowej.
Opiekun tymczasowy powinien być ustanowiony przede wszystkim
spośród krewnych, powinowatych lub innych osób dających rękojmię należytego
wykonywania obowiązków opiekuna. Przepisy art. 148 ustawy z dnia 25 lutego
1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 oraz z 2025 r.
poz. 897) stosuje się.
Postępowanie o ustanowienie opiekuna tymczasowego może być wszczęte
na wniosek lub z urzędu.
Kandydat na opiekuna tymczasowego składa oświadczenie, że nie
zachodzą wobec niego okoliczności, o których mowa w art. 148 § 1 i 1a ustawy
z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Oświadczenie to składa
się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.
Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie
fałszywych oświadczeń.
Uprawnionymi do złożenia wniosku są:
organy Straży Granicznej;
wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa;
prokurator;
organy Policji;
kierownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa
w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
przedstawiciele organizacji międzynarodowych lub pozarządowych
zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom;
osoba sprawująca faktyczną pieczę nad małoletnim bez opieki;
Szef Urzędu.
W sprawie o ustanowienie opiekuna tymczasowego sąd orzeka
w postępowaniu nieprocesowym po przeprowadzeniu rozprawy. Sąd przesłuchuje
kandydata na opiekuna tymczasowego i osobę sprawującą faktyczną pieczę nad
małoletnim bez opieki oraz wysłuchuje małoletniego, jeżeli jego rozwój umysłowy,
stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala, uwzględniając w miarę
możliwości jego rozsądne życzenie.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli kandydat na opiekuna
tymczasowego sprawuje faktyczną pieczę nad małoletnim bez opieki,
a okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości co do prawidłowego wykonywania
tej pieczy i dobro małoletniego bez opieki się temu nie sprzeciwia, sąd może
ograniczyć postępowanie dowodowe wyłącznie do dowodów z dokumentów
i rozpoznać sprawę na posiedzeniu reprezentuje oraz sprawuje pieczę nad jego osobą i majątkiem opiekun
tymczasowy, o ile przy jego ustanowieniu jego prawa i obowiązki nie zostały
określone inaczej.
Sąd może dokonywać doręczeń zawiadomień i wezwań w sposób, który uzna
za najbardziej celowy, kierując się sprawnością postępowania. Wezwanie lub
zawiadomienie dokonane w ten sposób wywołuje skutki doręczenia, jeżeli jest
niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata.
Sąd rozpoznaje sprawę bezzwłocznie, niepóźniej niż w terminie 3 dni od dnia
wpływu do sądu wniosku lub powzięcia informacji o konieczności ustanowienia
opiekuna tymczasowego.
Odpis postanowienia sąd doręcza uczestnikom postępowania, jednostce
organizacyjnej wskazanej w ust. 17, oraz właściwemu ze względu na miejsce pobytu
małoletniego bez opieki kierownikowi powiatowego centrum pomocy rodzinie.
Postanowienie o ustanowieniu opiekuna tymczasowego jest skuteczne
i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było – z chwilą jego
wydania.
W postępowaniu o ustanowienie opiekuna tymczasowego nie pobiera się
opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.
Do postępowania o ustanowienie opiekuna tymczasowego w zakresie
nieuregulowanym w ustawie przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks
postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem art. 130 tej ustawy.
W sprawach dotyczących opiekuna tymczasowego nieuregulowanych
ustawą, stosuje się przepisy tytułu III Opieka i kuratela ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
– Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Nadzór nad realizacją praw i obowiązków opiekuna tymczasowego sprawuje
ośrodek pomocy społecznej lub inna jednostka organizacyjna wskazana przez wójta,
burmistrza, prezydenta miasta właściwe ze względu na miejsce pobytu małoletniego
bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.
Opiekun tymczasowy powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we
wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego bez
opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.
Opiekuna tymczasowego ustanawia sąd opiekuńczy właściwy ze względu na
miejsce pobytu małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.
Opiekun tymczasowy powinien być ustanowiony przede wszystkim spośród
krewnych, powinowatych lub innych osób dających rękojmię należytego
wykonywania obowiązków opiekuna. Przepisy art. 148 ustawy z dnia 25 lutego
1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236) stosuje się.
Postępowanie o ustanowienie opiekuna tymczasowego może być wszczęte na
wniosek lub z urzędu.
Kandydat na opiekuna tymczasowego składa oświadczenie, że nie zachodzą
wobec niego okoliczności, o których mowa w art. 148 § 1 i 1a ustawy z dnia 25 lutego
1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Oświadczenie to składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający
oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
Uprawnionymi do złożenia wniosku są:
organy Straży Granicznej;
wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa;
prokurator;
organy Policji;
kierownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa
w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
przedstawiciele organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących
się udzielaniem pomocy cudzoziemcom;
osoba sprawująca faktyczną pieczę nad małoletnim bez opieki;
Szef Urzędu.
W sprawie o ustanowienie opiekuna tymczasowego sąd orzeka
w postępowaniu nieprocesowym po przeprowadzeniu rozprawy. Sąd przesłuchuje
kandydata na opiekuna tymczasowego i osobę sprawującą faktyczną pieczę nad
małoletnim bez opieki oraz wysłuchuje małoletniego, jeżeli jego rozwój umysłowy,
stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala, uwzględniając w miarę możliwości
jego rozsądne życzenie.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli kandydat na opiekuna
tymczasowego sprawuje faktyczną pieczę nad małoletnim bez opieki, a okoliczności
sprawy nie budzą wątpliwości co do prawidłowego wykonywania tej pieczy i dobro
małoletniego bez opieki się temu nie sprzeciwia, sąd może ograniczyć postępowanie
dowodowe wyłącznie do dowodów z dokumentów i rozpoznać sprawę na posiedzeniu
niejawnym.
Art. 88b.
zmienionySąd wydaje postanowienie o umieszczeniu wnioskodawcy lub
osoby, w której imieniu wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub
o zastosowaniu wobec nich aresztu dla cudzoziemców, na wniosek organu Straży
Granicznej, który zatrzymał wnioskodawcę lub osobę, w której imieniu
wnioskodawca występuje. Sąd wydaje postanowienie po wysłuchaniu
wnioskodawcy wnioskodawcy
lub osoby, w której imieniu wnioskodawca występuje.
Sąd, rozpatrując wniosek o umieszczenie wnioskodawcy lub osoby,
w imieniu
której wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku, ocenia
możliwość
zastosowania środków, o których mowa w art. 88 ust. 1.
Sąd wydaje postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa
w art. 88
ust. 1. Na postanowienie przysługuje zażalenie do sądu okręgowego
w terminie 7 dni
od dnia doręczenia postanowienia. Sąd rozpatruje zażalenie w ter-
minieterminie 7 dni.
Sąd powiadamia wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca
występuje, w języku dla nich zrozumiałym o przyczynach umieszczenia
w strzeżonym
ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców i o przysługujących im
prawach, w tym
o możliwości złożenia zażalenia na postanowienie, o którym
mowa w ust. 1, oraz
o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy
prawnego.
Art. 54c.
zmienionyJeżeli właściwy organ innego państwa obszaru Schengen
występuje o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 28 lub
art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861, Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki
pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, biorąc pod
uwagę powody leżące u podstaw decyzji państwa obszaru Schengen, które
zamierza dokonać wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen lub które dokonało
tego wpisu, oraz uwzględniając zagrożenia, o których mowa w art. 28 lit. d lub
art. 29 lit. d rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność
danego cudzoziemca na terytorium państw obszaru Schengen.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje
Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu
cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do
pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia
otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 28
lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861.
Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef
Urzędu występuje przed jego upływem, za pośrednictwem Komendanta Głównego
Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem
o przedłużenie terminu, nie więcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera
uzasadnienie. W takim przypadku Szef Urzędu przekazuje Komendantowi
Głównemu Policji informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed
końcem terminu określonego we wniosku.
Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego
państwa obszaru Schengen otrzymaną od Szefa Urzędu informację, o której mowa
w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,
o których mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861, a w przypadku
przedłużenia właściwy organ innego państwa obszaru Schengen występuje
o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia
nr 2018/1861, Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki pozbawienia cudzoziemca
statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, biorąc pod uwagę powody leżące
u podstaw decyzji państwa obszaru Schengen, które zamierza dokonać wpisu do
Systemu Informacyjnego Schengen lub które dokonało tego wpisu, oraz
uwzględniając zagrożenia, o których mowa w art. 28 lit. d lub art. 29 lit. d
rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność danego cudzoziemca
na terytorium państw obszaru Schengen.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje
Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu
cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do
pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia
otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 28 lub
art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861.
Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef
Urzędu występuje przed jego upływem, za pośrednictwem Komendanta Głównego
Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem
o przedłużenie terminu, niewięcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera uzasadnienie.
W takim przypadku Szef Urzędu przekazuje Komendantowi Głównemu Policji
informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed końcem terminu
określonego we wniosku.
Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego państwa
obszaru Schengen otrzymaną od Szefa Urzędu informację, o której mowa w ust. 2,
w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których
mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861, a w przypadku przedłużenia
tego terminu – w terminie przedłużonym.
Art. 35.
zmienionyJeżeli sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie
została załatwiona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, i opóźnienie nie
nastąpiło z winy wnioskodawcy, Szef Urzędu, na wniosek osoby, której dotyczy
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, wydaje zaświadczenie, które
wraz wraz
z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca uprawnia tę osobę
do do
wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach
i w trybie
określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach
dopuszczalności
powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U.
poz. 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 621).
203 i 473).
W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się, że sprawa
dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została zakończona w terminie
6 miesięcy i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, oraz wskazuje się imię
(imiona) i nazwisko cudzoziemca uprawnionego do wykonywania pracy na
terytorium terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i w trybie określonych w ustawie
z dnia
20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy
cudzoziemcom na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ważne do dnia, w którym
decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się ostateczna.
Art. 84.
zmienionyOsobie, która pokryła koszty pogrzebu cudzoziemca zmarłego
przed zakończeniem postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej, a w przypadku śmierci cudzoziemca korzystającego z pomocy
socjalnej – w okresie, o którym mowa w art. 74, przysługuje zasiłek pogrzebowy
w wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych, nie większej jednak niż kwota
zasiłku pogrzebowego wypłacana na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1631 i 1674).
Jeżeli pogrzeb cudzoziemca odbywa się za granicą, zasiłek pogrzebowy
obejmuje wyłącznie zwrot kosztów transportu zwłok do granicy.
W przypadku gdy zwłoki cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1, nie
zostały pochowane przez podmioty, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2024 r. poz. 576),
pogrzeb cudzoziemca organizuje Szef Urzędu i pokrywa jego koszty z części
budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw
wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.
dnia życia, także gdy wobec dziecka nie zostało wszczęte postępowanie
w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej – pod warunkiem
przedstawienia odpisu skróconego lub zupełnego aktu zgonu;
dziecka wnioskodawcy, które urodziło się martwe – pod warunkiem
przedstawienia odpisu skróconego aktu urodzenia z adnotacją o martwym
urodzeniu lub odpisu zupełnego aktu urodzenia.
Przepisy ust. 1–3 stosuje się także do:
nowo narodzonego dziecka wnioskodawcy, które zmarło przed ukończeniem
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze
rozporządzenia, tryb wypłaty zasiłków pogrzebowych oraz warunki pokrywania
kosztów pogrzebu cudzoziemca ze środków budżetu państwa, z uwzględnieniem w
szczególności:
dokumentów wymaganych do wypłaty zasiłku pogrzebowego;
rodzaju kosztów pogrzebu, które mogą być pokrywane ze środków która pokryła koszty pogrzebu cudzoziemca zmarłego przed
zakończeniem postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,
a w przypadku śmierci cudzoziemca korzystającego z pomocy socjalnej – w okresie,
o którym mowa w art. 74, przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości kosztów
rzeczywiście poniesionych, niewiększej jednak niż kwota zasiłku pogrzebowego
wypłacana na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz.
26 i 425).
Jeżeli pogrzeb cudzoziemca odbywa się za granicą, zasiłek pogrzebowy
obejmuje wyłącznie zwrot kosztów transportu zwłok do granicy.
W przypadku gdy zwłoki cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1, nie zostały
pochowane przez podmioty, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia
1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1590), pogrzeb
cudzoziemca organizuje Szef Urzędu i pokrywa jego koszty z części budżetu państwa,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków
będących w dyspozycji Szefa Urzędu.
Przepisy ust. 1–3 stosuje się także do:
nowo narodzonego dziecka wnioskodawcy, które zmarło przed ukończeniem 30.
dnia życia, także gdy wobec dziecka nie zostało wszczęte postępowanie
w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej – pod warunkiem
przedstawienia odpisu skróconego lub zupełnego aktu zgonu;
dziecka wnioskodawcy, które urodziło się martwe – pod warunkiem
przedstawienia odpisu skróconego aktu urodzenia z adnotacją o martwym
urodzeniu lub odpisu zupełnego aktu urodzenia.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,
tryb wypłaty zasiłków pogrzebowych oraz warunki pokrywania kosztów pogrzebu
cudzoziemca ze środków budżetu państwa, z uwzględnieniem w szczególności:
dokumentów wymaganych do wypłaty zasiłku pogrzebowego;
rodzaju kosztów pogrzebu, które mogą być pokrywane ze środków budżetu
państwa;
wysokości kwot na pokrycie tych kosztów.
Art. 82c.
zmieniony(uchylony)
Szef Urzędu może zlecić prowadzenie nauki języka polskiego na podstawie
ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024
r. r.
poz. 1320).1320, z późn. zm.7)).
Komendant Główny Straży Granicznej może zlecić przeniesienie
cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie
rozporządzenia rozporządzenia
604/2013 podmiotowi, o którym mowa w art. 334 ust. 8 ustawy
z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach.
Art. 28.
zmienionyW przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży
Granicznej nie jest możliwe przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się
osobiście w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku,
organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym
o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
oraz sporządza protokół z tej czynności.
W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą
w podeszłym wieku, kobietą ciężarną, osobą samotnie wychowującą dziecko lub
osobą przebywającą w pieczy zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie
karnym nie może stawić się osobiście w siedzibie organu Straży Granicznej,
pisemna deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717) lub za pomocą
środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia
18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1513).
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez
cudzoziemca, o którym mowa w ust. 2, przyjmuje i rejestruje organ Straży
Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może dotyczyć także osób, o których mowa w art. 25 ust. 1.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie,
nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji
zamiaru złożenia takiego wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej
– w terminie 10 dni roboczych.
Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119
ust. 1 gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży
Granicznej nie jest możliwe przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się osobiście
w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku, organ Straży
Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o terminie
i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz sporządza
protokół z tej czynności.
W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą
w podeszłym wieku, kobietą ciężarną, osobą samotnie wychowującą dziecko lub
osobą przebywającą w pieczy zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie
karnym nie może stawić się osobiście w siedzibie organu Straży Granicznej, pisemna
deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może
być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12
ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558) lub
za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy
z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1513).
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca,
o którym mowa w ust. 2, przyjmuje i rejestruje organ Straży Granicznej właściwy ze
względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
może dotyczyć także osób, o których mowa w art. 25 ust. 1.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie,
niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru
złożenia takiego wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej – w terminie
10 dni roboczych.
Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1
pkt 1.
Art. 89z.
zmienionyRada orzeka w składach trzyosobowych, z wyjątkiem przypadku,
o którym mowa w art. 39 ust. 2 pkt 4.
Orzeczenia zapadają większością głosów. Członek składu orzekającego nie
może wstrzymać się od głosu.
Członek składu orzekającego, który nie zgodził się z większością
głosujących, głosujących,
może przy podpisywaniu orzeczenia zgłosić zdanie odrębne, podając,
w jakiej części
i w jakim zakresie kwestionuje orzeczenie.
Przewodniczący Rady może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie
jednoosobowym.
Przy orzekaniu członkowie Rady są związani wyłącznie przepisami prawa.
W przypadku gdy Rada zamierza nadać cudzoziemcowi status uchodźcy
lub lub
udzielić ochrony uzupełniającej, może zwrócić się do komendanta oddziału
Straży
Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji
Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, a w razie potrzeby – także do innych organów, o
przekazanie przekazanie
informacji, czy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca
występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1
pkt 3 lub ust. 2 lub
art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3. Do uzyskiwania informacji
przez Radę stosuje się
przepisy art. 45 ust. 2–4 i ust. 5.
Przewodniczący przekazuje Szefowi Urzędu akta spraw w postępowaniach
administracyjnych w celu archiwizacji, nie późniejniepóźniej niż w terminie 6 miesięcy od
dnia dnia
zakończenia postępowania.
Art. 142.
zmienionyDokumenty wydane cudzoziemcom, do których stosuje się
przepisy przepisy
niniejszej ustawy, wydane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r.
o cudzoziemcach, zachowują ważność do czasu ich wymiany, nie dłużejniedłużej jednak niż
do do
końca okresu ich ważności.
Karty pobytu wydane cudzoziemcom, o których mowa w art. 140, przed
wejściem w życie ustawy, podlegają nieodpłatnej wymianie w terminie 6 miesięcy
od od
dnia wejścia w życie ustawy.
Cudzoziemcom, o których mowa w art. 141:
w ust. 1, wydaje się kartę pobytu, o której mowa w art. 74 ust. 1;
w ust. 2, wydaje się kartę pobytu, o której mowa w art. 99 ust. 1.
Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, wymiana kart pobytu
następuje następuje
za opłatą stosowaną przy wydaniu karty pobytu na podstawie niniejszej
ustawy.
Art. 121.
zmienionyW rejestrach, o których mowa w art. 119:
w pkt 1, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych
postanowieniach,
decyzjach administracyjnych i wyrokach sądu,
zaświadczeniach tożsamości,
kartach pobytu i dokumentach podróży
przewidzianych w Konwencji Genewskiej,Genew-
skiej, informację, czy cudzoziemiec jest
małoletnim bez opieki, dane, o których
mowa w art. 8, oraz dane biomet-
ryczne biometryczne dotyczące cudzoziemców objętych
postępowaniami, o których mowa
w pkt 1;
(uchylony)
w pkt 3, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych
postanowieniach,
decyzjach administracyjnych i wyrokach sądu, kartach
pobytu oraz dane,
o których mowa w art. 8, dotyczące cudzoziemców
objętych postępowaniami,
o których mowa w pkt 3;
(uchylony)
(uchylony)
w pkt 6, przechowuje się informacje o podstawie prawnej i dacie pobrania
odcisków linii papilarnych, informacje o kartach daktyloskopijnych lub
o pobraniu odcisków linii papilarnych za pomocą urządzenia do
elektronicznego
pobierania odcisków oraz dane osobowe cudzoziemca
dotyczące:
imienia (imion) i nazwiska,
daty i miejsca urodzenia,
obywatelstwa;
w pkt 7, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych decyzjach,
miejscu
i dacie przekroczenia granicy przez wnioskodawcę lub osobę,
w imieniu której
wnioskodawca występuje, przekazywane na podstawie
rozporządzenia 604/2013
oraz dane, o których mowa w art. 8, dotyczące
wnioskodawcy lub osoby,
w imieniu której wnioskodawca występuje.
Dane biometryczne przechowuje się do dnia odebrania przez cudzoziemca
dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, a w przypadku
jego jego
nieodebrania, do dnia upływu ważności tego dokumentu.
Art. 145.
zmienionyDo czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie
upoważnień przewidzianych w ustawie, nie dłużej niedłużej jednak niż przez okres
12 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy, zachowują moc przepisy
dotychczasowe.
Art. 29.
zmienionyW przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla
cudzoziemców zapewnia się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla
niego niego
zrozumiałym o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony między-
narodowej międzynarodowej
i skorzystania w tym celu z pomocy tłumacza.
Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy,
zapewnia
przedstawicielom organizacji międzynarodowych lub pozarządowych
zajmujących się
udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej,
dostęp do
wnioskodawcy, który złożył wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej
w przejściu granicznym.
Art. 89l.
zmienionyCudzoziemiec, który zostaje pozbawiony statusu uchodźcy, jest
obowiązany niezwłocznie zwrócić Szefowi Urzędu kartę pobytu i dokument
podróży podróży
przewidziany w Konwencji Genewskiej, nie późniejniepóźniej jednak niż w terminie
14 dni od
dnia, w którym decyzja w tej sprawie stała się ostateczna.
Cudzoziemiec zobowiązany do powrotu jest obowiązany zwrócić kartę
pobytu pobytu
komendantowi placówki Straży Granicznej przy przekraczaniu granicy.
Cudzoziemiec, który zostaje pozbawiony ochrony uzupełniającej, jest
obowiązany zwrócić Szefowi Urzędu kartę pobytu niezwłocznie, nie późniejniepóźniej jednak
niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w tej sprawie stała się ostateczna.
Art. 67.
zmienionyMałoletniego bez opieki, któremu odmówiono nadania statusu
uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, pozostawia się w pieczy zastępczej
do do
czasu przekazania go organom lub organizacjom kraju pochodzenia, do których
zadań zadań
statutowych należą sprawy małoletnich.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, koszty pozostawania małoletniego
bez bez
opieki w pieczy zastępczej i koszty opieki medycznej są finansowane z budżetu
państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw
wewnętrznych, wewnętrznych,
ze środków będących w dyspozycji Komendanta Głównego Straży
Granicznej.
Koszty opieki medycznej, o której mowa w ust. 2 nie obejmują kosztów
określonych w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz
z 20242026 r. poz. 924 i 1897).26).
Art. 123.
zmienionyDane i odciski linii papilarnych cudzoziemców, o których mowa
w art. 119 ust. 1 pkt 6, są przechowywane oddzielnie od zbiorów i rejestrów
odcisków odcisków
linii papilarnych gromadzonych w innych celach.
W rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, mogą być
przechowywane dane i odciski linii papilarnych cudzoziemca przekazywane przez
organy innych państw.
Komendant Główny Policji udostępnia dane przetwarzane w rejestrach,
o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6:
organom Straży Granicznej;
organom Policji;
prokuratorowi;
Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
Szefowi Urzędu;
Radzie.
Dane przetwarzane w rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6,
można udostępniać, bez konieczności składania pisemnego wniosku, za pomocą
urządzeń służących do teletransmisji danych podmiotom, o których mowa w ust. 3,
gdy jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywania ich zadań oraz jeżeli
podmioty te posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto,
kiedy,
w jakim celu oraz jakie dane uzyskał, oraz zabezpieczenia techniczne i
organizacyjne
uniemożliwiające wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich
uzyskania.
Dane przetwarzane w rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1,
udostępnia się ministrowi właściwemu do spraw gospodarki w zakresie
niezbędnym niezbędnym
do prowadzenia Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gos-
podarczej.Gospodarczej.
Art. 138.
zmienionyPrzed wydaniem decyzji o wydaleniu w postępowaniu
wszczętym wszczętym
przed dniem wejścia w życie ustawy, które nie zostało zakończone do
tego dnia
decyzją ostateczną, wojewoda bada, czy zachodzą okoliczności
uzasadniające uzasadniające
udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, o których
mowa w art. 97,
a w razie ich stwierdzenia – odmawia wydalenia i udziela zgody
na pobyt tolerowany.
W postępowaniach w sprawach zezwoleń na zamieszkanie na czas
oznaczony
wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, które nie zostały
zakończone do tego
dnia decyzją ostateczną, dotyczących cudzoziemców,
w stosunku do których
zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 2
pkt 7 i 8 ustawy z dnia
25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2001 r.
poz. 1400, z późn. zm.12)), zm.11)),
wojewoda bada, czy zachodzą okoliczności
uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi
zgody na pobyt tolerowany, o których
mowa w art. 97, i w razie ich stwierdzenia –
wydaje decyzję o udzieleniu tej zgody.
Art. 69d.
zmienionyNieodpłatna pomoc prawna przysługuje wnioskodawcy
i cudzoziemcowi, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, zwanemu dalej „cudzoziemcem
uprawnionym”, który działa bez adwokata lub radcy prawnego.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4–6, przechowuje się w warunkach
uniemożliwiających dostęp osób trzecich.
Nieodpłatna pomoc prawna nie przysługuje cudzoziemcowi, wobec którego
została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony
uzupełniającej, w przypadku gdy uzyskuje dochód większy niż 100 % kryteriów
dochodowych określonych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572).
Adwokat albo radca prawny, którzy udzielają nieodpłatnej pomocy
prawnej, albo organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku
publicznego, uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej informują
cudzoziemca, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przed złożeniem przez niego oświadczenia,
o wysokości dochodu, powyżej którego nie przysługuje nieodpłatna pomoc
prawna.
Cudzoziemiec uprawniony przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy
prawnej składa pisemne oświadczenie zawierające deklarację, że w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia go statusu uchodźcy lub
ochrony uzupełniającej nie ustanowił adwokata ani radcy prawnego.
Cudzoziemiec, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go
statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przed uzyskaniem nieodpłatnej
pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie, że nie uzyskuje dochodu, o którym
mowa w ust. 2.
W przypadku gdy nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osoba, o której
mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, cudzoziemiec uprawniony przed uzyskaniem
nieodpłatnej pomocy prawnej składa organizacji pozarządowej prowadzącej
działalność pożytku publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy
prawnej pisemne oświadczenie, że jest świadomy uzyskania nieodpłatnej pomocy
prawnej od osoby niebędącej adwokatem ani radcą prawnym.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Wzór oświadczenia, o którym mowa w:
ust. 4 – jest określony w załączniku nr 1 do ustawy;
ust. 5 – jest określony w załączniku nr 2 do ustawy;
ust. 6 – jest określony w załączniku nr 3 do ustawy.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się adwokatowi albo
radcy prawnemu udzielającym nieodpłatnej pomocy prawnej, albo organizacji
pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do
udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przed przystąpieniem do udzielania
nieodpłatnej pomocy prawnej przez zatrudnioną w tej organizacji osobę, o której
mowa w art. 69f lub ochrony uzupełniającej, zwanemu dalej „cudzoziemcem uprawnionym”,
który działa bez adwokata lub radcy prawnego.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4–6, przechowuje się w warunkach
uniemożliwiających dostęp osób trzecich.
Nieodpłatna pomoc prawna nie przysługuje cudzoziemcowi, wobec którego
została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony
uzupełniającej, w przypadku gdy uzyskuje dochód większy niż 100 % kryteriów
dochodowych określonych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej.
Adwokat albo radca prawny, którzy udzielają nieodpłatnej pomocy prawnej,
albo organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego,
uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej informują cudzoziemca,
wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub
ochrony uzupełniającej, przed złożeniem przez niego oświadczenia, o wysokości
dochodu, powyżej którego nie przysługuje nieodpłatna pomoc prawna.
Cudzoziemiec uprawniony przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej
składa pisemne oświadczenie zawierające deklarację, że w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej albo pozbawienia go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej
nie ustanowił adwokata ani radcy prawnego.
Cudzoziemiec, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go
statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy
prawnej składa pisemne oświadczenie, że nie uzyskuje dochodu, o którym mowa
w ust. 2.
W przypadku gdy nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osoba, o której mowa
w art. 69f ust. 1 pkt 2, cudzoziemiec uprawniony przed uzyskaniem nieodpłatnej
pomocy prawnej składa organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku
publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej pisemne
oświadczenie, że jest świadomy uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej od osoby
niebędącej adwokatem ani radcą prawnym.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
Wzór oświadczenia, o którym mowa w:
ust. 4 – jest określony w załączniku nr 1 do ustawy;
ust. 5 – jest określony w załączniku nr 2 do ustawy;
ust. 6 – jest określony w załączniku nr 3 do ustawy.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się adwokatowi albo radcy
prawnemu udzielającym nieodpłatnej pomocy prawnej, albo organizacji pozarządowej
prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do udzielania
nieodpłatnej pomocy prawnej przed przystąpieniem do udzielania nieodpłatnej
pomocy prawnej przez zatrudnioną w tej organizacji osobę, o której mowa w art. 69f
ust. 1 pkt 2.
Art. 146.
zmienionyPrzepis art. 107 stosuje się od dnia uzyskania przez
Rzeczpospolitą Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej13).Europejskiej12).
Przepis art. 12914) 12913) w zakresie, w jakim dotyczy cudzoziemców
posiadających posiadających
zgodę na pobyt tolerowany, stosuje się od dnia 1 stycznia 2004 r.
Przepisy art. 108 ust. 1–3 tracą moc z dniem uzyskania przez
Rzeczpospolitą Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej13).Europejskiej12).
Art. 33a.
zmienionyPrawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone, w przypadku gdy:
ma miejsce instrumentalizacja oraz
działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne
i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa, oraz
wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania
zagrożenia, o którym mowa w pkt 2, a inne środki nie są wystarczające do
jego wyeliminowania.
Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres nie dłuższy niż 120 dni.
Jeżeli pomimo zbliżającego się upływu okresu obowiązywania czasowego
ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
nie ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia, okres jego obowiązywania
może zostać przedłużony, na czas oznaczony, nie dłuższy niż 60 dni, po wyrażeniu
przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na to przedłużenie.
Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może zostać zniesione na całym odcinku granicy, na którym jest
ono stosowane, albo na części tego odcinka, przed upływem okresu obowiązywania
tego ograniczenia, jeżeli ustały przyczyny jego wprowadzenia.
Rada Ministrów może, na wniosek ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, wprowadzić, w drodze rozporządzenia, czasowe ograniczenie
prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przedłużyć to
ograniczenie albo je znieść, mając na celu potrzebę zapobieżenia destabilizacji
sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwie jak
najmniejsze ograniczenie praw cudzoziemców zamierzających ubiegać się
o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Wprowadzając czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej, Rada Ministrów, w rozporządzeniu,
o którym mowa w ust. 5, określa także okres obowiązywania czasowego
ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
oraz odcinek granicy, na którym jest ono stosowane.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych informuje sejmową komisję
właściwą do spraw wewnętrznych o złożeniu przez siebie wniosku, o którym mowa
w ust. 5, nie później do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
może zostać czasowo ograniczone, w przypadku gdy:
ma miejsce instrumentalizacja oraz
działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne
i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa, oraz
wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania zagrożenia,
o którym mowa w pkt 2, a inne środki nie są wystarczające do jego
wyeliminowania.
Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres niedłuższy niż 120 dni.
Jeżeli pomimo zbliżającego się upływu okresu obowiązywania czasowego
ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie
ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia, okres jego obowiązywania może
zostać przedłużony, na czas oznaczony, niedłuższy niż 60 dni, po wyrażeniu przez
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na to przedłużenie.
Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej może zostać zniesione na całym odcinku granicy, na którym jest
ono stosowane, albo na części tego odcinka, przed upływem okresu obowiązywania
tego ograniczenia, jeżeli ustały przyczyny jego wprowadzenia.
Rada Ministrów może, na wniosek ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, wprowadzić, w drodze rozporządzenia, czasowe ograniczenie prawa
do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przedłużyć to
ograniczenie albo je znieść, mając na celu potrzebę zapobieżenia destabilizacji sytuacji
wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwie jak najmniejsze
ograniczenie praw cudzoziemców zamierzających ubiegać się o udzielenie ochrony
międzynarodowej.
Wprowadzając czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej, Rada Ministrów, w rozporządzeniu, o którym mowa
w ust. 5, określa także okres obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do
złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz odcinek granicy, na
którym jest ono stosowane.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych informuje sejmową komisję
właściwą do spraw wewnętrznych o złożeniu przez siebie wniosku, o którym mowa
w ust. 5, niepóźniej niż następnego dnia po jego złożeniu do Rady Ministrów.
Art. 68.
zmienionyJeżeli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej dotyczy
osoby, która może wymagać szczególnego traktowania, w szczególności będącej:
osobą małoletnią,
ofiarą przemocy psychicznej, fizycznej, w tym seksualnej, a także ze względu
na na
płeć, orientację seksualną i tożsamość płciową
– Szef Urzędu ocenia, czy ta osoba wymaga szczególnego traktowania
w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub w zakresie
pomocy socjalnej.
osobą niepełnosprawną,
osobą w podeszłym wieku,
kobietą ciężarną,
osobą samotnie wychowującą dziecko,
ofiarą handlu ludźmi,
osobą obłożnie chorą,
osobą z zaburzeniami psychicznymi,
osobą poddaną torturom,
Wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje,
uznaje
się za osoby wymagające szczególnego traktowania w zakresie pomocy
socjalnej,
w przypadku gdy może zachodzić potrzeba:
zakwaterowania ich w ośrodku:
przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych,
zapewniającym pokój jednoosobowy,
przeznaczonym wyłącznie dla kobiet lub kobiet z dziećmi;
umieszczenia ich w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie
pielęgnacyjno-opiekuńczym pielęgnacyjno-
-opiekuńczym lub hospicjum;
umieszczenia ich w pieczy zastępczej odpowiadającej sytuacji
psychofizycznej psychofizycznej
tych osób;
dostosowania diety do stanu ich zdrowia.
Szef Urzędu w celu dokonania oceny, czy osoba, o której mowa w ust. 1,
wymaga szczególnego traktowania, może zlecić przeprowadzenie badań lekarskich
lub psychologicznych, których koszt pokrywa się z budżetu państwa z części, której
dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących
w dyspozycji Szefa Urzędu.
W przypadku gdy Szef Urzędu nie zleca przeprowadzenia badań lekarskich
lub psychologicznych, o których mowa w ust. 3, informuje osobę, która może
wymagać szczególnego traktowania, że może ona z własnej inicjatywy i na własny
koszt poddać się takim badaniom.
Osobę, która nie wyraziła zgody na przeprowadzenie badań lekarskich lub
psychologicznych, o których mowa w ust. 3, uważa się za osobę, która nie wymaga
szczególnego traktowania.
Szef Urzędu dokonuje oceny, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie po
złożeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz w każdym czasie do
zakończenia postępowania, w przypadku gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności
dotyczące wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje.
Art. 55.
zmienionyWnioskodawcy i małżonkowi, w imieniu którego wnioskodawca
występuje, wydaje się, niezwłocznie po przyjęciu wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, nie później niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni, tymczasowe
zaświadczenie
tożsamości cudzoziemca, zwane dalej „zaświadczeniem
tożsamości”.
Zaświadczenie tożsamości wydaje się także cudzoziemcowi przekazanemu
przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013, który
przed przed
opuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej złożył wniosek o udzie-
lenie udzielenie
ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
niezwłocznie po
złożeniu przez niego oświadczenia o zamiarze dalszego ubiegania
się o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
W przypadku gdy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
o którym
mowa w ust. 2, dotyczył także przekazywanego przez inne państwo
członkowskie członkowskie
małżonka wnioskodawcy, zaświadczenie tożsamości wydaje się
także temu
małżonkowi.
Zaświadczenie tożsamości wydane rodzicom obejmuje ich małoletnie
dzieci,
w imieniu których został złożony wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej.
Na wniosek rodzica zaświadczenie tożsamości może być wydane jego
małoletniemu dziecku, w imieniu którego został złożony wniosek o udzielenie
ochrony międzynarodowej i które ukończyło 5. rok życia.
Art. 88.
zmienionyWnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca
występuje, w przypadkach, o których mowa w art. 87 ust. 1, można zobowiązać do:
zgłaszania się w określonych odstępach czasu do wskazanego organu,
wpłaty zabezpieczenia pieniężnego w określonej wysokości, nie niższej nieniższej niż
dwukrotność minimalnego wynagrodzenia przewidzianego w przepisach
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
zamieszkiwania w wyznaczonym miejscu
– do czasu, gdy decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się
ostateczna.
Postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 1, wydaje
organ Straży Granicznej, który zatrzymał wnioskodawcę lub osobę, w imieniu
której której
wnioskodawca występuje. Na postanowienie przysługuje zażalenie do sądu
rejonowego właściwego ze względu na siedzibę organu Straży Granicznej, który
wydał postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Sąd
rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni.
W postanowieniu o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 1,
można można
orzec o zastosowaniu jednego lub więcej niż jednego środka.
W przypadku gdy wnioskodawca lub osoba, w imieniu której
wnioskodawca
występuje, nie wywiązuje się z obowiązków, o których mowa
w ust. 1, można
zatrzymać wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której
wnioskodawca występuje, jeżeli
zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których
mowa w art. 87 ust. 1.
Art. 61.
zmienionyW przypadku gdy małoletni bez opieki zadeklarował organowi
Straży Granicznej zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, organ, który przyjął deklarację:
sporządza protokół z tej czynności;
rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1;
występuje niezwłocznie do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na
miejsce pobytu małoletniego bez opieki z wnioskiem o:
ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego państwa
członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia
pomocy socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do
kraju pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzielenie pomocy
mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa
w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 i 1302), oraz reprezentowania go
w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tych sprawach,
umieszczenie go w pieczy zastępczej.
Jeżeli małoletniemu bez opieki towarzyszy dorosły krewny w linii prostej
drugiego stopnia lub w linii bocznej drugiego lub trzeciego stopnia, organ Straży
Granicznej we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, może wskazać
powierzenie pełnienia funkcji rodziny zastępczej temu krewnemu, jeżeli wyrazi on
na to zgodę.
Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, organ Straży
Granicznej może wystąpić z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, o którym
mowa w art. 755 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks
postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841), w postaci roztoczenia
pieczy nad małoletnim bez opieki przez krewnego, o którym mowa w ust. 1a, na
czas prowadzenia postępowania o umieszczenie małoletniego bez opieki w pieczy
zastępczej.
Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek
o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku i sąd postanowił
o umieszczeniu tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.
Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w imieniu
małoletniego bez opieki przez kuratora przyjmuje i rejestruje niezwłocznie, nie
później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia ustanowienia przez sąd
kuratora, organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu
małoletniego bez opieki.
Przepisy ust. 1 pkt 3 i ust. 2 stosuje się także w przypadku:
złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu
małoletniego bez opieki przez przedstawiciela organizacji międzynarodowej
lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem cudzoziemcom pomocy, w tym
pomocy prawnej;
przekazania przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia
604/2013 małoletniego bez opieki, dla którego kurator nie był wcześniej
ustanowiony, lub który nie był wcześniej umieszczony w pieczy zastępczej.
Z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania małoletniego
bez opieki występuje w przypadku, o którym mowa w ust. 4:
pkt 1 – organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej;
pkt 2 – komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na
miejsce przekazania małoletniego bez opieki przez inne państwo
członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013.
(uchylony)
Sąd rozpatruje wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, niezwłocznie,
nie później jednak niż w terminie 10 dni od dnia jego złożenia.
W przypadku gdy w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wyjdzie na jaw, że wnioskodawcą jest małoletni bez opieki,
z wnioskami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, występuje Szef Urzędu.
Szef Urzędu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o udzielenie
małoletniemu bez opieki ochrony międzynarodowej podejmuje działania mające na
celu odnalezienie jego krewnych, a w szczególności:
informuje małoletniego bez opieki o możliwości poszukiwania jego krewnych
za pośrednictwem międzynarodowych organizacji pozarządowych;
udziela małoletniemu bez opieki pomocy w:
nawiązaniu kontaktu z międzynarodowymi organizacjami
gdy małoletni bez opieki zadeklarował organowi Straży
Granicznej zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ,
który przyjął deklarację:
sporządza protokół z tej czynności;
rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1;
występuje niezwłocznie do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na
miejsce pobytu małoletniego bez opieki z wnioskiem o:
ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego państwa
członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia pomocy
socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju
pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzielenie pomocy mającej na celu
wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa w art. 91 ust. 3 ustawy
z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639),
oraz reprezentowania go w postępowaniu przed sądem administracyjnym
w tych sprawach,
umieszczenie go w pieczy zastępczej.
Jeżeli małoletniemu bez opieki towarzyszy dorosły krewny w linii prostej
drugiego stopnia lub w linii bocznej drugiego lub trzeciego stopnia, organ Straży
Granicznej we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, może wskazać
powierzenie pełnienia funkcji rodziny zastępczej temu krewnemu, jeżeli wyrazi on na
to zgodę.
Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, organ Straży
Granicznej może wystąpić z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, o którym mowa
w art. 755 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 i 473), w postaci roztoczenia pieczy nad
małoletnim bez opieki przez krewnego, o którym mowa w ust. 1a, na czas prowadzenia
postępowania o umieszczenie małoletniego bez opieki w pieczy zastępczej.
Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek
o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku i sąd postanowił
o umieszczeniu tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.
Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni
od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w imieniu
małoletniego bez opieki przez kuratora przyjmuje i rejestruje niezwłocznie, niepóźniej
jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia ustanowienia przez sąd kuratora, organ
Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki.
Przepisy ust. 1 pkt 3 i ust. 2 stosuje się także w przypadku:
złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu
małoletniego bez opieki przez przedstawiciela organizacji międzynarodowej lub
pozarządowej zajmującej się udzielaniem cudzoziemcom pomocy, w tym
pomocy prawnej;
przekazania przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia
604/2013 małoletniego bez opieki, dla którego kurator nie był wcześniej
ustanowiony, lub który nie był wcześniej umieszczony w pieczy zastępczej.
Z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania małoletniego bez
opieki występuje w przypadku, o którym mowa w ust. 4:
pkt 1 – organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej;
pkt 2 – komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
przekazania małoletniego bez opieki przez inne państwo członkowskie na
podstawie rozporządzenia 604/2013.
(uchylony)
Sąd rozpatruje wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, niezwłocznie,
niepóźniej jednak niż w terminie 10 dni od dnia jego złożenia.
W przypadku gdy w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wyjdzie na jaw, że wnioskodawcą jest małoletni bez opieki,
z wnioskami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, występuje Szef Urzędu.
Szef Urzędu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o udzielenie małoletniemu
bez opieki ochrony międzynarodowej podejmuje działania mające na celu
odnalezienie jego krewnych, a w szczególności:
informuje małoletniego bez opieki o możliwości poszukiwania jego krewnych za
pośrednictwem międzynarodowych organizacji pozarządowych;
udziela małoletniemu bez opieki pomocy w:
nawiązaniu kontaktu z międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi,
zainicjowaniu poszukiwań jego krewnych.
Art. 69f.
zmienionyNieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście:
adwokat, radca prawny albo
osoba niebędąca adwokatem ani radcą prawnym, zatrudniona w organizacji
pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do
udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, spełniająca łącznie następujące
warunki:
posiada dyplom ukończenia studiów na kierunku prawo potwierdzający
uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub dyplom potwierdzający
ukończenie wyższych studiów prawniczych za granicą, o którym mowa
w art. 326 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871 i 1897), albo dyplom
ukończenia wyższych studiów prawniczych za granicą uznany za
równoważny polskiemu dyplomowi potwierdzającemu uzyskanie tytułu
zawodowego magistra zgodnie z art. 327 ust. 1 tej ustawy,
co najmniej przez okres 3 lat wykonywała czynności bezpośrednio
związane ze świadczeniem pomocy prawnej w sprawach o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce
cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-
-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.
– Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564), kancelarii radcy
prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub
komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499),
w podmiotach świadczących pomoc prawną w państwach
członkowskich, państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej lub w organizacji
pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego,
korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności
prawnych,
nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia
publicznego lub przestępstwo skarbowe.
Adwokat albo radca prawny może odmówić z ważnych powodów
udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej, informując cudzoziemca uprawnionego
o innych adwokatach, radcach prawnych lub osobach, o których mowa w ust. 1
pkt 2, udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może odmówić z ważnych powodów
udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Organizacja pozarządowa prowadząca
działalność pożytku publicznego uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy
prawnej, zatrudniająca tę osobę, informuje cudzoziemca uprawnionego
o adwokatach, radcach prawnych lub osobach, o których mowa w ust. 1 pkt 2,
udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.
Adwokat albo radca prawny są obowiązani zapewnić zastępstwo,
w przypadku gdy osobiście nie będą w stanie udzielać nieodpłatnej pomocy
prawnej.
W przypadku gdy zatrudniona w organizacji pozarządowej prowadzącej
działalność pożytku publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej niebędąca adwokatem ani radcą prawnym, zatrudniona w organizacji
pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do
udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, spełniająca łącznie następujące
warunki:
posiada dyplom ukończenia studiów na kierunku prawo potwierdzający
uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub dyplom potwierdzający
ukończenie wyższych studiów prawniczych za granicą, o którym mowa
w art. 326 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.6)), albo dyplom
ukończenia wyższych studiów prawniczych za granicą uznany za
równoważny polskiemu dyplomowi potwierdzającemu uzyskanie tytułu
zawodowego magistra zgodnie z art. 327 ust. 1 tej ustawy,
co najmniej przez okres 3 lat wykonywała czynności bezpośrednio
związane ze świadczeniem pomocy prawnej w sprawach o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce
cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej,
o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo
o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564, z 2025 r. poz. 1172 oraz z 2026
r. poz. 370), kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa
w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U.
z 2024 r. poz. 499, z 2025 r. poz. 1172 oraz z 2026 r. poz. 370),
w podmiotach świadczących pomoc prawną w państwach członkowskich,
państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub
Konfederacji Szwajcarskiej lub w organizacji pozarządowej prowadzącej
działalność pożytku publicznego,
korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności
prawnych,
nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
lub przestępstwo skarbowe.
Adwokat albo radca prawny może odmówić z ważnych powodów udzielenia
nieodpłatnej pomocy prawnej, informując cudzoziemca uprawnionego o innych
adwokatach, radcach prawnych lub osobach, o których mowa w ust. 1 pkt 2,
udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może odmówić z ważnych powodów
udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Organizacja pozarządowa prowadząca
działalność pożytku publicznego uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy
prawnej, zatrudniająca tę osobę, informuje cudzoziemca uprawnionego o adwokatach,
radcach prawnych lub osobach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, udzielających
nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.
Adwokat albo radca prawny są obowiązani zapewnić zastępstwo, w przypadku
gdy osobiście nie będą w stanie udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej.
W przypadku gdy zatrudniona w organizacji pozarządowej prowadzącej
działalność pożytku publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy
prawnej osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie będzie w stanie osobiście udzielać
nieodpłatnej pomocy prawnej, organizacja ta jest obowiązana zapewnić zastępstwo
innej osoby spełniającej warunki określone w ust. 1.
Art. 112c.
zmienionyBeneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL
ze statusem UKR:
którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub
do ukończenia 18. roku życia, lub
którzy posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego
zakwaterowania, o którym mowa w art. 112, lub
w okresie ciąży, porodu lub połogu
– są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki
zdrowotnej udzielanych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych przysługujących osobom objętym obowiązkowym i dobrowolnym
ubezpieczeniem zdrowotnym, z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego
i rehabilitacji uzdrowiskowej, leczenia niepłodności, zabiegów
endoprotezoplastyki i usunięcia zaćmy oraz podania produktów leczniczych
wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej
ministra właściwego do spraw zdrowia.
Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, oraz zabiegi
endoprotezoplastyki, przysługują również cudzoziemcom, którzy odnieśli
obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub
obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej
stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającym
warunków, o których mowa w art. 106, i nieuprawnionym do świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie innych przepisów lub umów
międzynarodowych, którzy zostali przetransportowani na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze
statusem UKR, znajdujący się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego
w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym
Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141) są uprawnieni na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych
niezwłocznie w niezbędnym zakresie.
W celu uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej, beneficjent ochrony
czasowej, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany:
okazać dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem
UKR oraz
przedstawić – w przypadku beneficjentów ochrony czasowej, o których mowa
w ust. 1:
pkt 1 – zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców potwierdzające okoliczność, o której mowa
w ust. 1 pkt 1,
pkt 3 – zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego
zakwaterowania, o którym mowa w art. 112,
pkt 4 – dokument potwierdzający ciążę lub połóg.
Przedstawienie przez beneficjenta ochrony czasowej dokumentu
potwierdzającego numer PESEL ze statusem UKR, nie jest wymagane
w przypadku, gdy świadczeniodawca lub niebędąca świadczeniodawcą osoba
uprawniona w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907 i 1192) uzyska potwierdzenie
posiadania przez beneficjenta ochrony czasowej numeru PESEL ze statusem UKR
w sposób określony w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Koszty świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, są
rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz
Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa udzielanej z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
sposób i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej,
o których mowa w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie rzetelności i gospodarności
wydatkowania środków publicznych, w tym utrzymania wydatków
w przewidzianych limitach, oraz skuteczności udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej.
W postępowaniu o wydanie zaświadczenia, o którym mowa ze
statusem UKR:
którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub
do ukończenia 18. roku życia, lub
którzy posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego
zakwaterowania, o którym mowa w art. 112, lub
w okresie ciąży, porodu lub połogu
– są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki
zdrowotnej udzielanych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych przysługujących osobom objętym obowiązkowym i dobrowolnym
ubezpieczeniem zdrowotnym, z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji
uzdrowiskowej, leczenia niepłodności, zabiegów endoprotezoplastyki i usunięcia
zaćmy oraz podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom
w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia.
Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, oraz zabiegi
endoprotezoplastyki, przysługują również cudzoziemcom, którzy odnieśli obrażenia
w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru
geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej stwierdzająca
istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającym warunków, o których
mowa w art. 106, i nieuprawnionym do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie innych
przepisów lub umów międzynarodowych, którzy zostali przetransportowani na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem
UKR, znajdujący się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego w rozumieniu
art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141) są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych niezwłocznie w niezbędnym
zakresie.
W celu uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej, beneficjent ochrony
czasowej, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany:
okazać dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR
oraz
przedstawić – w przypadku beneficjentów ochrony czasowej, o których mowa
w ust. 1:
pkt 1 – zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców potwierdzające okoliczność, o której mowa w ust. 1 pkt 1,
pkt 3 – zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego
zakwaterowania, o którym mowa w art. 112,
pkt 4 – dokument potwierdzający ciążę lub połóg.
Przedstawienie przez beneficjenta ochrony czasowej dokumentu
potwierdzającego numer PESEL ze statusem UKR, nie jest wymagane w przypadku,
gdy świadczeniodawca lub niebędąca świadczeniodawcą osoba uprawniona
w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz. U. z 2026 r. poz. 253) uzyska potwierdzenie posiadania przez beneficjenta
ochrony czasowej numeru PESEL ze statusem UKR w sposób określony
w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Koszty świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, są
rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz Zdrowia,
a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa udzielanej z części, której
dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa
w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie rzetelności i gospodarności wydatkowania
środków publicznych, w tym utrzymania wydatków w przewidzianych limitach, oraz
skuteczności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
W postępowaniu o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2,
przepisy art. 68 ust. 3–5 stosuje się odpowiednio.
Art. 30.
zmienionyOrgan Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej:
ustala tożsamość osoby, której dotyczy wniosek;
przeprowadza z wnioskodawcą indywidualną rozmowę, o której mowa
w art. 5 rozporządzenia 604/2013;
przesyła, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, odciski linii
papilarnych osoby, której dotyczy wniosek, do systemu centralnego, o którym
mowa w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 603/2013;
w ciągu 48 godzin od złożenia wniosku przekazuje go Szefowi Urzędu.
uzyskuje dane i informacje w zakresie niezbędnym do wypełnienia
formularza wniosku;
fotografuje osobę, której dotyczy wniosek, i pobiera od niej odciski linii
papilarnych za pomocą kart daktyloskopijnych lub urządzenia do
elektronicznego pobierania odcisków;
ustala, czy osoba, której dotyczy wniosek, posiada dokumenty uprawniające
do przekroczenia granicy lub czy przebywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej legalnie;
przekazuje wnioskodawcy na piśmie w języku dla niego zrozumiałym
informacje o:
zasadach i trybie postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej,
przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i skutkach
ich niewykonania oraz o konsekwencjach wyraźnego i dorozumianego
wycofania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej,
których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 604/2013,
których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia 603/2013,
możliwości wyrażenia zgody na udzielanie przedstawicielowi Urzędu
Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców
informacji o przebiegu postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej oraz na przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich
notatek i odpisów,
organizacjach zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom,
zakresie pomocy socjalnej i opieki medycznej, okresie ich
przysługiwania, możliwości ubiegania się o pomoc w postaci
świadczenia pieniężnego oraz zasadach przyjęcia do ośrodka dla
cudzoziemców, zwanego dalej „ośrodkiem”,
trybie i zasadach udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
podmiotach świadczących tę pomoc,
adresie ośrodka recepcyjnego, w którym ma się on stawić w terminie
2 dni od dnia złożenia wniosku – jeżeli wnioskodawca nie wskazał we
wniosku innego adresu, pod którym będzie przebywał, albo nie przebywa
w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;
zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku;
zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i niezbędnych zabiegów
sanitarnych ciała i odzieży osoby, której dotyczy wniosek;
zapewnia osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, samotnie
wychowującym dzieci oraz kobietom ciężarnym, których dotyczy wniosek,
transport do ośrodka recepcyjnego, oraz w uzasadnionych przypadkach,
wyżywienie podczas tego transportu;
rejestruje niezwłocznie wniosek w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1
pkt 1;
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, może dokonać
czynności, o której mowa w ust. 1 pkt 11, przy wykorzystaniu systemu
teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, zapewnia aby złożenie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odbyło się bez udziału innych
osób, na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapew-
niających odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na
wyczerpujące przedstawienie powodów złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kontroli
osobistej osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
na zasadach określonych w art. 11aa ustawy z dnia 12 października 1990 r.
o Straży Granicznej.
(uchylony)
Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest
obowiązana poddać się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 3,
a także udzielić informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, odmówi poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom
sanitarnym, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek, zawiadamia o tym
państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce złożenia
tego Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej:
ustala tożsamość osoby, której dotyczy wniosek;
przeprowadza z wnioskodawcą indywidualną rozmowę, o której mowa
w art. 5 rozporządzenia 604/2013;
przesyła, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, odciski linii
papilarnych osoby, której dotyczy wniosek, do systemu centralnego, o którym
mowa w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 603/2013;
w ciągu 48 godzin od złożenia wniosku przekazuje go Szefowi Urzędu.
uzyskuje dane i informacje w zakresie niezbędnym do wypełnienia formularza
wniosku;
fotografuje osobę, której dotyczy wniosek, i pobiera od niej odciski linii
papilarnych za pomocą kart daktyloskopijnych lub urządzenia do
elektronicznego pobierania odcisków;
ustala, czy osoba, której dotyczy wniosek, posiada dokumenty uprawniające do
przekroczenia granicy lub czy przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
legalnie;
przekazuje wnioskodawcy na piśmie w języku dla niego zrozumiałym
informacje o:
zasadach i trybie postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej,
przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i skutkach ich
niewykonania oraz o konsekwencjach wyraźnego i dorozumianego
wycofania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej,
których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 604/2013,
których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia 603/2013,
możliwości wyrażenia zgody na udzielanie przedstawicielowi Urzędu
Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców
informacji o przebiegu postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej oraz na przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich
notatek i odpisów,
organizacjach zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom,
zakresie pomocy socjalnej i opieki medycznej, okresie ich przysługiwania,
możliwości ubiegania się o pomoc w postaci świadczenia pieniężnego oraz
zasadach przyjęcia do ośrodka dla cudzoziemców, zwanego dalej
„ośrodkiem”,
trybie i zasadach udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz podmiotach
świadczących tę pomoc,
adresie ośrodka recepcyjnego, w którym ma się on stawić w terminie 2 dni
od dnia złożenia wniosku – jeżeli wnioskodawca nie wskazał we wniosku
innego adresu, pod którym będzie przebywał, albo nie przebywa
w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;
zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku;
zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i niezbędnych zabiegów
sanitarnych ciała i odzieży osoby, której dotyczy wniosek;
zapewnia osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, samotnie
wychowującym dzieci oraz kobietom ciężarnym, których dotyczy wniosek,
transport do ośrodka recepcyjnego, oraz w uzasadnionych przypadkach,
wyżywienie podczas tego transportu;
rejestruje niezwłocznie wniosek w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1
pkt 1;
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, może dokonać czynności,
o której mowa w ust. 1 pkt 11, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o
którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, zapewnia aby złożenie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odbyło się bez udziału innych osób,
na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających
odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na wyczerpujące
przedstawienie powodów złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kontroli osobistej
osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, na zasadach
określonych w art. 11aa ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
(uchylony)
Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest
obowiązana poddać się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 3,
a także udzielić informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, odmówi poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom
sanitarnym, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek, zawiadamia o tym
państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce złożenia tego
wniosku oraz Szefa Urzędu.
Art. 8.
zmienionyW postępowaniach i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy
mogą być przetwarzane następujące dane cudzoziemca:
imię (imiona) i nazwisko;
odciski linii papilarnych;
rysopis:
wzrost w centymetrach,
kolor oczu,
znaki szczególne;
wizerunek twarzy;
obywatelstwo (obywatelstwa);
narodowość;
rasa lub pochodzenie etniczne;
przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;
przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;
przynależność do określonych grup społecznych;
stan zdrowia;
informacje o życiu seksualnym;
stan cywilny;
nazwisko poprzednie;
wykształcenie;
zawód wykonywany;
miejsce pracy;
miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;
informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach
karnych i postępowaniach w sprawach o wykroczenia oraz o wydanych
w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu sądowym lub
administracyjnym;
stosunek do służby wojskowej;
informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;
informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej,
zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu
Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania
rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów
i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub
bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi
Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby
ochrony porządku publicznego, oraz zmieniającym rozporządzenie (UE)
nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania
Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni
Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (Dz. Urz. UE L 180
z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 603/2013”, oraz
o czynnościach podjętych na podstawie rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona),
zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”;
adres w kraju pochodzenia;
adres w kraju poprzedniego zamieszkania;
nazwisko rodowe;
dane dotyczące dokumentu podróży:
seria i numer,
data wydania i data upływu ważności,
nazwa i kraj organu wydającego,
liczba osób wpisanych do dokumentu podróży;
dane dotyczące dokumentu tożsamości lub innego dokumentu
potwierdzającego i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy mogą
być przetwarzane następujące dane cudzoziemca:
imię (imiona) i nazwisko;
odciski linii papilarnych;
rysopis:
wzrost w centymetrach,
kolor oczu,
znaki szczególne;
wizerunek twarzy;
obywatelstwo (obywatelstwa);
narodowość;
rasa lub pochodzenie etniczne;
przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;
przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;
przynależność do określonych grup społecznych;
stan zdrowia;
informacje o życiu seksualnym;
stan cywilny;
nazwisko poprzednie;
wykształcenie;
zawód wykonywany;
miejsce pracy;
miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;
informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach
karnych i postępowaniach w sprawach o wykroczenia oraz o wydanych
w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu sądowym lub
administracyjnym;
stosunek do służby wojskowej;
informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;
informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej,
zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013
z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do
porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia
(UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania
państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzie-
lenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich
przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie
występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw
członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego, oraz
zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską
Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami
Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości
(Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem
603/2013”, oraz o czynnościach podjętych na podstawie rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r.
w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona),
zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”;
adres w kraju pochodzenia;
adres w kraju poprzedniego zamieszkania;
nazwisko rodowe;
dane dotyczące dokumentu podróży:
seria i numer,
data wydania i data upływu ważności,
nazwa i kraj organu wydającego,
liczba osób wpisanych do dokumentu podróży;
dane dotyczące dokumentu tożsamości lub innego dokumentu potwierdzającego
tożsamość:
seria i numer,
data wydania i data upływu ważności,
nazwa i kraj organu wydającego;
numer rachunku płatniczego;
numer telefonu;
adres poczty elektronicznej.
płeć;
imię ojca;
imię i nazwisko rodowe matki;
data urodzenia lub wiek;
miejsce i kraj urodzenia;
kraj pochodzenia;
Art. 75a.
zmienionyPrzeniesienie cudzoziemca do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
na podstawie rozporządzenia 604/2013 odbywa się w sposób zorganizowany przez
Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, nie później jednak
niż w terminie 48 godzin, informuje Szefa Urzędu o wydaniu postanowienia
o udzieleniu cudzoziemcowi pomocy związanej z przeniesieniem go do innego
państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 lub
pozostawieniu wniosku o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem
cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie
rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.
Komendant Główny Straży Granicznej, po uzyskaniu informacji od Szefa
Urzędu o wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia
cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej i przekazaniu tego cudzoziemca do
innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013,
zawiadamia niezwłocznie komendanta oddziału Straży Granicznej właściwego ze
względu na miejsce pobytu wnioskodawcy o niezłożeniu przez wnioskodawcę
wniosku o udzielenie mu pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do
innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013
w terminie 21 dni od dnia, w którym decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie
udzielenia mu ochrony międzynarodowej stała się ostateczna, lub o nieskorzystaniu
przez wnioskodawcę z udzielonej mu pomocy związanej z tym przeniesieniem.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 może być udzielona
cudzoziemcowi, który otrzymał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie
udzielenia mu ochrony międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 i który nie podlega
przekazaniu w trybie art. 37 ust. 4.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 obejmuje pokrycie
kosztów:
podróży cudzoziemca;
wyżywienia cudzoziemca przed podróżą i podczas podróży;
zakwaterowania cudzoziemca przed podróżą;
opieki medycznej nad cudzoziemcem;
organizacji pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego
państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia
604/2013 przez podmiot, o którym mowa w art. 334 ust. 8 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
związanych z zapewnieniem cudzoziemcowi bezpiecznego i humanitarnego
przeniesienia.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 nie obejmuje pokrycia
kosztów, które są pokrywane w ramach pomocy socjalnej i opieki medycznej,
o których mowa w art. 70 ust. 1.
Pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 udziela się na wniosek
cudzoziemca złożony za pośrednictwem:
komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży
Granicznej;
Szefa Urzędu;
podmiotu, o którym mowa w art. 82c ust. 3.
Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie pomocy związanej
z przeniesieniem go do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie
rozporządzenia 604/2013, nie później jednak niż w terminie 21 dni od dnia
doręczenia mu decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia
mu ochrony międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013.
W przypadku niezachowania przez cudzoziemca terminu, o którym mowa
w ust. 6, Komendant Główny Straży Granicznej pozostawia wniosek o udzielenie
pomocy związanej z przeniesieniem do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
na podstawie rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.
Szef Urzędu, komendant oddziału Straży Granicznej, komendant placówki
Straży Granicznej lub podmiot, o którym mowa w art. 82c ust. 3, niezwłocznie,
jednak nie później niż w terminie 24 godzin, przekazuje wniosek o udzielenie
pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 Komendantowi
Głównemu Straży Granicznej.
Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 5 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o udzielenie pomocy
związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
na podstawie rozporządzenia 604/2013 wydaje postanowienie o udzieleniu
cudzoziemcowi pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego
państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013. Na
cudzoziemca do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na
podstawie rozporządzenia 604/2013 odbywa się w sposób zorganizowany przez
Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, niepóźniej jednak niż
w terminie 48 godzin, informuje Szefa Urzędu o wydaniu postanowienia o udzieleniu
cudzoziemcowi pomocy związanej z przeniesieniem go do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 lub pozostawieniu wniosku
o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.
Komendant Główny Straży Granicznej, po uzyskaniu informacji od Szefa
Urzędu o wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia
cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej i przekazaniu tego cudzoziemca do innego
państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013, zawiadamia
niezwłocznie komendanta oddziału Straży Granicznej właściwego ze względu na
miejsce pobytu wnioskodawcy o niezłożeniu przez wnioskodawcę wniosku
o udzielenie mu pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 w terminie 21 dni od dnia,
w którym decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony
międzynarodowej stała się ostateczna, lub o nieskorzystaniu przez wnioskodawcę
z udzielonej mu pomocy związanej z tym przeniesieniem.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 może być udzielona
cudzoziemcowi, który otrzymał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie
udzielenia mu ochrony międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 i który nie podlega
przekazaniu w trybie art. 37 ust. 4.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 obejmuje pokrycie
kosztów:
podróży cudzoziemca;
wyżywienia cudzoziemca przed podróżą i podczas podróży;
zakwaterowania cudzoziemca przed podróżą;
opieki medycznej nad cudzoziemcem;
organizacji pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 przez
podmiot, o którym mowa w art. 334 ust. 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach;
związanych z zapewnieniem cudzoziemcowi bezpiecznego i humanitarnego
przeniesienia.
Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 nie obejmuje pokrycia
kosztów, które są pokrywane w ramach pomocy socjalnej i opieki medycznej,
o których mowa w art. 70 ust. 1.
Pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa
członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 udziela się na wniosek
cudzoziemca złożony za pośrednictwem:
komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży
Granicznej;
Szefa Urzędu;
podmiotu, o którym mowa w art. 82c ust. 3.
Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie pomocy związanej
z przeniesieniem go do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie
rozporządzenia 604/2013, niepóźniej jednak niż w terminie 21 dni od dnia doręczenia
mu decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony
międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na
podstawie rozporządzenia 604/2013.
W przypadku niezachowania przez cudzoziemca terminu, o którym mowa
w ust. 6, Komendant Główny Straży Granicznej pozostawia wniosek o udzielenie
pomocy związanej z przeniesieniem do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na
podstawie rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.
Szef Urzędu, komendant oddziału Straży Granicznej, komendant placówki
Straży Granicznej lub podmiot, o którym mowa w art. 82c ust. 3, niezwłocznie, jednak
niepóźniej niż w terminie 24 godzin, przekazuje wniosek o udzielenie pomocy
związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na
podstawie rozporządzenia 604/2013 Komendantowi Głównemu Straży Granicznej.
Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, niepóźniej jednak niż
w terminie 5 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o udzielenie pomocy związanej
z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego
za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie
rozporządzenia 604/2013 wydaje postanowienie o udzieleniu cudzoziemcowi pomocy
związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na
podstawie rozporządzenia 604/2013. Na postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Art. 110a.
zmienionyBeneficjentowi ochrony czasowej na wniosek złożony
w dowolnym organie gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się
numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r.
o ewidencji ludności (Dz. U. z 20252026 r. poz. 274, z późn. zm.10)),384), ze statusem UKR,
o którym mowa
w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r.
o ewidencji ludności.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie 30 dni od dnia
przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy rozdziału 5a
ustawy ustawy
z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
Art. 54.
zmienionyW postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez te osoby adresem albo
w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie.
Cudzoziemcowi, którego miejscem pobytu jest ośrodek, pisma doręcza się
za za
pośrednictwem pracownika urzędu obsługującego Szefa Urzędu.
Pracownik urzędu obsługującego Szefa Urzędu wydaje cudzoziemcowi
pismo pismo
po potwierdzeniu przez niego odbioru czytelnym podpisem zawierającym
imię
i nazwisko oraz wskazaniu daty odbioru.
W przypadku gdy cudzoziemiec odmówi potwierdzenia odbioru pisma,
pracownik urzędu obsługującego Szefa Urzędu, wydając to pismo, samasam stwierdza
datę datę
doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej
podpisu.
W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w ust. 3 lub
4 pracownik urzędu obsługującego Szefa Urzędu przechowuje pismo przez okres
7 dni. Na tablicy ogłoszeń w ośrodku umieszcza się sporządzone w języku
zrozumiałym dla cudzoziemca zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma wraz
z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia
umieszczenia umieszczenia
tego zawiadomienia.
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu,
o którym mowa w ust. 5.
Zawiadomienie o zmianie miejsca pobytu wnioskodawcy i osoby,
w imieniu
której wnioskodawca występuje, złożone w jednym z toczących się
równocześnie równocześnie
przed Szefem Urzędu postępowań uznaje się za złożone we
wszystkich tych postępowaniach.
postępowaniach.
Art. 89a.
zmienionyKierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz
odpowiedzialny
za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców umożliwia
wnioskodawcy lub osobie,
w imieniu której wnioskodawca występuje,
umieszczonym w strzeżonym ośrodku lub
wobec których zastosowano areszt dla
cudzoziemców:
kontakt korespondencyjny lub telefoniczny z organizacjami, do których zadań
statutowych należą sprawy uchodźców;
kontakt osobisty z przedstawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów
Zjednoczonych do Spraw Uchodźców lub przedstawicielem organizacji, do
której zadań należy udzielanie pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy
prawnej
oraz z podmiotem świadczącym pomoc prawną – w warunkach
nienaruszających nienaruszających
prawa do prywatności.
Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za
funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców ogranicza możliwość osobistego
kontaktu kontaktu
wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, z
przedstawicielem przed-
stawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do
Spraw Spraw
Uchodźców, przedstawicielem organizacji, do której zadań należy
udzielanie pomocy
cudzoziemcom, lub z podmiotem świadczącym pomoc prawną,
gdy wymaga tego
konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i porządku
publicznego lub przestrzegania
postanowień regulaminu organizacyjno-
-porządkowego organizacyjno-porządkowego pobytu w strzeżonym ośrodku
lub w areszcie dla cudzoziemców.
Rozstrzygnięcie kierownika strzeżonego ośrodka
lub funkcjonariusza
odpowiadającego za funkcjonowanie aresztu jest ostateczne.
Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za
funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców informują o zastosowaniu środka,
o którym mowa w ust. 2, Szefa Urzędu oraz przedstawiciela Urzędu Wysokiego
Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców.
Art. 116.
zmienionyBeneficjent ochrony czasowej może wykonywać pracę bez
zezwolenia na pracę na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r.
o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Beneficjent ochrony czasowej może wykonywać działalność gospodarczą
na na
zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa
przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie
gospodarczym gospodarczym
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89,
619, 621 i 1794).1794
oraz z 2026 r. poz. 507).
Art. 11c.
zmienionyW celu realizacji zadań określonych w ustawie i w zakresie
niezbędnym do realizacji tych zadań Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwany
dalej „Szefem Urzędu”, może pozyskiwać z systemu teleinformatycznego Straży
Granicznej, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa
w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, informacje
przetwarzane na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 12 października 1990 r.
o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 2026 r. poz. 915, z późn. zm.5)) 367 i 646) dotyczące
przekraczania przez
cudzoziemców granicy Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są
spełnione następujące
warunki:
system teleinformatyczny, za pośrednictwem którego są pozyskiwane te
informacje, umożliwia identyfikację i rejestrację osób uzyskujących dostęp do
danych Straży Granicznej oraz rejestruje zakres udostępnionych danych i datę
udostępnienia danych;
Szef Urzędu posiada i stosuje zabezpieczenia techniczne i organizacyjne
zapewniające poufność, integralność, dostępność i autentyczność danych.
Art. 13.
zmienionyCudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek
uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy,
religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej
grupy grupy
społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.
Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który
uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym
terytorium.
Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie
praw
człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest
niedopuszczalne niedopuszczalne
zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych
wolności, sporządzonej w Rzymie dnia
4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r.
poz. 284, z późn. zm.6)),zm.5)), lub
być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących
naruszenie naruszenie
praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak
prześladowania, prześladowania,
o których mowa w pkt 1.
Prześladowanie może polegać w szczególności na:
użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub
sądowych sądowych
w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób,
który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym
lub dyskryminującym;
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu
odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie
służby
wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa
w art. 19 ust. 1
pkt 3;
czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub
małoletniość.
Art. 64.
zmienionySzef Urzędu zawiadamia kuratora małoletniego bez opieki
o terminie
i miejscu przesłuchania.
Zawiadomienie powinno być doręczone kuratorowi w terminie
umożliwiającym mu poinformowanie małoletniego bez opieki o znaczeniu
i możliwych skutkach przesłuchania oraz o sposobie przygotowania się do
przesłuchania, nie późniejniepóźniej niż 7 dni przed terminem przesłuchania.
Art. 73.
zmienionyOpieka medyczna obejmuje świadczenia opieki zdrowotnej
w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym
ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie
ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 20242025 r. poz. 146,1461, 858,1537 1222,i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26
1593, 1615 i 1915), 203), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji
uzdrowiskowej.
Opieka medyczna jest wykonywana na podstawie umów cywilnoprawnych
zawartych między Szefem Urzędu a świadczeniodawcami w rozumieniu przepisów
ustawy, o której mowa w ust. 1.
Art. 113c.
zmienionyDane z ewidencji małoletnich przetwarza się w zakresie
niezbędnym do realizacji zadań ustawowych i mogą one być udostępniane:
konsulom z krajów pochodzenia dzieci – w zakresie niezbędnym do realizacji
umów międzynarodowych pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a innymi
państwami;
organom Straży Granicznej.
wojewodzie właściwemu dla miejsca pobytu małoletniego;
powiatowym centrom pomocy rodzinie;
organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208), za pośrednictwem
ministra właściwego do spraw rodziny – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, o których mowa
w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osób
pobierających te świadczenia oraz członków ich rodzin;
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, o którym
mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa
w wychowywaniu dzieci, oraz świadczenie „Dobry start”, o którym mowa
w przepisach wydanych na podstawie art. 187a ustawy z dnia 9 czerwca
2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, osób pobierających
te świadczenia oraz członków ich rodzin;
sądom;
prokuratorom;
jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwej
w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia;
Szefowi Urzędu;
Administratorami danych osobowych, o których mowa w art. 113b ust. 5,
w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych
w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1,
z późn. zm.11)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, są minister właściwy
do spraw rodziny i powiatowe centra pomocy rodzinie właściwe dla miejsca pobytu
dziecka, z tym że administratorem danych osobowych w zakresie zapewnienia,
utrzymania i rozwoju systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 113b
ust. 2, jest minister właściwy do spraw rodziny.
Minister właściwy do spraw rodziny może, w drodze umowy, powierzyć
przetwarzanie danych osobowych w systemie teleinformatycznym, o którym mowa
w art. 113b ust. 2, wyspecjalizowanemu podmiotowi dającemu rękojmię
stworzenia warunków organizacyjnych i technicznych zapewniających ochronę
danych gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji małoletnich, w szczególności
zabezpieczenie tych danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem,
przetwarzaniem, zmianą, uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje dane, o których mowa
w art. 113b ust. 5, w systemie teleinformatycznym przez okres 36 miesięcy od dnia
ustania przesłanek, dla których dane te zostały wprowadzone. Dane, o których
mowa w art. 113b ust. 5, usuwa się niezwłocznie po upływie okresu
przechowywania.
Administrator danych osobowych może wykonać obowiązek, o którym
mowa w art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przez
udostępnienie informacji, o których mowa w tych przepisach, w Biuletynie
Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej lub w systemie
teleinformatycznym, o którym mowa w art. 113b ust. 2. Realizacja obowiązku
informacyjnego jest możliwa również przez umieszczenie stosownych informacji
w miejscach widocznych w siedzibie lub miejscu działania administratora danych
konsulom z krajów pochodzenia dzieci – w zakresie niezbędnym do realizacji
umów międzynarodowych pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a innymi
państwami;
organom Straży Granicznej.
wojewodzie właściwemu dla miejsca pobytu małoletniego;
powiatowym centrom pomocy rodzinie;
organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 oraz z 2026 r. poz. 203),
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny – w celu weryfikacji
danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, o których
mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osób
pobierających te świadczenia oraz członków ich rodzin;
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie
z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, oraz
świadczenie „Dobry start”, o którym mowa w przepisach wydanych na
podstawie art. 187a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej, osób pobierających te świadczenia oraz członków
ich rodzin;
sądom;
prokuratorom;
jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwej
w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia;
Szefowi Urzędu;
Administratorami danych osobowych, o których mowa w art. 113b ust. 5,
w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich
danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie
danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.10)), zwanego dalej
„rozporządzeniem 2016/679”, są minister właściwy do spraw rodziny i powiatowe
centra pomocy rodzinie właściwe dla miejsca pobytu dziecka, z tym że
administratorem danych osobowych w zakresie zapewnienia, utrzymania i rozwoju
systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 113b ust. 2, jest minister
właściwy do spraw rodziny.
Minister właściwy do spraw rodziny może, w drodze umowy, powierzyć
przetwarzanie danych osobowych w systemie teleinformatycznym, o którym mowa
w art. 113b ust. 2, wyspecjalizowanemu podmiotowi dającemu rękojmię stworzenia
warunków organizacyjnych i technicznych zapewniających ochronę danych
gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji małoletnich, w szczególności
zabezpieczenie tych danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem,
przetwarzaniem, zmianą, uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje dane, o których mowa
w art. 113b ust. 5, w systemie teleinformatycznym przez okres 36 miesięcy od dnia
ustania przesłanek, dla których dane te zostały wprowadzone. Dane, o których mowa
w art. 113b ust. 5, usuwa się niezwłocznie po upływie okresu przechowywania.
Administrator danych osobowych może wykonać obowiązek, o którym mowa
w art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przez udostępnienie
informacji, o których mowa w tych przepisach, w Biuletynie Informacji Publicznej na
swojej stronie podmiotowej lub w systemie teleinformatycznym, o którym mowa
w art. 113b ust. 2. Realizacja obowiązku informacyjnego jest możliwa również przez
umieszczenie stosownych informacji w miejscach widocznych w siedzibie lub
miejscu działania administratora danych osobowych.
Art. 83.
zmienionyCudzoziemiec jest obowiązany opuścić ośrodek:
w następnym dniu po upływie okresu udzielania pomocy, o którym mowa
w art. 74;
po doręczeniu decyzji o pozbawieniu pomocy socjalnej.
Do egzekucji obowiązku opuszczenia ośrodka, o którym mowa w ust. 1,
stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym
w administracji (Dz. U. z 20232026 r. poz. 2505,268 zi późn.516), zm.7)),
dotyczące obowiązków
o charakterze niepieniężnym.
Art. 45b.
zmienionyJeżeli właściwy organ innego państwa obszaru Schengen
występuje
o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 10 lub
art. 11 rozporządzenia
nr 2018/1860, a cudzoziemiec posiada status uchodźcy lub
ochronę uzupełniającą,
Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki pozbawienia
cudzoziemca tego statusu
lub tej ochrony.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje
Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu
cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do
pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia
otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 10
lub lub
art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860.
Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef
Urzędu występuje przed jego upływem, za pośrednictwem Komendanta Głównego
Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem
o przedłużenie terminu, nie więcej niewięcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera
uzasadnienie.
W takim przypadku Szef Urzędu przekazuje Komendantowi
Głównemu Policji
informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed
końcem terminu
określonego we wniosku.
Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego
państwa państwa
obszaru Schengen otrzymaną od Szefa Urzędu informację, o której mowa
w ust. 2,
w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,
o których
mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860, a w przypadku
przedłużenia przedłużenia
tego terminu – w terminie przedłużonym.
Art. 87.
zmienionyWnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca
występuje, mogą być zatrzymani wyłącznie:
w celu ustalenia lub weryfikacji ich tożsamości;
w celu zebrania z ich udziałem informacji, na których opiera się wniosek
o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania
byłoby niemożliwe – w przypadku istnienia znacznego prawdopodobieństwa
ich ucieczki;
w celu wydania lub wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do
powrotu, gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca występuje, toczy się postępowanie w sprawie zobowiązania do
powrotu albo gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca występuje, została wydana decyzja o zobowiązaniu do
powrotu, a wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca
występuje, mieli uprzednio możliwość złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że wniosek ten
został złożony jedynie w celu opóźnienia wydania albo opóźnienia lub
uniemożliwienia wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do
powrotu;
w przypadku gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa
państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;
zgodnie z art. 28 rozporządzenia 604/2013 – w przypadku gdy istnieje
znaczne prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu
której wnioskodawca występuje, a natychmiastowe przekazanie ich do innego
państwa członkowskiego nie jest możliwe.
Prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca występuje, istnieje w szczególności, w przypadku gdy osoby te:
nie dysponują dokumentami poświadczającymi ich tożsamość w chwili
składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub
przekroczyły lub usiłowały przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa,
chyba że przybyły bezpośrednio z terytorium, na którym ich życiu lub
wolności zagrażało niebezpieczeństwo prześladowania lub ryzyko
wyrządzenia poważnej krzywdy, oraz przedstawiły wiarygodne przyczyny
nielegalnego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożyły
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej niezwłocznie po
przekroczeniu granicy, lub
wjechały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obowiązywania
wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub do Systemu Informacyjnego
Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu.
ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania
byłoby niemożliwe – w przypadku istnienia znacznego prawdopodobieństwa ich
ucieczki;
w celu wydania lub wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,
gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, toczy się postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu albo gdy
wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje,
została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu, a wnioskodawca lub osoba,
w imieniu której wnioskodawca występuje, mieli uprzednio możliwość złożenia
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i istnieje uzasadnione
przypuszczenie, że wniosek ten został złożony jedynie w celu opóźnienia
wydania albo opóźnienia lub uniemożliwienia wykonania decyzji o zobo-
wiązaniu cudzoziemca do powrotu;
w przypadku gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa
państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;
zgodnie z art. 28 rozporządzenia 604/2013 – w przypadku gdy istnieje znaczne
prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca występuje, a natychmiastowe przekazanie ich do innego państwa
członkowskiego nie jest możliwe.
Prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której
wnioskodawca występuje, istnieje w szczególności, w przypadku gdy osoby te:
nie dysponują dokumentami poświadczającymi ich tożsamość w chwili
składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub
przekroczyły lub usiłowały przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, chyba
że przybyły bezpośrednio z terytorium, na którym ich życiu lub wolności
zagrażało niebezpieczeństwo prześladowania lub ryzyko wyrządzenia poważnej
krzywdy, oraz przedstawiły wiarygodne przyczyny nielegalnego wjazdu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożyły wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej niezwłocznie po przekroczeniu granicy, lub
wjechały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obowiązywania
wpisu do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej jest niepożądany, lub do Systemu Informacyjnego Schengen do celów
odmowy wjazdu i pobytu.
Art. 62.
zmienionyOrgan Straży Granicznej, który przyjął deklarację małoletniego
bez bez
opieki o zamiarze złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub
wniosek małoletniego bez opieki o udzielenie ochrony międzynarodowej albo
któremu inne państwo członkowskie przekazało małoletniego bez opieki na
podstawie
rozporządzenia 604/2013, doprowadza małoletniego bez opieki do
rodziny zastępczej
zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub
placówki opiekuńczo-wychowawczej opiekuńczo-
-wychowawczej typu interwencyjnego.
Małoletni bez opieki przebywa w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej
funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu
interwencyjnego do czasu wydania przez sąd opiekuńczy orzeczenia w sprawie
wniosku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 lit. b.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek
o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku, chyba że sąd
odmówi odmówi
umieszczenia tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.
Art. 112.
zmienionyMinister właściwy do spraw wewnętrznych w ramach
uruchomionych na ten cel środków może zapewnić pomoc beneficjentowi ochrony
czasowej polegającą na:
zapewnieniu pobytu i wyżywienia, jednak niedłużej niż przez 60 dni od
pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niedłużej niż
przez 12 miesięcy od pierwszego dnia zdarzenia, które było podstawą
wydania decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego
napływu wysiedleńców, poprzez:
umieszczenie w obiekcie zbiorowego zakwaterowania lub
wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie
kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
prowadzeniu punktów recepcyjnych;
zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką
medyczną;
podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy.
Do zamówień publicznych niezbędnych do zapewnienia pomocy, o której
mowa w ust. 1 pkt 1–3 i ust. 3, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego lub podmioty, o których mowa w ust. 8, w terminie
3 miesięcy od końca miesiąca, w którym udzielono zamówienia, zamieszczają
w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu zamówienia,
o którym mowa w ust. 10, podając:
nazwę i adres siedziby zamawiającego;
datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą
elektroniczną;
opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub
innych dóbr oraz zakresu usług;
cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia
ogłoszenia;
okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez
zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych;
nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została
zawarta umowa.
W celu zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, minister
właściwy do spraw wewnętrznych lub minister właściwy do spraw zabezpieczenia
społecznego może:
wykorzystać zasoby własne oraz podległych lub nadzorowanych organów
i jednostek, lub
w przypadku gdy zasoby określone w pkt 1 okażą się niewystarczające,
zlecić:
wojewodzie realizację wskazanych w niniejszym artykule zadań wraz
z zapewnieniem finansowania lub
organizacjom pozarządowym, podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3
ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) oraz związkom
zawodowym realizację zadania publicznego z pominięciem otwartego
konkursu ofert, o którym mowa w dziale II rozdziale 2 tej ustawy.
W przypadku zlecenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 2 lit. a, wojewoda
może wydawać polecenia w zakresie zadań określonych w ust. 1 i 3 innym
organom administracji rządowej działającym na obszarze województwa,
państwowym osobom prawnym, organom samorządu terytorialnego,
samorządowym osobom prawnym oraz samorządowym jednostkom
organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, określa co najmniej:
grupy uprawnione do korzystania z pomocy;
sposób weryfikacji i kierowania osób do miejsc zakwaterowania;
zasady wykwaterowania osób z miejsc zakwaterowania;
okres, w jakim może być udzielana pomoc;
zakres udzielanej pomocy;
sposób monitorowania i rozliczania zadania;
szczegółowy sposób finansowania zadania.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, jest wydawane w drodze decyzji
administracyjnej i podlega natychmiastowemu wykonaniu z chwilą jego
doręczenia lub ogłoszenia i nie wymaga uzasadnienia.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być uchylane lub zmieniane,
jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jego
uchylenie lub zmiana nie wymaga zgody stron.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być wydawane także ustnie,
pisemnie w formie adnotacji, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji
elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r.
o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności.
Istotne okoliczności takiego załatwienia sprawy utrwala się w formie protokołu.
Realizowane na podstawie polecenia zadania, o których mowa w ust. 1
i 3, są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania zlecone
z zakresu administracji rządowej.
Wojewoda może kontrolować wszystkie obiekty zbiorowego
zakwaterowania na terenie województwa finansowane na podstawie niniejszego
artykułu.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze
rozporządzenia, wysokość i sposób wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym
mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, biorąc pod uwagę konieczność zaspokojenia
usprawiedliwionych potrzeb beneficjenta ochrony czasowej.
Na potrzeby zbiorowego zakwaterowania cudzoziemców, o którym mowa
w ust. 1 i 3, dopuszcza się w okresie niedłuższym niż przez 12 kolejnych miesięcy
tymczasowe wykorzystanie oddanego do użytkowania obiektu budowlanego,
w tym również innego niż budynek zamieszkania zbiorowego, który nie spełnia
wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz
higieniczno-sanitarnych dla tego budynku, jeżeli przy takim sposobie jego
użytkowania występujące w nim warunki zapewniają spełnienie podstawowych
wymagań w zakresie:
nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania;
bezpieczeństwa pożarowego;
higieny, zdrowia i środowiska.
W przypadku gdy obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 20, będzie
przeznaczony do zakwaterowania zbiorowego, musi spełniać podstawowe
wymagania, które potwierdza się pozytywną opinią właściwego miejscowo:
powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – w zakresie, o którym mowa
w ust. 20 pkt 1;
komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej –
w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 2;
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – w zakresie, o którym
mowa w ust. 20 pkt 3.
Opinie, o których mowa w ust. 21, wydaje się, w terminie 7 dni
roboczych, na wniosek właściciela lub faktycznie władającego obiektem
budowlanym. Opinie mogą określać dodatkowe warunki lub ograniczenia
niezbędne do zachowania podstawowych wymagań, o których mowa w ust. 20. Do
wydawania opinii nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –
Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Opinię,
o której mowa w ust. 21 pkt 2, wydaje się po przeprowadzeniu czynności
kontrolno-rozpoznawczych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia
1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 i 1366),
w zakresie oceny zapewnienia w obiekcie budowlanym spełnienia podstawowych
wymagań bezpieczeństwa pożarowego.
Do obiektów, o których mowa w ust. 20, nie stosuje się przepisów art. 71
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, 1080,
1535, 1673 i 1847).
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach
uruchomionych na ten cel środków może zapewnić beneficjentowi ochrony
czasowej pomoc polegającą za zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym
wyżywieniem, jeżeli posiada on status UKR, o którym mowa w art. 110a ust. 1,
należy do grupy wrażliwej oraz nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie
zakwaterowania.
Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielana także przez ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach programów
finansowanych z udziałem środków europejskich lub innych źródeł, bezpośrednio
właściwej gminie, powiatowi lub organizacji pozarządowej.
Za osobę należącą do grupy wrażliwej, o której mowa w ust. 3, uznaje się
osobę, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności
umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, o którym mowa
w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r. poz. 26), lub jest opiekunem takiej
osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;
ukończyła:
w przypadku kobiet – 60. rok życia,
w przypadku mężczyzn – 65. rok życia
– o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie
posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych,
którzy podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;
jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia
wraz z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów;
jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;
jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy
Fundusz Zdrowia, trwającej przynajmniej 7 dni, niedłużej niż do ustania
przyczyny będącej powodem hospitalizacji.
Pomoc, o której mowa w ust. 1 i 3, może być udzielana również
cudzoziemcowi, który odniósł obrażenia w wyniku działań wojennych
prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy
decyzja Rady Unii Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu
wysiedleńców, niespełniającego warunków, o których mowa w art. 106, który
został przetransportowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu
udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych koordynuje działania organów
władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie
udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, a minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego koordynuje działania organów władzy publicznej oraz
organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy,
o której mowa w ust. 3.
Jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu
terytorialnego lub związek metropolitalny, z własnej inicjatywy i w zakresie
posiadanych środków, mogą zapewnić pomoc beneficjentom ochrony czasowej.
Zakres pomocy określa w uchwale organ stanowiący jednostki
zapewnieniu pobytu i wyżywienia, jednak niedłużej niż przez 60 dni od
pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niedłużej niż przez
12 miesięcy od pierwszego dnia zdarzenia, które było podstawą wydania decyzji
Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu
wysiedleńców, poprzez:
umieszczenie w obiekcie zbiorowego zakwaterowania lub
wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie
kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
prowadzeniu punktów recepcyjnych;
zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką medyczną;
podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy.
Do zamówień publicznych niezbędnych do zapewnienia pomocy, o której
mowa w ust. 1 pkt 1–3 i ust. 3, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego lub podmioty, o których mowa w ust. 8, w terminie
3 miesięcy od końca miesiąca, w którym udzielono zamówienia, zamieszczają
w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu zamówienia, o którym
mowa w ust. 10, podając:
nazwę i adres siedziby zamawiającego;
datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą
elektroniczną;
opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub
innych dóbr oraz zakresu usług;
cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia
ogłoszenia;
okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania
przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych;
nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta
umowa.
W celu zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, minister właściwy
do spraw wewnętrznych lub minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego
może:
wykorzystać zasoby własne oraz podległych lub nadzorowanych organów
i jednostek, lub
w przypadku gdy zasoby określone w pkt 1 okażą się niewystarczające, zlecić:
wojewodzie realizację wskazanych w niniejszym artykule zadań wraz
z zapewnieniem finansowania lub
organizacjom pozarządowym, podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3
ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) oraz związkom zawodowym
realizację zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert,
o którym mowa w dziale II rozdziale 2 tej ustawy.
W przypadku zlecenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 2 lit. a, wojewoda może
wydawać polecenia w zakresie zadań określonych w ust. 1 i 3 innym organom
administracji rządowej działającym na obszarze województwa, państwowym osobom
prawnym, organom samorządu terytorialnego, samorządowym osobom prawnym oraz
samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, określa co najmniej:
grupy uprawnione do korzystania z pomocy;
sposób weryfikacji i kierowania osób do miejsc zakwaterowania;
zasady wykwaterowania osób z miejsc zakwaterowania;
okres, w jakim może być udzielana pomoc;
zakres udzielanej pomocy;
sposób monitorowania i rozliczania zadania;
szczegółowy sposób finansowania zadania.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, jest wydawane w drodze decyzji
administracyjnej i podlega natychmiastowemu wykonaniu z chwilą jego doręczenia
lub ogłoszenia i nie wymaga uzasadnienia.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być uchylane lub zmieniane,
jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jego uchylenie
lub zmiana nie wymaga zgody stron.
Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być wydawane także ustnie,
pisemnie w formie adnotacji, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji
elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu
usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności. Istotne
okoliczności takiego załatwienia sprawy utrwala się w formie protokołu.
Realizowane na podstawie polecenia zadania, o których mowa w ust. 1 i 3,
są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania zlecone
z zakresu administracji rządowej.
Wojewoda może kontrolować wszystkie obiekty zbiorowego
zakwaterowania na terenie województwa finansowane na podstawie niniejszego
artykułu.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze
rozporządzenia, wysokość i sposób wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa
w ust. 1 pkt 1 lit. b, biorąc pod uwagę konieczność zaspokojenia usprawiedliwionych
potrzeb beneficjenta ochrony czasowej.
Na potrzeby zbiorowego zakwaterowania cudzoziemców, o którym mowa
w ust. 1 i 3, dopuszcza się w okresie niedłuższym niż przez 12 kolejnych miesięcy
tymczasowe wykorzystanie oddanego do użytkowania obiektu budowlanego, w tym
również innego niż budynek zamieszkania zbiorowego, który nie spełnia wymagań
przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz
higieniczno-sanitarnych dla tego budynku, jeżeli przy takim sposobie jego
użytkowania występujące w nim warunki zapewniają spełnienie podstawowych
wymagań w zakresie:
nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania;
bezpieczeństwa pożarowego;
higieny, zdrowia i środowiska.
W przypadku gdy obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 20, będzie
przeznaczony do zakwaterowania zbiorowego, musi spełniać podstawowe
wymagania, które potwierdza się pozytywną opinią właściwego miejscowo:
powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – w zakresie, o którym mowa
w ust. 20 pkt 1;
komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej –
w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 2;
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – w zakresie, o którym mowa
w ust. 20 pkt 3.
Opinie, o których mowa w ust. 21, wydaje się, w terminie 7 dni roboczych,
na wniosek właściciela lub faktycznie władającego obiektem budowlanym. Opinie
mogą określać dodatkowe warunki lub ograniczenia niezbędne do zachowania
podstawowych wymagań, o których mowa w ust. 20. Do wydawania opinii nie stosuje
się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Opinię, o której mowa
w ust. 21 pkt 2, wydaje się po przeprowadzeniu czynności
kontrolno-rozpoznawczych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia
1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 i 1366 oraz z 2026
r. poz. 252 i 646), w zakresie oceny zapewnienia w obiekcie budowlanym spełnienia
podstawowych wymagań bezpieczeństwa pożarowego.
Do obiektów, o których mowa w ust. 20, nie stosuje się przepisów art. 71
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i
646).
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach
uruchomionych na ten cel środków może zapewnić beneficjentowi ochrony czasowej
pomoc polegającą za zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym
wyżywieniem, jeżeli posiada on status UKR, o którym mowa w art. 110a ust. 1, należy
do grupy wrażliwej oraz nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie
zakwaterowania.
Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielana także przez ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach programów
finansowanych z udziałem środków europejskich lub innych źródeł, bezpośrednio
właściwej gminie, powiatowi lub organizacji pozarządowej.
Za osobę należącą do grupy wrażliwej, o której mowa w ust. 3, uznaje się
osobę, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności
umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, o którym mowa
w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r. poz. 26), lub jest opiekunem takiej
osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;
ukończyła:
w przypadku kobiet – 60. rok życia,
w przypadku mężczyzn – 65. rok życia
– o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie posiada
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych, którzy
podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;
jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia wraz
z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów;
jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;
jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy Fundusz
Zdrowia, trwającej przynajmniej 7 dni, niedłużej niż do ustania przyczyny
będącej powodem hospitalizacji.
Pomoc, o której mowa w ust. 1 i 3, może być udzielana również
cudzoziemcowi, który odniósł obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych
na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady
Unii Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców,
niespełniającego warunków, o których mowa w art. 106, który został
przetransportowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych koordynuje działania organów
władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie
udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, a minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego koordynuje działania organów władzy publicznej oraz
organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy, o której
mowa w ust. 3.
Jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu
terytorialnego lub związek metropolitalny, z własnej inicjatywy i w zakresie
posiadanych środków, mogą zapewnić pomoc beneficjentom ochrony czasowej.
Zakres pomocy określa w uchwale organ stanowiący jednostki samorządu
terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego lub związku
metropolitalnego. Formy i tryb udzielania pomocy określa właściwy organ
wykonawczy danej jednostki lub związku.