Ustawa określa zasady ustalania prawa do jednorazowego świadczenia pieniężnego za określony miesiąc przeznaczonego na ograniczenie niektórych skutków ekonomicznych związanych z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze, zwanego dalej „jednorazowym świadczeniem”, oraz zasady jego wypłacania.
Ustawa z dnia 2 września 2022 r. o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze
Dz.U. 2022 poz. 2014
Zobacz w ISAP →Płatnikowi składek, w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.1)), niebędącemu jednostką budżetową lub samorządowym zakładem budżetowym, zwanemu dalej „płatnikiem składek”, przysługuje jednorazowe świadczenie.
1.Jednorazowe świadczenie przysługuje płatnikowi składek, który
spełnia łącznie następujące warunki:
1)prowadził na dzień 31 lipca 2022 r. pozarolniczą działalność oznaczoną według
polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako przeważającą;
2)w terminie do dnia 31 lipca 2022 r. był zgłoszony jako płatnik składek z datą
obowiązku opłacania składek nie późniejszą niż 1 lipca 2022 r.;
3)w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze, uzyskał przychód
z działalności w rozumieniu przepisów podatkowych w miesiącu wskazanym
w przepisach wydanych na podstawie art. 4 niższy o co najmniej 50%
w stosunku do przychodu uzyskanego w jednym z dwóch miesięcy
poprzedzających ten miesiąc albo w analogicznym miesiącu roku poprzedniego;
4)w terminie do dnia 31 lipca 2022 r. zgłosił co najmniej jedną osobę do
ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z datą powstania ubezpieczeń
emerytalnego i rentowych nie późniejszą niż 1 lipca 2022 r. i co najmniej jedna
osoba pozostawała w tych ubezpieczeniach na ostatni dzień miesiąca
wskazanego w przepisach wydanych na podstawie art. 4;
5)w terminie do dnia 31 lipca 2022 r. zgłosił do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”, co najmniej jeden adres prowadzenia
pozarolniczej działalności na obszarze powiatów wskazanych w przepisach
wydanych na podstawie art. 4, na obszarze których znajdują się gminy, w których
na dzień 31 lipca 2022 r. była prowadzona pozarolnicza działalność.
2.Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie
oznaczenia prowadzonej jako przeważająca działalności pozarolniczej według
Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych
zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 lipca 2022 r.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)płatników składek, którym przysługuje jednorazowe świadczenie, przez
określenie:
a)kodów, którymi była oznaczona na dzień 31 lipca 2022 r. pozarolnicza
działalność według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako
przeważająca,
b)powiatów, na obszarze których znajdują się gminy, w których na dzień
31 lipca 2022 r. była prowadzona pozarolnicza działalność,
2)miesiąc, za który przysługuje jednorazowe świadczenie
– mając na względzie skutki związane z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze oraz
obszary życia gospodarczego lub społecznego w szczególny sposób dotknięte tymi
skutkami.
1.Zakład ustala prawo do jednorazowego świadczenia i wypłaca to
świadczenie.
2.Za każdego ubezpieczonego zgłoszonego w terminie do dnia 31 lipca 2022 r.
do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z datą powstania ubezpieczeń emerytalnego
i rentowych nie późniejszą niż dzień 1 lipca 2022 r. pozostającego w tych
ubezpieczeniach w ostatnim dniu miesiąca wskazanego w przepisach wydanych na
podstawie art. 4 przysługuje świadczenie w kwocie 3010 zł.
3.Wysokość jednorazowego świadczenia jest ustalana jako suma świadczeń,
o których mowa w ust. 2.
4.Przy ustalaniu wysokości jednorazowego świadczenia nie uwzględnia się osób
zgłoszonych do ubezpieczeń przez płatnika składek lub z urzędu przez Zakład po dniu
31 lipca 2022 r.
1.Ustalenie prawa do jednorazowego świadczenia następuje na wniosek
płatnika składek, złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od ostatniego dnia
miesiąca, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4.
2.Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się za pomocą profilu
informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez
Zakład, zwanego dalej „profilem informacyjnym”, w formie dokumentu
elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania
pochodzenia oraz integralności danych udostępnionego bezpłatnie przez Zakład
w systemie teleinformatycznym.
3.Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)imię i nazwisko płatnika składek lub nazwę skróconą;
2)numer NIP i REGON płatnika składek, a jeżeli nie nadano mu tych numerów lub
jednego z nich – numer PESEL;
3)adres prowadzenia pozarolniczej działalności, o którym mowa
w art. 3 ust. 1 pkt 5;
4)numer rachunku bankowego płatnika składek, o którym mowa w art. 7 ust. 1;
5)oświadczenie płatnika składek potwierdzające:
a)prowadzenie na dzień 31 lipca 2022 r. pozarolniczej działalności,
oznaczonej kodem według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007,
jako przeważającej,
b)w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze, uzyskanie przychodu
z działalności w rozumieniu przepisów podatkowych, w miesiącu
wskazanym w przepisach wydanych na podstawie art. 4, niższego o co
najmniej 50% w stosunku do przychodu uzyskanego w jednym z dwóch
miesięcy poprzedzających ten miesiąc albo w analogicznym miesiącu roku
poprzedniego;
6)inne informacje niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowego świadczenia
i jego wypłaty;
7)podpis wnioskodawcy.
4.Oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 5, płatnik składek składa pod
rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
W oświadczeniu jest zawarta klauzula następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
1.Zakład wypłaca jednorazowe świadczenie niezwłocznie po
wyjaśnieniu ostatniej okoliczności mającej wpływ na prawo do świadczenia i jego
wysokość, na rachunek bankowy zewidencjonowany na koncie płatnika składek.
2.Zakład informuje płatnika składek o kwocie wypłaconego jednorazowego
świadczenia na profilu informacyjnym.
1.Odmowa przyznania prawa do jednorazowego świadczenia następuje
w drodze decyzji.
2.Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do właściwego
sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.2))
dla postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepisy
art. 83 ust. 5–7 i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych stosuje się.
1.Jednorazowe świadczenie oraz koszty obsługi wypłaty tego
świadczenia są finansowane z Funduszu Pracy, o którym mowa w ustawie z dnia
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023
r. poz.
735)
2.Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 0,5% kwoty przeznaczonej
na wypłatę jednorazowego świadczenia.
3.Minister właściwy do spraw pracy, na wniosek Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy Zakładu środki
Funduszu Pracy na wypłatę jednorazowego świadczenia oraz na pokrycie kosztów
obsługi wypłaty tego świadczenia.
4.W celu zapewnienia finansowania wypłaty jednorazowego świadczenia oraz
kosztów jego obsługi minister właściwy do spraw pracy dokonuje zmian w planie
finansowym Funduszu Pracy polegających na zwiększeniu na ten cel kosztów
Funduszu i odpowiednim zmniejszeniu stanu środków Funduszu na koniec roku.
5.Do zmian, o których mowa w ust. 4, przepisów art. 29 ust. 12 oraz
art. 52 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.3)) nie stosuje się.
6.Zmiany, o których mowa w ust. 4, wymagają uzyskania zgody ministra
właściwego do spraw finansów publicznych.
1.Płatnik składek, który pobrał nienależnie jednorazowe świadczenie,
jest obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,
w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
2.Zakład zobowiązuje płatnika składek do zwrotu nienależnie pobranego
jednorazowego świadczenia oraz ustala kwotę nienależnie pobranego jednorazowego
świadczenia w drodze decyzji.
3.Za nienależnie pobrane jednorazowe świadczenie uważa się świadczenie:
1)do którego prawo zostało ustalone na podstawie fałszywych oświadczeń lub
dokumentów lub które zostało wypłacone na tej podstawie albo w innych
przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez płatnika składek;
2)wypłacone osobie innej niż uprawniony płatnik składek;
3)wypłacone w kwocie wyższej niż należna.
4.Odsetki, o których mowa w ust. 1, są naliczane od pierwszego dnia miesiąca
następującego po dniu wypłaty jednorazowego świadczenia do dnia zwrotu.
5.Jeżeli wypłaty jednorazowego świadczenia dokonano innemu płatnikowi
składek niż uprawniony lub w kwocie wyższej niż należna z przyczyn leżących po
stronie Zakładu, nie nalicza się odsetek, o których mowa w ust. 1.
6.Decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego jednorazowego
świadczenia nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym wypłacono
nienależne jednorazowe świadczenie.
7.Kwota nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia ustalona
prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają
przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie
nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia stała się prawomocna.
8.Kwota nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia ustalona
prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia podlegają potrąceniu
z wypłacanych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a jeżeli prawo do świadczeń nie
istnieje – ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
9.Kwoty nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia podlegają
zwrotowi łącznie z odsetkami, o których mowa w ust. 1, na rachunek bankowy
wskazany przez Zakład.
10.Zakład z urzędu odstępuje od żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranego
jednorazowego świadczenia, która nie jest objęta układem ratalnym lub jej egzekucja
okazała się bezskuteczna, jeżeli:
1)jej wysokość nie przewyższa dziesięciokrotności kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub
2)dłużnik zmarł.
11.Kwoty nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia wygasają z mocy
prawa, jeżeli ich wysokość nie przewyższa kosztów upomnienia w postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
12.W przypadkach, o których mowa w ust. 10 i 11, Zakład nie wydaje decyzji.
13.Do nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia stosuje się przepisy
art. 84 ust. 1a i 8–8e ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych.
14.Nie ustala się i nie dochodzi nienależnie pobranego jednorazowego
świadczenia, jeżeli na podstawie decyzji Zakładu nastąpiło wyrejestrowanie
ubezpieczonego po wypłacie tego świadczenia.
1.Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacje i inne
pisma w sprawie jednorazowego świadczenia lub nienależnie pobranego
jednorazowego świadczenia Zakład doręcza w postaci elektronicznej na profilu
informacyjnym. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji,
postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacji lub innego pisma w sprawie
jednorazowego świadczenia lub nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia
może zostać przesłana przez Zakład na wskazany na profilu informacyjnym adres
poczty elektronicznej lub numer telefonu.
2.Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma,
o których mowa w ust. 1, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną
Zakładu albo zamieszcza się w nich imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby
upoważnionej do ich wydania.
3.W przypadku, o którym mowa w ust. 1, decyzje, postanowienia,
zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma w sprawie jednorazowego
świadczenia lub nienależnie pobranego jednorazowego świadczenia uznaje się za
doręczone:
1)w momencie ich odbioru na profilu informacyjnym;
2)po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zawiadomienia,
wezwania, informacji lub innego pisma w sprawie jednorazowego świadczenia
na profilu informacyjnym – w przypadku ich nieodebrania.
Z jednorazowego świadczenia nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.
Jednorazowe świadczenie nie stanowi podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, 2674 i 2770 oraz z 2023 r. poz. 605, 650 i
658)
1.Zakład informuje Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
o obniżeniu przychodu wykazanym w oświadczeniu płatnika składek, o którym mowa
w art. 6 ust. 3 pkt 5 lit. b.
2.Szef Krajowej Administracji Skarbowej bada obniżenie przychodu w okresie
wskazanym w oświadczeniu płatnika składek.
3.Szef Krajowej Administracji Skarbowej potwierdza obniżenie przychodów
wskazane w oświadczeniu lub informuje Zakład o rozbieżnościach z danymi
posiadanymi przez Krajową Administracją Skarbową.
4.Wymiana informacji, o których mowa w ust. 1 i 3, następuje w formie
elektronicznej.
Zakład jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do ustalenia prawa do jednorazowego świadczenia i jego wypłaty.
1.Główny Urząd Statystyczny przekazuje do Zakładu informację, czy
płatnik składek na dzień 31 lipca 2022 r. prowadził pozarolniczą działalność
oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako przeważającą.
Informacja zawiera imię i nazwisko albo nazwę płatnika składek, jego NIP, REGON
oraz kod według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007.
2.Główny Urząd Statystyczny przekazuje do Zakładu wykaz gmin z powiatów
wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 4.
Do zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez Zakład, w związku z realizacją zadań związanych z ustaleniem prawa do jednorazowego świadczenia lub jego wypłatą, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.
Zakład jest uprawniony do kontroli prawidłowości i rzetelności danych przekazanych przez płatnika składek we wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 3. Przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio.
Zakład może podejmować rozstrzygnięcia w sprawach jednorazowego świadczenia, w tym rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, w oparciu wyłącznie o zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, pod warunkiem zapewnienia stronie, której dotyczy podejmowane rozstrzygnięcie, prawa do otrzymania stosownych wyjaśnień co do podstaw podjętego rozstrzygnięcia oraz prawa do uzyskania interwencji ludzkiej, do wyrażenia własnego stanowiska i do zakwestionowania takiego rozstrzygnięcia.
Zakład gromadzi dokumentację w sprawie jednorazowego świadczenia w systemie teleinformatycznym Zakładu w formie dokumentów elektronicznych oraz skanów dokumentów papierowych.
Zakład udostępnia stronom postępowania, na ich wniosek, oraz organom uprawnionym dokumentację zgromadzoną w sprawie jednorazowego świadczenia w formie wydruków z systemu teleinformatycznego Zakładu lub w formie elektronicznej określonej przez Zakład, o ile strona postępowania lub inny organ ma techniczne możliwości odczytania tej dokumentacji. Tak udostępniona dokumentacja nie wymaga uwierzytelnienia.
Wydruki dokumentów z systemu teleinformatycznego Zakładu, w szczególności decyzje, wnioski oraz wezwania, mają moc równoważną z dokumentami elektronicznymi zgromadzonymi w systemie teleinformatycznym Zakładu i nie wymagają uwierzytelnienia w postępowaniach administracyjnych oraz w postępowaniach sądowych.
(pominięte)4)
Pomoc udzielana na podstawie niniejszej ustawy stanowi pomoc de minimis i może być udzielana w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
1.Zaświadczenie o pomocy de minimis, o którym mowa w art. 5 ust. 3
ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy
publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz.
702), Zakład doręcza płatnikowi składek w postaci
elektronicznej na jego profilu informacyjnym
2.Zaświadczenie o pomocy de minimis zamiast danych osoby upoważnionej do
jego wydania zawiera treść „Zakład Ubezpieczeń Społecznych”.
1.W roku 2022 wypłata jednorazowego świadczenia oraz koszty jego
obsługi mogą być finansowane ze środków rezerwy dysponenta Funduszu Pracy.
2.Główny Urząd Statystyczny przekazuje po raz pierwszy informację, o której
mowa w art. 16 ust. 1, oraz wykaz, o którym mowa w art. 16 ust. 2, w dniu
następującym po dniu ogłoszenia ustawy.
W przypadku niedokonania płatności przez osobę uprawnioną za pomocą Polskiego Bonu Turystycznego, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 26, w terminie do dnia 30 września 2022 r., prawo do jej dokonania przysługuje od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 31 marca 2023 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia5), z mocą od dnia 1 sierpnia 2022 r., z wyjątkiem art. 26 i art. 30, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę