Historia zmian - 17 października 2026
o świadczeniach rodzinnych
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 1.
zmienionyUstawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych
oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
Świadczenia rodzinne przysługują:
obywatelom polskim;
cudzoziemcom:
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego,
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych
o zabezpieczeniu społecznym,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy
udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127, art.
137a lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079), lub w związku z uzyskaniem
w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223,
389, 619, 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203) lub przepisów wydanych na
podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy, o ile posiadają numer PESEL ze
statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia
24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274, z późn.
zm.1)), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej,
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”,
z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na
pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający
6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów
lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do
wykonywania pracy na podstawie wizy,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
– na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a
ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, lub
– w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika
kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż
w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach
określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach
– jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami
rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę
na okres nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy
międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
– na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151
lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
– na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub
prac rozwojowych,
− w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca
na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach
−cudzo-
ziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203), lub
w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub
ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2026 r. poz. 862)
lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy, o ile
posiadają numer PESEL ze statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a
lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U.
z 2026 r. poz. 384), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej,
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”,
z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na
pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający
6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów
lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do
wykonywania pracy na podstawie wizy,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
– na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a
ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, lub
– w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika
kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż
w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach
określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach
– jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami
rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę
na okres nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy
międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
– na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151
lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
– na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub
prac rozwojowych,
– w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca
na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach
– z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub
dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym
stanowią inaczej.
Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli
zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym
otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 10.
zmienionyDodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu
wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo
opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką,
uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużejniedłużej jednak niż przez okres:
24 miesięcy kalendarzowych;
36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym
dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem
legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Osobie, o której mowa w ust. 1, przysługuje jeden dodatek w wysokości
400,00 zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką.
Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę
świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu,
a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie
przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do
10 groszy w górę.
W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez
oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
Dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli:
(uchylony)
bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała
w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która
uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania
z urlopu wychowawczego;
dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w
tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu
wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki
przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania
sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego;
korzysta ze świadczenia rodzicielskiego.
Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego
Obszaru Gospodarczego do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do
dodatku zalicza się okres zatrudnienia na terytorium państw członkowskich Unii
Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Art. 11a.
zmienionyDodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje
samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka
albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie
alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
drugi z rodziców dziecka nie żyje;
ojciec dziecka jest nieznany;
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców
zostało oddalone.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby
uczącej się nie żyją. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł4) miesięcznie na dziecko,
nie
więcejniewięcej jednak niż 340,00 zł4)zł 4) na wszystkie dzieci.
W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności
lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się
o 80,00 zł na dziecko, nie więcejniewięcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.
W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwot, o których mowa
w art. 5 ust. 1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcejniewięcej jednak
niż o 100,00 zł na wszystkie dzieci.
W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka
i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego
pobierania, dodatek, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje na żadne dziecko
w rodzinie.
Przepis ust. 5 obowiązuje do dnia 31 sierpnia 2006 r.
Art. 15b.
zmienionyZ tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową
zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko.
Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi
prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł. Przepisy art. 5 ust. 4–4b, 7–
9 i 11 stosuje się odpowiednio.
Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy
od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego
opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego – w terminie
12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie późniejniepóźniej niż do
ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Wniosek złożony po terminie organ
właściwy pozostawia bez rozpoznania.
Jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli:
członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia
dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz danego
dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu
wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:
rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
ojciec dziecka jest nieznany,
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego
z rodziców zostało oddalone,
sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów
utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia
alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga
rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała
pod opieką medyczną nie późniejniepóźniej niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim
lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Przepisy wydane na podstawie
art. 9 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi
opiekunami dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.
Art. 17.
zmienionyŚwiadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
matce albo ojcu,
innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
– Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 oraz z 20252026 r. poz. 897)236) ciąży obowiązek
alimentacyjny, a także małżonkom,
opiekunowi faktycznemu dziecka,
rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi
placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki
opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka
preadopcyjnego
– jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia
legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub
długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną
możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co
dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 1300,00 zł6) miesięcznie.
Kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia
1 stycznia.
Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego
o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy wzrost
minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 październikapaź-
dziernika 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773),
obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja,
w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu
1 stycznia roku poprzedzającego rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.
Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego ustalanego w sposób określony
w ust. 3b zaokrągla się do pełnych złotych w górę.
Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy
podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, w terminie do dnia 15 listopada każdego roku.
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, rodzinie zastępczej i osobie
prowadzącej rodzinny dom dziecka sprawującym opiekę nad więcej niż jedną osobą
w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym
stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego
leczenia, rehabilitacji i edukacji, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o której
mowa w ust. 3, podwyższa się o 100 % na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą
sprawowana jest opieka.
Kwotę świadczenia pielęgnacyjnego przysługującą za niepełny miesiąc ustala
się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym
miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które
świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc
zaokrągla się do 10 groszy w górę.
W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba sprawująca opiekę
zachowuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki.
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku
opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym
mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla
opiekunów;
osoba wymagająca opieki została umieszczona lub przebywa w domu pomocy
społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-
-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełno-
sprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa
w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym,
areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich;
osoba wymagająca opieki jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie
wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej;
na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do
świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku
opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla
opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy
lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia
pielęgnacyjnego.
Art. 17a.
zmienionyW przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych
przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818 oraz z 20252026 r. poz. 620)165 i 912) – centrum usług
społecznych, przekazały organowi właściwemu informację, że osoba uprawniona lub
jej przedstawiciel marnotrawią wypłacane jej świadczenia rodzinne lub wydatkują je
niezgodnie z przeznaczeniem, organ właściwy przekazuje należne osobie świadczenia
rodzinne w całości lub w części w formie rzeczowej lub w formie opłacania usług.
Art. 17c.
zmienionyŚwiadczenie rodzicielskie przysługuje:
matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;
opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku
do ukończenia 14. roku życia;
rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku
objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku
dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do
ukończenia 10. roku życia;
osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w
wieku do ukończenia 14. roku życia.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
skrócenia na wniosek matki dziecka okresu pobierania świadczenia
rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres ustalony
przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego, po
wykorzystaniu przez nią tego świadczenia, zasiłku lub uposażenia za okres co
najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
śmierci matki dziecka;
porzucenia dziecka przez matkę.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:
52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym
porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga
i więcej dzieci.
W przypadku urodzenia dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż
1000 g okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy
tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g okresy, o których mowa w ust. 3,
ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do
upływu 8. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że
pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni,
przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po
porodzie, okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za
każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia do upływu 8.
tygodnia po porodzie.
Okres wydłużenia, o którym mowa w ust. 3a, potwierdza się na podstawie
zaświadczenia wydanego przez szpital, w którym przebywało dziecko. Zaświadczenie
zawiera informacje o okresie pobytu dziecka w szpitalu oraz o urodzeniu dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż
1000 g;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży.
W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie
przy ustalaniu prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a należy uwzględnić wagę dziecka
o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu w szpitalu dziecka najdłużej
hospitalizowanego.
Przy ustalaniu prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a okresy pobytu dziecka w szpitalu
do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się. Niepełny tydzień
zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia.
Ustalenie prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a–3d następuje jednorazowo na
wniosek osoby uprawnionej złożony najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca
następującego po upływie okresów, o których mowa w ust. 3.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2–4, ma prawo do wydłużenia okresu
przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a, jeżeli
pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce odpowiednio po objęciu dziecka opieką lub po
przysposobieniu dziecka.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:
porodu – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia
– w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia,
a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku
szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia – w przypadku
osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3;
przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku
życia – w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 4.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000,00 zł miesięcznie,
z uwzględnieniem ust. 6.
W razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych
w okresie, o którym mowa w art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku
pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620),niewiększą niż
1000 g okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy
tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g okresy, o których mowa w ust. 3,
ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do
upływu 8. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że
pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni,
przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po
porodzie, okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za
każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia do upływu 8.
tygodnia po porodzie.
Okres wydłużenia, o którym mowa w ust. 3a, potwierdza się na podstawie
zaświadczenia wydanego przez szpital, w którym przebywało dziecko. Zaświadczenie
zawiera informacje o okresie pobytu dziecka w szpitalu oraz o urodzeniu dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową niewiększą niż
1000 g;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży.
W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie
przy ustalaniu prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a należy uwzględnić wagę dziecka
o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu w szpitalu dziecka najdłużej
hospitalizowanego.
Przy ustalaniu prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a okresy pobytu dziecka w szpitalu
do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się. Niepełny tydzień
zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia.
Ustalenie prawa do wydłużenia okresu przysługiwania świadczenia
rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a–3d następuje jednorazowo na
wniosek osoby uprawnionej złożony najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca
następującego po upływie okresów, o których mowa w ust. 3.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2–4, ma prawo do wydłużenia okresu
przysługiwania świadczenia rodzicielskiego na zasadach określonych w ust. 3a, jeżeli
pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce odpowiednio po objęciu dziecka opieką lub po
przysposobieniu dziecka.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:
porodu – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
objęcia dziecka opieką, niedłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia
– w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
objęcia dziecka opieką, niedłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia,
a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku
szkolnego, niedłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia – w przypadku
osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3;
przysposobienia dziecka, niedłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku
życia – w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 4.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000,00 zł miesięcznie,
z uwzględnieniem ust. 6.
W razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych
w okresie, o którym mowa w art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku
pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 451,
507 i 734), lub w ciągu 30 dni po jego zakończeniu, lub w okresie przedłużenia zasiłku
dla bezrobotnych na podstawie art. 225 ust. 2 tej ustawy, świadczenie rodzicielskie
przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy między kwotą świadczenia
rodzicielskiego a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych
pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Kwotę świadczenia rodzicielskiego przysługującą za niepełny miesiąc ustala
się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym
miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które
świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc
zaokrągla się do 10 groszy w górę.
Osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:
w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę
wychowywanych dzieci;
jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego
dziecka.
Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:
co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub
3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami
Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego, okres urlopu rodzicielskiego lub okres uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego;
dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku osób, o których
mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;
osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca
świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem
innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;
w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad
tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego,
dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęg-
nacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym
mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla
opiekunów;
osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie
o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 19.
zmienionyW roku, w którym przeprowadza się weryfikację, o której mowa
w art. 18 ust. 1, Rada Ministrów, do dnia 15 maja, przedstawia Radzie Dialogu
Społecznego:
propozycje wysokości kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b
ust. 2;
propozycje wysokości świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości
świadczenia pielęgnacyjnego;
wyniki badań progu wsparcia dochodowego rodzin;
informację o realizacji świadczeń rodzinnych za okres od poprzedniej
weryfikacji, w tym liczbę osób otrzymujących świadczenia rodzinne oraz
wydatki na ten cel w poszczególnych latach;
informację o sytuacji dochodowej rodzin posiadających dzieci na utrzymaniu.
Rada Dialogu Społecznego, po otrzymaniu propozycji i informacji Rady
Ministrów, uzgadnia wysokość kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz
w art. 15b ust. 2, oraz wysokość świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości
świadczenia pielęgnacyjnego, w terminie do dnia 15 czerwca danego roku
kalendarzowego.
(uchylony)
W przypadku gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni w terminie,
o którym mowa w ust. 2, wysokości kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz
w art. 15b ust. 2, oraz wysokości świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości
świadczenia pielęgnacyjnego, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,
kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz wysokość
świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego,
w terminie do dnia 15 sierpnia danego roku, na poziomie nie niższymnieniższym niż wynika to
z propozycji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Wysokość kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2, oraz
wysokość świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia
pielęgnacyjnego, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów, w terminie do
dnia 15 sierpnia roku, w którym przeprowadza się weryfikację.
Art. 22c.
zmienionyMinister właściwy do spraw rodziny oraz wojewoda monitorują
realizację świadczeń rodzinnych przez organy właściwe.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczeń
rodzinnych przez wojewodów.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczeń
rodzinnych przez pozyskiwanie informacji niezbędnych do ustalenia prawa do
świadczeń rodzinnych, o którym mowa w art. 23b ust. 6, oraz przekazywanie tych
informacji organom właściwym oraz wojewodom.
Wojewoda przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rodziny w terminie
do dnia 31 stycznia informację o realizacji w roku poprzednim kontroli realizacji
świadczeń rodzinnych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 2011 r.
o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 20202026 r. poz. 224)158) wraz z jej wynikami
i oceną, zawierającą w szczególności ocenę poprawności merytorycznej i formalnej
zadań objętych kontrolą.
Art. 23.
zmienionyUstalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują
odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego
z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna
tymczasowego dziecka, opiekuna dziecka wskazanego przez władze kraju
pochodzenia, rodziny zastępczej, osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektora
placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki
opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego
osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej
do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a także osób, na
których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny
i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny.
Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8,
udostępnia się, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych,
następującym podmiotom:
organowi właściwemu i wojewodzie – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia
rodzinne oraz członków ich rodzin;
organowi właściwemu dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia
7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U.
z 2025 r. poz. 438 i 620), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa
w art. 2 pkt 10 tej ustawy – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, osób pobierających
świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków ich rodzin oraz danych
dotyczących dłużników alimentacyjnych;
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki
samorządu terytorialnego – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób pobierających świad-
czenia z pomocy społecznej oraz członków ich rodzin;
powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub
o stopniu niepełnosprawności;
(uchylony)
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie
z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619), osób pobierających to świadczenie
oraz członków ich rodzin;
organowi realizującemu świadczenie dobry start – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o to świadczenie, osób pobierających to
świadczenie oraz członków ich rodzin;
ministrowi właściwemu do spraw pracy – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o status bezrobotnego lub zasiłek dla
bezrobotnych.
Organy właściwe i wojewodowie, wykorzystując systemy
teleinformatyczne, o których mowa w ust. 7, przekazują do rejestru centralnego,
o którym mowa w ust. 8, również adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku
o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych.
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu
poczty elektronicznej wskazanego we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń
rodzinnych w celu przekazywania informacji związanych z uprawnieniami dla rodzin.
Przepisy ust. 11 i 13 stosuje się odpowiednio.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze
centralnym, o którym mowa w ust. 8, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania
udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
Podmioty wymienione w ust. 10 przechowują informacje, o których mowa
w ust. 8, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym
mowa w ust. 8, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie
zostało przyznane albo którym wydane zostało orzeczenie o niezaliczeniu do osób
niepełnosprawnych lub o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności, które
przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia
albo wydania orzeczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia albo o wydanie orzeczenia bez rozpatrzenia.
Informacje, o których mowa w ust. 8, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w ust. 11 i 12.
Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 8, w celu
niezbędnym do wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do spraw
finansów publicznych dokonuje pseudonimizacji udostępnionych danych.
Minister właściwy do spraw informatyzacji po otrzymaniu od ministra
właściwego do spraw rodziny informacji dotyczących osób uprawnionych do
świadczeń rodzinnych i członków ich rodzin niezwłocznie przekazuje posiadane dane
z rejestru PESEL w zakresie określonym w ust. 8 pkt 1 lit. q oraz informacje,
o których mowa w art. 8 pkt 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji
ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274 i 1006).
Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko
umieszczone w pieczy zastępczej może złożyć wyłącznie odpowiednio rodzina
zastępcza, osoba prowadząca rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-
-wychowawczej, dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo
dyrektor interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na
miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1.
Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie
jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań.
Wniosek powinien zawierać dane dotyczące:
osoby występującej o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym: imię, nazwisko,
datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć,
numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię
dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile je posiada – adres poczty
elektronicznej i numer telefonu;
dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w ust. 1, w tym: imię,
nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano
numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość;
odpowiednio placówki opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki
opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego,
w zakresie nazwy, adresu oraz numerów NIP i REGON – w przypadku gdy
wnioskodawcą jest dyrektor tej placówki albo ośrodka;
innych osób, podane przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczeń
rodzinnych.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane
drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez
ministra właściwego do spraw rodziny lub systemu teleinformatycznego wskazanego
w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej
ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw informatyzacji.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 w postaci elektronicznej
mogą być składane za pomocą:
systemu, o którym mowa w ust. 6a, po zastosowaniu zapewnionych w systemie
sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych;
systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do
spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,
po opatrzeniu ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym albo podpisem osobistym.
Jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne nie może złożyć w formie
dokumentu elektronicznego zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia faktów lub
stanu prawnego lub innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie
o świadczenia rodzinne, osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne może złożyć
elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej w sposób określony
w ust. 3b.
W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu do
formularza wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny,
formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL
w zakresie imion, nazwiska, miejsca urodzenia, daty urodzenia, stanu cywilnego,
obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków jego rodziny.
Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli
w oparciu o dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić
stopnia pokrewieństwa pomiędzy osobą występującą o przyznanie świadczeń rodzin-
nych a członkami jej rodziny.
W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych
z rejestru PESEL zawartych w formularzu wniosku osoba występująca o przyznanie
świadczeń rodzinnych wskazuje w formularzu wniosku poprawne dane.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż
dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
dotyczące każdego członka rodziny;
(uchylony)
zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do
świadczeń rodzinnych:
prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego stwierdzające przysposobienie lub
zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym
postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
zaświadczenie odpowiednio organizatora rodzinnej pieczy zastępczej,
powiatowego centrum pomocy rodzinie albo podmiotu, o którym mowa
w art. 190 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 49), o umieszczeniu dziecka
w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-
-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo
interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, wraz z datą umieszczenia –
w przypadku gdy wnioskodawcą jest rodzina zastępcza, osoba prowadząca
rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej,
dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektor
interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego,
oświadczenie o uczęszczaniu dziecka lub osoby uczącej się do szkoły lub
szkoły wyższej,
zaświadczenie pracodawcy albo oświadczenie o okresie, na który został
udzielony urlop wychowawczy, oraz o okresach zatrudnienia,
zaświadczenie, o którym mowa w art. 17c ust. 3b,
inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub
ustalenia wysokości świadczenia rodzinnego będącego przedmiotem
wniosku.
(uchylony)
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie
pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w
art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka
pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w
centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o
realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – do dyrektora
centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu
środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572 oraz z 2025 r. poz. 620 i 718), w celu
weryfikacji tych wątpliwości.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4aa, organ właściwy oraz wojewoda
mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych – do centrum usług społecznych, o udzielenie informacji o
okolicznościach dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1,
jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym
przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez
ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych wniosku o udzielenie
informacji.
Przepis ust. 4b stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy:
organ właściwy upoważnił do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń
rodzinnych kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług
społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, lub inną
osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług
społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy;
wojewoda upoważnił do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących
realizacji świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego pracownika urzędu wojewódzkiego.
W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku
o świadczenia rodzinne należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub
uzyskanie oraz ich wysokość.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz
szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte:
we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych,
w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych,
w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania
w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz dokumentacji niezbędnej do
sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń rodzin-
nych.
Ilekroć w postępowaniach w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych
jest wymagane potwierdzenie następujących okoliczności:
uczęszczanie dziecka lub osoby uczącej się do szkoły lub szkoły wyższej,
wysokość dochodu rodziny lub członków rodziny uzyskanego przez rodzinę lub
członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
w tym dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 1,
wielkość gospodarstwa rolnego,
nieponoszenie opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie,
termin i okres, na jaki został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy,
oraz okresy zatrudnienia,
niekorzystanie z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym
w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym
– osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia rodzinnego przedkłada
zaświadczenie albo oświadczenie.
(uchylony)
Oświadczenia, o których mowa w ust. 5a, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie
jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań.
Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na swojej
stronie Biuletynu Informacji Publicznej wzory:
wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych;
oświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym
oświadczeń o dochodach członków rodziny.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia:
opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji
publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, zawierający
strukturę systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres
komunikacji między elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur
dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów
komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2
lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne,
wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju
systemu,
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania
z opisem systemu
– mając na uwadze zapewnienie spójności systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie
świadczeń rodzinnych, w szczególności w zakresie jednorodności zakresu i rodzaju
danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności
z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania,
określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji
działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia
i prowadzenia systemu teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się
o świadczenia rodzinne drogą elektroniczną oraz zapewnienia funkcjonowania tego
systemu. Uwierzytelnianie użytkowników w systemie teleinformatycznym wymaga
użycia profilu zaufanego, profilu osobistego, innego środka identyfikacji
elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do
węzła krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a
ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz
identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1725), adekwatnie do poziomu
bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego dla usług
świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację
i uwierzytelnienie wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii,
jeżeli zostaną udostępnione w tym systemie.
Organy właściwe do realizacji ustawy używają oprogramowania, które jest
zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.
Wojewoda oraz minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego realizują
ustawę za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnionego nieodpłatnie przez
ministra właściwego do spraw rodziny.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr
centralny obejmujący następ2026 r. poz. 79), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w art. 2
pkt 10 tej ustawy – w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia
z funduszu alimentacyjnego i członków ich rodzin oraz danych dotyczących
dłużników alimentacyjnych;
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki
samorządu terytorialnego – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób pobierających świad-
czenia z pomocy społecznej oraz członków ich rodzin;
powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub
o stopniu niepełnosprawności;
(uchylony)
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie
z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U.
z 2026 r. poz. 508), osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin;
organowi realizującemu świadczenie dobry start – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o to świadczenie, osób pobierających to
świadczenie oraz członków ich rodzin;
ministrowi właściwemu do spraw pracy – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o status bezrobotnego lub zasiłek dla
bezrobotnych.
Organy właściwe i wojewodowie, wykorzystując systemy
teleinformatyczne, o których mowa w ust. 7, przekazują do rejestru centralnego,
o którym mowa w ust. 8, również adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku
o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych.
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu
poczty elektronicznej wskazanego we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń
rodzinnych w celu przekazywania informacji związanych z uprawnieniami dla rodzin.
Przepisy ust. 11 i 13 stosuje się odpowiednio.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze
centralnym, o którym mowa w ust. 8, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania
udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
Podmioty wymienione w ust. 10 przechowują informacje, o których mowa
w ust. 8, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym
mowa w ust. 8, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie
zostało przyznane albo którym wydane zostało orzeczenie o niezaliczeniu do osób
niepełnosprawnych lub o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności, które
przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia
albo wydania orzeczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia albo o wydanie orzeczenia bez rozpatrzenia.
Informacje, o których mowa w ust. 8, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w ust. 11 i 12.
Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 8, w celu
niezbędnym do wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do spraw
finansów publicznych dokonuje pseudonimizacji udostępnionych danych.
Minister właściwy do spraw informatyzacji po otrzymaniu od ministra
właściwego do spraw rodziny informacji dotyczących osób uprawnionych do
świadczeń rodzinnych i członków ich rodzin niezwłocznie przekazuje posiadane dane
z rejestru PESEL w zakresie określonym w ust. 8 pkt 1 lit. q oraz informacje,
o których mowa w art. 8 pkt 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji
ludności.
Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko
umieszczone w pieczy zastępczej może złożyć wyłącznie odpowiednio rodzina
zastępcza, osoba prowadząca rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-
-wychowawczej, dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo
dyrektor interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na
miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1.
Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie
jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań.
Wniosek powinien zawierać dane dotyczące:
osoby występującej o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym: imię, nazwisko,
datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć,
numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię
dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile je posiada – adres poczty
elektronicznej i numer telefonu;
dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w ust. 1, w tym: imię,
nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano
numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość;
odpowiednio placówki opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki
opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego,
w zakresie nazwy, adresu oraz numerów NIP i REGON – w przypadku gdy
wnioskodawcą jest dyrektor tej placówki albo ośrodka;
innych osób, podane przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczeń
rodzinnych.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane
drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez
ministra właściwego do spraw rodziny lub systemu teleinformatycznego wskazanego
w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej
ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw informatyzacji.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 w postaci elektronicznej
mogą być składane za pomocą:
systemu, o którym mowa w ust. 6a, po zastosowaniu zapewnionych w systemie
sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych;
systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do
spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,
po opatrzeniu ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym albo podpisem osobistym.
Jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne nie może złożyć w formie
dokumentu elektronicznego zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia faktów lub
stanu prawnego lub innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie
o świadczenia rodzinne, osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne może złożyć
elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej w sposób określony
w ust. 3b.
W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu do
formularza wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny,
formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze
PESEL w zakresie imion, nazwiska, miejsca urodzenia, daty urodzenia, stanu
cywilnego, obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków jego rodziny.
Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli
w oparciu o dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić
stopnia pokrewieństwa pomiędzy osobą występującą o przyznanie świadczeń rodzin-
nych a członkami jej rodziny.
W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych
z rejestru PESEL zawartych w formularzu wniosku osoba występująca o przyznanie
świadczeń rodzinnych wskazuje w formularzu wniosku poprawne dane.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż
dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
dotyczące każdego członka rodziny;
(uchylony)
zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do
świadczeń rodzinnych:
prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego stwierdzające przysposobienie lub
zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym
postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
zaświadczenie odpowiednio organizatora rodzinnej pieczy zastępczej,
powiatowego centrum pomocy rodzinie albo podmiotu, o którym mowa
w art. 190 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie
pieczy zastępczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 980), o umieszczeniu dziecka
w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-
-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo
interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, wraz z datą umieszczenia –
w przypadku gdy wnioskodawcą jest rodzina zastępcza, osoba prowadząca
rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej,
dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektor
interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego,
oświadczenie o uczęszczaniu dziecka lub osoby uczącej się do szkoły lub
szkoły wyższej,
zaświadczenie pracodawcy albo oświadczenie o okresie, na który został
udzielony urlop wychowawczy, oraz o okresach zatrudnienia,
zaświadczenie, o którym mowa w art. 17c ust. 3b,
inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub
ustalenia wysokości świadczenia rodzinnego będącego przedmiotem
wniosku.
(uchylony)
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie
pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w
art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka
pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w
centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o
realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – do dyrektora
centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu
środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639, 974 i 986), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4aa, organ właściwy oraz wojewoda
mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z
dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych – do centrum usług społecznych, o udzielenie informacji o
okolicznościach dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1,
jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym
przeprowadzonym niewcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek
pomocy społecznej albo centrum usług społecznych wniosku o udzielenie informacji.
Przepis ust. 4b stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy:
organ właściwy upoważnił do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń
rodzinnych kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług
społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, lub inną
osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług
społecznych przez centrum usług społecznych – dyrektora centrum usług
społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy;
wojewoda upoważnił do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących
realizacji świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego pracownika urzędu wojewódzkiego.
W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku
o świadczenia rodzinne należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub
uzyskanie oraz ich wysokość.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz
szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte:
we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych,
w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych,
w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania
w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz dokumentacji niezbędnej do
sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń rodzin-
nych.
Ilekroć w postępowaniach w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych
jest wymagane potwierdzenie następujących okoliczności:
uczęszczanie dziecka lub osoby uczącej się do szkoły lub szkoły wyższej,
wysokość dochodu rodziny lub członków rodziny uzyskanego przez rodzinę lub
członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
w tym dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 1,
wielkość gospodarstwa rolnego,
nieponoszenie opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie,
termin i okres, na jaki został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy,
oraz okresy zatrudnienia,
niekorzystanie z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym
w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym
– osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia rodzinnego przedkłada
zaświadczenie albo oświadczenie.
(uchylony)
Oświadczenia, o których mowa w ust. 5a, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie
jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta
zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań.
Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na swojej
stronie Biuletynu Informacji Publicznej wzory:
wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych;
oświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym
oświadczeń o dochodach członków rodziny.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia:
opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji
publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, zawierający
strukturę systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres
komunikacji między elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur
dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów
komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2
lit. a7) ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne,
wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju
systemu,
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania
z opisem systemu
– mając na uwadze zapewnienie spójności systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie
świadczeń rodzinnych, w szczególności w zakresie jednorodności zakresu i rodzaju
danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności
z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania,
określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji
działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia
i prowadzenia systemu teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się
o świadczenia rodzinne drogą elektroniczną oraz zapewnienia funkcjonowania tego
systemu. Uwierzytelnianie użytkowników w systemie teleinformatycznym wymaga
użycia profilu zaufanego, profilu osobistego, innego środka identyfikacji
elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do
węzła krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a
ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz
identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1725 oraz z 2026 r. poz. 252),
adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej
wymaganego dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za
pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane
pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie wymagane w celu realizacji usługi
online, albo innych technologii, jeżeli zostaną udostępnione w tym systemie.
Organy właściwe do realizacji ustawy używają oprogramowania, które jest
zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.
Wojewoda oraz minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego realizują
ustawę za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnionego nieodpłatnie przez
ministra właściwego do spraw rodziny.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr
centralny obejmujący następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów
ustawy przez o
Art. 23b.
zmienionyOrgan właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczeń
rodzinnych są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą
elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą
pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym
z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą
elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu
informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji
oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:
informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym
od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e
i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego
urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości:
dochodu,
składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
należnego podatku;
informacji o dochodzie, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudzieste
dziewiąte i trzydzieste czwarte–trzydzieste siódme;
informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu zryczałtowanym
podatkiem dochodowym od niektórych przychodów (dochodów) osiąganych
przez osoby fizyczne, każdego członka rodziny, zawierających dane
odpowiednio o:
formie opłacanego podatku,
wysokości przychodu,
stawce podatku,
wysokości należnego podatku
– w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;
danych, o których mowa w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a, b, e, ea, g, h, j, jb, jc, je, l
oraz q;
informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji
o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez
nich tych składek;
zaświadczenia lub informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych;
informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na
podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 20252026 r. poz.
913),884), obejmującej następujące dane:
datę i rodzaj wydanego orzeczenia,
wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia
27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych,
datę powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo
o stopniu niepełnosprawności,
okres, na jaki zostało wydane orzeczenie;
informacji o dziecku umieszczonym w pieczy zastępczej, obejmujących
następujące dane:
imię i nazwisko,
datę urodzenia,
obywatelstwo,
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię
dokumentu potwierdzającego tożsamość,
informację o pozbawieniu rodziców władzy rodzicielskiej nad dzieckiem,
ze wskazaniem sądu wydającego postanowienie, daty wydania
postanowienia oraz sygnatury sprawy,
informację o ustanowieniu opiekuna prawnego dziecka, ze wskazaniem
sądu ustanawiającego opiekuna prawnego, daty wydania postanowienia
oraz sygnatury sprawy,
formę rodzinnej pieczy zastępczej, w której zostało umieszczone dziecko,
województwo, powiat i adres odpowiednio zamieszkania rodziny zastępczej
lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, powiat, który zawarł umowę
z rodziną zastępczą zawodową, lub powiat organizujący rodzinny dom
dziecka oraz imię i nazwisko osoby tworzącej rodzinę zastępczą lub osoby
prowadzącej rodzinny dom dziecka,
daty pobytu dziecka w pieczy zastępczej;
informacji o pełnieniu funkcji rodziny zastępczej lub prowadzeniu rodzinnego
domu dziecka, obejmujących następujące dane:
imię i nazwisko,
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię
dokumentu potwierdzającego tożsamość,
adres miejsca zamieszkania, ze wskazaniem powiatu i województwa.
W przypadku gdy w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności znajduje się więcej niż jedno orzeczenie wydane na
podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące tej samej osoby,
informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest przekazywana wyłącznie na podstawie
orzeczeń, które potwierdzają prawo do świadczeń rodzinnych.
W przypadku braku w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności informacji, o której mowa w ust. 1 pkt 5, organ
właściwy oraz wojewoda prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych
wzywają osobę, o której mowa w art. 23 ust. 1, do dołączenia orzeczenia o
niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany,
drogą elektroniczną, informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a, 1b, 3, 4 i 5 oraz w
art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a, b, e, ea, g, h oraz l, organ właściwy oraz wojewoda uzyskują
te informacje w drodze pisemnej wymiany informacji. Organy podatkowe, organy
emerytalno-rentowe oraz podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te
informacje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania
wniosku organu właściwego lub wojewody.
W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ
właściwy lub wojewodę informacji lub zaświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
1a, 1b, 3 i 4 oraz w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a, b, e, ea, g, h oraz l, z przyczyn nieleżących
po stronie organu właściwego lub wojewody, organ właściwy lub wojewoda wzywają
osobę, o której mowa w art. 23 ust. 1, do dołączenia tych informacji lub zaświadczeń.
Minister właściwy do spraw rodziny pozyskuje drogą elektroniczną
informacje niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych od organów
emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL,
o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej,
o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego
Wykazu Ubezpieczonych oraz z wykazu studentów i wykazu osób ubiegających się
o nadanie stopnia doktora będących częścią Zintegrowanego Systemu Informacji o
Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w przepisach o szkolnictwie
wyższym i nauce, w celu umożliwienia organom właściwym i wojewodom weryfi-
kacji prawa do świadczeń rodzinnych, a także w celu monitorowania przez ministra
właściwego do spraw rodziny oraz wojewodę realizacji świadczeń rodzinnych przez
organy właściwe lub wojewodów.
Minister właściwy do spraw rodziny w celu realizacji zadania, o którym mowa
w ust. 6, przekazuje drogą elektroniczną organom emerytalno-rentowym oraz
podmiotom prowadzącym rejestry, o których mowa w ust. 6, dane, o których mowa
w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a, b, e oraz f.
Art. 24.
zmienionyPrawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy,
z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b,
art. 16, art. 17 i art. 17c.
W przypadku, o którym mowa w art. 17c ust. 2, termin 3 miesięcy, o którym
mowa w ust. 9, jest liczony od dnia skrócenia okresu pobierania świadczenia
rodzicielskiego, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.
Osobie, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. ca, prawo do świadczeń
rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek,
niewcześniej niż od miesiąca, w którym osobie tej oraz dziecku, na które ubiega się
ona o świadczenia rodzinne, został nadany numer PESEL ze statusem UKR, o którym
mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
7) Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca,
w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca
okresu zasiłkowego.
Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia
o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony
wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności,
prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie
niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od
niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres
zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu
niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do
świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin
ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego.
(uchylony)
(uchylony)
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się
na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie
o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku
wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu
niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub
świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa
termin ważności orzeczenia.
Zasiłek rodzinny przysługuje za wrzesień, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się
legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu
niepełnosprawności po ukończeniu nauki w szkole zostały przyjęte, w tym samym
roku kalendarzowym, do szkoły wyższej.
W razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od
pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu,
nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
W przypadku przyznania świadczeń rodzinnych po uwzględnieniu utraty
dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub dochodu z pozarolniczej
działalności gospodarczej, po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu,
ustalone prawo do świadczeń rodzinnych weryfikuje się z uwzględnieniem art. 5 ust.
4c. Przepisy art. 25 ust. 1 stosuje się.
W przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń
rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują
w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca,
w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się, począwszy od miesiąca
urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku osób, o których mowa
w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od miesiąca objęcia dziecka opieką, jeżeli wniosek
o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony w terminie
3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku
osób, o których mowa w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od dnia objęcia dziecka opieką.
W przypadku złożenia wniosku po terminie, nie później8) Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca,
w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca
okresu zasiłkowego.
Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia
o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony
wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności,
prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie
niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od
niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres
zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu
niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do
świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin
ważności orzeczenia, niedłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego.
(uchylony)
(uchylony)
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się
na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie
o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku
wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu
niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub
świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa
termin ważności orzeczenia.
Zasiłek rodzinny przysługuje za wrzesień, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się
legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu
niepełnosprawności po ukończeniu nauki w szkole zostały przyjęte, w tym samym
roku kalendarzowym, do szkoły wyższej.
W razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od
pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu,
niewcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
W przypadku przyznania świadczeń rodzinnych po uwzględnieniu utraty
dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub dochodu z pozarolniczej
działalności gospodarczej, po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu,
ustalone prawo do świadczeń rodzinnych weryfikuje się z uwzględnieniem art. 5 ust.
4c. Przepisy art. 25 ust. 1 stosuje się.
W przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń
rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują
w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca,
w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się, począwszy od miesiąca
urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku osób, o których mowa
w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od miesiąca objęcia dziecka opieką, jeżeli wniosek
o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony w terminie
3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia lub przysposobienia dziecka, a w przypadku
osób, o których mowa w art. 17c ust. 1 pkt 2 i 3, od dnia objęcia dziecka opieką.
W przypadku złożenia wniosku po terminie, niepóźniej jednak niż w okresach,
o których mowa w art. 17c ust. 3, prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się,
począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.
Art. 24a.
zmienionyW przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku
podmiot realizujący świadczenia wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia
do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez
rozpatrzenia.
W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów,
podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż
14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów.
Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez
osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję
w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to
udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek
został złożony.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do
świadczeń rodzinnych w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na
rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu
wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek
o ustalenie prawa do świadczeń i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego,
podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia
prawa do świadczeń rodzinnych w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin
3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu
wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których
mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a–e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a–e,
w wyznaczonym terminie, świadczenia rodzinne przysługują od miesiąca złożenia
wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń. Niezasto-
sowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy,
w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub
zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego
rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie
w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg
terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu
wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których
mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a–e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a–e.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, świadczenia rodzinne przysługują:
od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniejniekrótszy niż
14 dni i niedłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów.
Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez
osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję
w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to
udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek
został złożony.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do
świadczeń rodzinnych w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na
rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu
wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek
o ustalenie prawa do świadczeń i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego,
podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i, w zakresie ustalenia
prawa do świadczeń rodzinnych w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin
3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu
wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których
mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a–e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a–e,
w wyznaczonym terminie, świadczenia rodzinne przysługują od miesiąca złożenia
wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczeń. Niezasto-
sowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
W przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy,
w terminie, o którym mowa w ust. 4, tytułu wykonawczego pochodzącego lub
zatwierdzonego przez sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego
rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ sąd wydał postanowienie
w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg
terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu
wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których
mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit. a–e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a–e.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, świadczenia rodzinne przysługują:
od miesiąca złożenia wniosku, niewcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic
został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki
uprawniające do świadczeń – w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego;
od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki
uprawniające do świadczeń – w przypadku dostarczenia dokumentów
poświadczających okoliczności, o których mowa odpowiednio w art. 7 pkt 5 lit.
a–e lub w art. 15b ust. 4 pkt 2 lit. a–e.
Art. 3.
zmienionyIlekroć w ustawie jest mowa o:
dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz
innych osób:
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27,
art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, 340, 368, 620,
680 i 1022), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek
dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne
niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na
ubezpieczenie zdrowotne,
dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów
osiąganych przez osoby fizyczne,
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych:
– renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin,
– renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin,
przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu
inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
– świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt
energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym
i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby
wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla,
kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych,
– dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny
określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach
będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
– świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu
pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy
przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę
Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
– ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby,
które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939–1945
lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
– renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia
otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty
wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku
z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej
w latach 1939–1945, otrzymywane z zagranicy,
– zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
– środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów
państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych
instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy
przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów
zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez
Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym
również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest
dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do
rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz
podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
– należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych
mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości
odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza
granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych
w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na
podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2025 r. poz. 277 i 807),
– należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom
i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych
poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub
wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej,
akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także
należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom
i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach
pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
– należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie
służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży
Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Służby
Więziennej, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód,
– dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu
członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone
o składki na ubezpieczenia społeczne,
– alimenty na rzecz dzieci,
– stypendia doktoranckie przyznane na podstawie art. 209 ust. 1 i 7
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.2)), stypendia sportowe
przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1488 oraz z 2025 r. poz. 28, 620 i 769) oraz inne
stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom,
– kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób
fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane
z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
– należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych
w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich
w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz
uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób,
– dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia
1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871 oraz z
2025 r. poz. 620 i 1019),
– dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na
podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej
określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych,
– ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach
o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa
państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,
– ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone
w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach
2003–2006,
– świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła
i senatora,
– dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
– dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej,
pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej
Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe
ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne,
– renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
– zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec
dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej,
– świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów,
– pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2
ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r.
poz. 881 i 1019) oraz świadczenia, o których mowa w art. 86
ust. 1 pkt 1–3 i 5 oraz art. 212 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce,
– kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8–10 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
– świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r.
o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 906),
– świadczenie rodzicielskie,
– zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu
społecznym rolników,
– stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej
lub Funduszu Pracy, niezależnie od podmiotu, który je wypłaca,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1
pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz
składki na ubezpieczenia zdrowotne,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1
pkt 152 lit. a, b i d oraz pkt 153 lit. a, b i d ustawy z dnia 26 lipca 1991
r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz art. 21 ust. 1 pkt
154 tej ustawy w zakresie przychodów ze stosunku służbowego,
stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z
umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasiłku
macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa, pomniejszone o składki na ubezpieczenia
społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie
art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c oraz pkt 154 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanych według
zasad określonych w art. 27 i art. 30c tej ustawy, pomniejszone
o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia
zdrowotne,
– dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o których
mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustalone na podstawie oświadczenia dotyczącego każdego członka
rodziny;
okresie zasiłkowym – oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia
31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do
świadczeń rodzinnych;
organie właściwym – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się
o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne;
osobach pozostających na utrzymaniu – oznacza to członków rodziny
utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób;
osobie uczącej się – oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na
utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem
wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony;
opiekunie faktycznym dziecka – oznacza to osobę faktycznie opiekującą się
dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie
dziecka;
opiekunie tymczasowym dziecka – oznacza to osobę, o której mowa w art. 113
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
opiekunie dziecka wskazanym przez władze kraju pochodzenia – oznacza to
osobę, o której mowa w art. 113a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu
cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
pełnoletniej osobie niepełnosprawnej – oznacza to osobę pełnoletnią,
legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu
niepełnosprawności, a także osobę, która ukończyła 75 lat;
przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia
29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące
wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1);
rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny:
małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na
utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które
ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje
świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla
opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2024 r. poz. 246); do członków
rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka
posiadającego własne dziecko;
rodzinie wielodzietnej – oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci
mających prawo do zasiłku rodzinnego;
(utracił moc)3)
osobie samotnie wychowującej dziecko – oznacza to pannę, kawalera, wdowę,
wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem
sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno
dziecko z jego rodzicem;
szkole – oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę
artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-
-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży
wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy
i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy;
szkole wyższej – oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie
wyższym i nauce oraz kolegium pracowników służb społecznych;
dochodzie rodziny – oznacza to sumę dochodów członków rodziny;
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
znacznym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych,
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do
samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność
do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną
na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu
uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na
podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz
wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej,
umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej
spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług
rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej;
utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub
renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, dodatku dopełniającego,
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie
z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1051 oraz z 2025 r. poz. 620), lub świadczenia
pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia
8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom
rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć
nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności
ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658),
(uchylona)
wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub
zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r.
poz. 197, 620 i 621) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350,
620, 622, 769, 820 i 1083),
(uchylona)
utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku
macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej,
utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią
osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych
wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów
w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;
utratą świadczenia rodzicielskiego,
utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
uzyskaniu dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
zakończeniem urlopu wychowawczego,
uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia
przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, dodatku
dopełniającego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym
mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu
uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach
określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym
przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawo-
dowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza
służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia,
(uchylona)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej
wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa
ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych,
(uchylona)
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub
zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej,
uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka
rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4–2026 r. poz. 592, 779 i 846),
pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy
od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do
kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów
osiąganych przez osoby fizyczne,
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych:
– renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych
i wojskowych oraz ich rodzin,
– renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin,
przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu
inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
– świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt
energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym
i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby
wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla,
kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych,
– dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny
określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach
będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
– świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu
pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy
przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę
Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
– ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby,
które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939–1945
lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
– renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia
otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty
wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku
z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej
w latach 1939–1945, otrzymywane z zagranicy,
– zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
– środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów
państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych
instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy
przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów
zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez
Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym
również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest
dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do
rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz
podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
– należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych
mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości
odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza
granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych
w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na
podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.1)),
– należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom
i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych
poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub
wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej,
akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także
należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom
i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach
pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
– należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie
służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży
Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Służby
Więziennej, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód,
– dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu
członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone
o składki na ubezpieczenia społeczne,
– alimenty na rzecz dzieci,
– stypendia doktoranckie przyznane na podstawie art. 209 ust. 1 i 7
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.2)), stypendia sportowe
przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2026 r. poz. 95 i 615) oraz inne stypendia o charakterze
socjalnym przyznane uczniom lub studentom,
– kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób
fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane
z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
– należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych
w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich
w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz
uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób,
– dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia
1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515),
– dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na
podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej
określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych,
– ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach
o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa
państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,
– ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone
w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach
2003–2006,
– świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła
i senatora,
– dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
– dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej,
pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej
Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe
ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne,
– renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
– zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec
dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej,
– świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów,
– pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2
ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r.
poz. 881 i 1019 oraz z 2026 r. poz. 203 i 319) oraz świadczenia,
o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1–3 i 5 oraz art. 212 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
– kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8–10 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
– świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r.
o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 906
oraz z 2026 r. poz. 566),
– świadczenie rodzicielskie,
– zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu
społecznym rolników,
– stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej
lub Funduszu Pracy, niezależnie od podmiotu, który je wypłaca,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1
pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz
składki na ubezpieczenia zdrowotne,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1
pkt 152 lit. a, b i d oraz pkt 153 lit. a, b i d ustawy z dnia 26 lipca 1991
r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz art. 21 ust. 1 pkt
154 tej ustawy w zakresie przychodów ze stosunku służbowego,
stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z
umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasiłku
macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa, pomniejszone o składki na ubezpieczenia
społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne,
– przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie
art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c oraz pkt 154 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanych według
zasad określonych w art. 27 i art. 30c tej ustawy, pomniejszone
o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia
zdrowotne,
– dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o których
mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 ustawy
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustalone na podstawie oświadczenia dotyczącego każdego członka
rodziny;
okresie zasiłkowym – oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia
31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do
świadczeń rodzinnych;
organie właściwym – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się
o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne;
osobach pozostających na utrzymaniu – oznacza to członków rodziny
utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób;
osobie uczącej się – oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na
utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem
wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony;
opiekunie faktycznym dziecka – oznacza to osobę faktycznie opiekującą się
dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie
dziecka;
opiekunie tymczasowym dziecka – oznacza to osobę, o której mowa w art. 113
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
opiekunie dziecka wskazanym przez władze kraju pochodzenia – oznacza to
osobę, o której mowa w art. 113a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu
cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
pełnoletniej osobie niepełnosprawnej – oznacza to osobę pełnoletnią,
legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu
niepełnosprawności, a także osobę, która ukończyła 75 lat;
przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia
29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące
wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1);
rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny:
małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na
utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które
ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje
świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla
opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2024 r. poz. 246); do członków
rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka
posiadającego własne dziecko;
rodzinie wielodzietnej – oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci
mających prawo do zasiłku rodzinnego;
(utracił moc)3)
osobie samotnie wychowującej dziecko – oznacza to pannę, kawalera, wdowę,
wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem
sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno
dziecko z jego rodzicem;
szkole – oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę
artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-
-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży
wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy
i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy;
szkole wyższej – oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie
wyższym i nauce oraz kolegium pracowników służb społecznych;
dochodzie rodziny – oznacza to sumę dochodów członków rodziny;
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
znacznym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych,
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do
samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność
do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną
na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu
uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na
podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz
wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej,
umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej
spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług
rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej;
utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub
renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, dodatku dopełniającego,
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie
z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1577), lub świadczenia pieniężnego przyznanego na
zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu
pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub
żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo
podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego
albo mienia (Dz. U. poz. 658),
(uchylona)
wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub
zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1770) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426,
473, 507 i 734),
(uchylona)
utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku
macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej,
utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią
osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych
wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów
w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;
utratą świadczenia rodzicielskiego,
utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
uzyskaniu dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
zakończeniem urlopu wychowawczego,
uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia
przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, dodatku
dopełniającego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym
mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu
uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach
określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym
przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawo-
dowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza
służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia,
(uchylona)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej
wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa
ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych,
(uchylona)
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub
zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej,
uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka
rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4–4c;
dochodzie osoby uczącej się albo dziecka pozostającego pod opieką opiekuna
pra
Art. 32.
zmienionyOrgan właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub
uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do
świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny
mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do
świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała
świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do
świadczeń.
Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
Wszczęcie postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej prawo do
świadczeń rodzinnych na korzyść strony, w zakresie zmiany wysokości świadczeń,
następuje z urzędu.
Wszczęcie postępowania, o którym mowa w ust. 1b, nie wymaga
zawiadomienia strony.
Decyzje przyznające świadczenia rodzinne oraz decyzje w sprawie zmiany
wysokości świadczeń rodzinnych na korzyść strony są natychmiast wykonalne.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769),1691), z zastrzeżeniem ust. 3.
W sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisów art. 37 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda może zmienić decyzję odmawiającą
przyznania świadczeń rodzinnych w przypadku otrzymania informacji o odmowie
przyznania świadczeń na rzecz rodziny w innym państwie członkowskim w związku
z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub
przyznaniu tych świadczeń w niższej wysokości, niż przyjęto przy wydawaniu
zmienianej decyzji.
Wszczęcie postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 4, następuje
z urzędu. Przepis ust. 1c stosuje się odpowiednio.
Art. 33.
zmienionyDo finansowania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy
o finansach publicznych.
Świadczenia rodzinne i koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie
zdrowotne są finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa.
Koszty obsługi, o których mowa w ust. 2, w przypadku organu właściwego
wynoszą:
3 % otrzymanej dotacji na świadczenia rodzinne, o których mowa w art. 2 pkt 1,
2 i 4, oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia
społecznego, nie mniejniemniej jednak niż 6000,00 zł rocznie;
30,00 zł od wydanej decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia
rodzicielskiego.
Koszty obsługi przez powiat zadania, o którym mowa w art. 3a ust. 2,
wynoszą 2 % wartości świadczeń przekazanych w formie rzeczowej lub w formie
opłacania usług.
Zwroty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w trakcie danego roku
budżetowego nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa
w ust. 2a.
Organ właściwy oraz wojewoda sporządzają sprawozdania rzeczowo-
-finansowe z wykonywania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych.
Organ właściwy przekazuje sprawozdania, o których mowa w ust. 2c,
właściwemu miejscowo wojewodzie.
Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe
z wykonywania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych, w tym uwzględniające
wykonywanie przez niego zadań z zakresu świadczeń rodzinnych, i przekazuje je
ministrowi właściwemu do spraw rodziny.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób
sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu
świadczeń rodzinnych oraz terminy i sposób ich przekazywania, uwzględniając
potrzebę zapewnienia skutecznej realizacji zadań z zakresu świadczeń rodzinnych
finansowanych z budżetu państwa.
Sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu
świadczeń rodzinnych przekazywane są zgodnie z wzorami udostępnionymi, drogą
elektroniczną, przez ministra właściwego do spraw rodziny.
Art. 48.
zmienionyDo dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań
w zakresie świadczeń rodzinnych wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych
oraz ich wypłatę składa się odpowiednio do podmiotów, o których mowa w ust. 2
pkt 2 i art. 49 ust. 1 pkt 2.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. świadczenia
rodzinne przyznają i wypłacają:
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki do zasiłku rodzinnego,
o których mowa w art. 9–15, a także zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie
pielęgnacyjne – organ właściwy:
osobom bezrobotnym oraz osobom pobierającym zasiłek przedemerytalny
lub świadczenie przedemerytalne,
osobom, którym do dnia wejścia w życie ustawy zasiłki rodzinne
i pielęgnacyjne przyznawały i wypłacały ośrodki pomocy społecznej,
osobom ubiegającym się o dodatki, o których mowa w art. 10–12, lub
o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17,
osobom zatrudnionym lub wykonującym pracę na podstawie umowy
zlecenia lub umowy agencyjnej u pracodawcy zatrudniającego w dniu
31 marca 2004 r. nie więcejniewięcej niż 4 pracowników,
osobom, którym są wypłacane za okres po ustaniu zatrudnienia zasiłki
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
posłom i senatorom,
osobom, którym po dniu wejścia w życie ustawy ustalone zostało prawo do
emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub uposażenia
rodzinnego;
zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 6, oraz dodatki, o których mowa w art. 9
i 13–15, a także zasiłki pielęgnacyjne:
pracodawcy zatrudniający w dniu 31 marca 2004 r. co najmniej
5 pracowników – swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia
oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy
agencyjnej,
właściwe jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej,
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji
Wywiadu, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Ministrowi Sprawiedliwości – żołnierzom lub funkcjonariuszom tych służb,
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – osobom
podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników,
Zakład:
– osobom ubezpieczonym innym niż wymienione w lit. a–c
prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi
współpracującym oraz duchownym,
– osobom, którym wypłacał emeryturę, rentę, rentę socjalną albo rentę
rodzinną, do dnia wejścia w życie ustawy,
rolnicze spółdzielnie produkcyjne – członkom, jeżeli są obowiązane do
wypłaty świadczeń rodzinnych pracownikom,
jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia, jeżeli są
obowiązane do wypłaty świadczeń rodzinnych pracownikom,
właściwe organy emerytalne lub rentowe osobom, którym wypłacały
emerytury, renty, renty rodzinne lub uposażenia rodzinne, do dnia wejścia
w życie ustawy.
Podmioty realizujące zadania z zakresu świadczeń rodzinnych, o których
mowa w ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. b–d oraz g, świadczenia rodzinne przyznają w drodze
decyzji administracyjnej.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań z zakresu
świadczeń rodzinnych podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 49 ust. 1 pkt 2,
wypłacają świadczenia rodzinne w dotychczasowych terminach wypłaty zasiłków
rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
Do dnia przekazania organowi właściwemu realizacji zadań z zakresu
świadczeń rodzinnych zadania te są finansowane z budżetu państwa.
Art. 48b.
zmienionyŚwiadczenia rodzinne przysługujące za maj 2004 r. wypłaca się
nie
późniejniepóźniej niż do dnia 15 czerwca 2004 r.
Art. 5.
zmienionyZasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2,
jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie
przekracza kwoty 504,00 zł4).
(utracił moc)5)
W przypadku gdy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na dziecko
pozostające pod opieką opiekuna prawnego, opiekuna tymczasowego dziecka lub
opiekuna dziecka wskazanego przez władze kraju pochodzenia, ustalając dochód
uwzględnia się tylko dochód dziecka.
W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się
orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo
o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód
rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty
583,00 zł4).
W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1
lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna
kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie
w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek
rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.
W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku
rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego
przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz
z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód
rodziny.
Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa
w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:
zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie
jest ustalane prawo do tych zasiłków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a
i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane
prawo do tych dodatków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15,
podzielonych przez 12.
W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami
przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł,
świadczenia te nie przysługują.
W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3–3c stosuje się odpowiednio.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie
uwzględnia się dochodu utraconego.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się
lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku
dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli
dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo
do świadczeń rodzinnych.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka
rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką
opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc
następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten
jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do
świadczeń rodzinnych.
Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wykreślenia z rejestru lub
rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba
ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód
z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód
u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub
ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.
(uchylony)
(uchylony)
W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub
w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej
lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu
na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości
1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez ministra
właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że
z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu
ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku
rolnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1176, 1635 i 1757).niewyższą niż łączna
kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie
w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek
rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.
W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku
rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego
przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz
z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód
rodziny.
Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa
w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:
zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie
jest ustalane prawo do tych zasiłków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a
i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane
prawo do tych dodatków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15,
podzielonych przez 12.
W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami
przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł,
świadczenia te nie przysługują.
W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3–3c stosuje się odpowiednio.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie
uwzględnia się dochodu utraconego.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się
lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku
dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli
dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo
do świadczeń rodzinnych.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub
dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka
rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką
opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc
następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten
jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do
świadczeń rodzinnych.
Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wykreślenia z rejestru lub
rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba
ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód
z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód
u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub
ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.
(uchylony)
(uchylony)
W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub
w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej
lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu
na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym
poprzedzającym okres zasiłkowy przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości
1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez ministra
właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że
z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu
ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku
rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344 oraz z 2026 r. poz. 875).
Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni
gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary
rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem:
oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości
znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego;
gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię
produkcyjną;
gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty
określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków
pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwa-
rancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich.
Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego
oddanego w dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8a, dochód uzyskany
z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Krajowego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa gospodarstwa rolnego, dochód uzyskany
z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody
z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się.
Art. 56.
zmienionyDo dnia przekazania organowi właściwemu zadań w zakresie
realizacji świadczeń rodzinnych od decyzji oddziału Zakładu, Prezesa Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz innego właściwego organu emerytalnego
lub rentowego przysługuje odwołanie w terminie i na zasadach przewidzianych dla
świadczeń z ubezpieczenia społecznego, określonych w ustawie z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 20242026 r. poz. 1568 i 1841 oraz468, z473, 2025830, r.1003
poz.i 620).1046).
Do dnia przekazania organowi właściwemu zadań w zakresie realizacji
świadczeń rodzinnych odwołanie od decyzji jednostek organizacyjnych podległych
Ministrowi Obrony Narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Ministrowi Sprawiedliwości następuje w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –
Kodeks postępowania administracyjnego.
Art. 6.
zmienionyZasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2
pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko:
18. roku życia lub
nauki w szkole, jednak nie dłużejniedłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo
24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej
i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole
wyższej, jednak nie dłużejniedłużej niż do ukończenia 24. roku życia.
W przypadku ukończenia przez dziecko, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, lub
osobę, o której mowa w ust. 1a, szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów
prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużejniedłużej
jednak niż do ukończenia przez dziecko, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, lub osobę,
o której mowa w ust. 1a, 24. roku życia.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:
44,00 zł4)zł 4) na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;
56,00 zł4)zł 4) na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku
życia;
65,00 zł4)zł 4) na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku
życia.
Art. 68.
zmienionyW szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją
zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja
alimentów, lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń
z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności
należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie
pobranych świadczeń z funduszu.
Likwidator, za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
może umorzyć należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub
bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu.
Od decyzji likwidatora, w sprawach określonych w ust. 1, przysługuje
odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w terminie
i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego
dotyczących spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Odwołanie, o którym mowa w ust. 3, wnosi się na piśmie do jednostki
organizacyjnej Zakładu wskazanej w decyzji. Jeżeli odwołanie nie zostało
uwzględnione podlega przekazaniu niezwłocznie, nie późniejniepóźniej niż w terminie 30 dni od
dnia wniesienia, do sądu wraz z uzasadnieniem.
Art. 9.
zmienionyDodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo
opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do
ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom
lub opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł.
W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub
urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na
każde dziecko.
(uchylony)
Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod
opieką medyczną nie późniejniepóźniej niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim
lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, formę opieki
medycznej, o której mowa w ust. 6, oraz wzór zaświadczenia, o którym mowa
w ust. 7, uwzględniając odpowiednio rodzaje świadczeń zdrowotnych udzielanych
kobiecie w okresie ciąży przez lekarza i położną oraz zakres danych niezbędnych do
zapewnienia należytego udokumentowania pozostawania jej pod opieką medyczną
w okresie od 10 tygodnia ciąży do porodu.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi
opiekunami dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.