Ustawa określa:
1)warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych;
2)zasady wypłaty i finansowania świadczeń przedemerytalnych.
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Dz.U. 2004 poz. 1252
Zobacz w ISAP →1.Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:
1)do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu
likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu prze-
pisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy,
u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres
nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat – kobieta oraz 61 lat –
mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej
20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2)do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn
dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca
2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), w którym była
zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat
– kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury,
wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3)do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy
niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 497, 863, 1243 i 1615), zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń
społecznych”, i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do
dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat – kobieta i 61 lat –
mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej
20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4)zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od
dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej
nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do
renty, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna i osiągnęła
okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25
lat dla mężczyzn, lub
4a)zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od
dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku
opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615 i 1871 oraz
z 2025 r. poz. 619 i 620), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie
z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U.
z 2024 r. poz. 246), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni,
i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego
zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat –
kobieta oraz 60 lat – mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury,
wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
5)do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż
6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej
35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
6)do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub
stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności
pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w
razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała
w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres
uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla
mężczyzn.
2.Za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres
ustalony zgodnie z przepisami art. 5–9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1631 i
1674), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”
3.Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej
w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych,
o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1)nadal jest zarejestrowana jako bezrobotny;
2)złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie
nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy
dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku
dla bezrobotnych.
4.W szczególnie uzasadnionych przypadkach Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na wniosek osoby zainteresowanej, może przywrócić termin złożenia wniosku, o
którym mowa w ust. 3 pkt 2.
5.Do okresu 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa
w ust. 3, wlicza się:
1)okresy, za które, zgodnie z art. 220 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku
pracy i służbach zatrudnienia, prawo do tego zasiłku dla bezrobotnych
nie przysługiwało;
2)okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, albo zatrudnienia
w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych podjętego w tym okresie;
w przypadku gdy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa ustanie po upływie
180-dniowego okresu, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, prawo do świadczenia
przedemerytalnego przysługuje, jeżeli wniosek o przyznanie tego świadczenia
zostanie złożony w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia ustania
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, albo zatrudnienia
w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych.
5a.Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do terminu złożenia wniosku, o którym
mowa w ust. 5 pkt 2.
6.Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje również osobom, o
których mowa w art. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania
wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2020 r. poz.
1680), po spełnieniu warunków,
o których mowa w ust. 3
1.Kwota świadczenia przedemerytalnego wynosi 1600,70 zł miesięcznie,
z wyjątkiem świadczeń dla osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4, których
świadczenie nie może być wyższe niż ostatnio otrzymywana renta.
2.Kwota, o której mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na zasadach i w terminach
przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
1.Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje:
1)na wniosek osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne;
2)w dniu poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona
decyzją terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
zwanej dalej „organem rentowym”, lub innego organu emerytalno-rentowego
określonego w odrębnych przepisach;
3)z dniem osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę;
4)z dniem nabycia prawa własności lub objęcia w posiadanie (samoistne lub
zależne) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających
2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział
przekracza 2 ha przeliczeniowe;
5)wraz ze śmiercią osoby uprawnionej.
2.Prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku
nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej albo
podjęcia wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze rentowym
z instytucji zagranicznej.
3.Wstrzymanie wypłaty świadczenia przedemerytalnego następuje, poczynając
od:
1)miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym złożono wniosek, o którym
mowa w ust. 1 pkt 1;
2)dnia nabycia prawa do emerytury, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
3)dnia osiągnięcia wieku 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę;
4)dnia nabycia prawa własności lub objęcia w posiadanie (samoistne lub zależne)
nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha
przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział
przekracza 2 ha przeliczeniowe;
5)miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarła osoba uprawniona;
6)dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej
albo podjęcia wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze
rentowym z instytucji zagranicznej;
7)najbliższego możliwego technicznie terminu płatności, jeżeli wstrzymanie
wypłaty świadczenia przedemerytalnego nie było możliwe w terminie, o którym
mowa w pkt 2, 4 i 6.
4.W razie nabycia przez osobę uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego
prawa do renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego wypłaca się jedno z tych
świadczeń – wyższe lub wybrane przez uprawnionego.
5.Osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne jest obowiązana zawiadomić
organ rentowy wypłacający to świadczenie o okolicznościach powodujących ustanie
lub zawieszenie prawa do tego świadczenia.
1.Świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu, na
zasadach określonych w ust. 2–5, 7 i 8, w przypadku osiągania przychodu, o którym
mowa w art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanego dalej „przychodem”.
2.Świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu, jeżeli kwota przychodu
przekracza miesięcznie kwotę 25 % przeciętnego wynagrodzenia w roku
kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji, ogłoszonego przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych, zwaną dalej „dopuszczalną
kwotą przychodu”, nie przekracza jednak kwoty 70 % tego wynagrodzenia, zwanej
dalej „graniczną kwotą przychodu”.
3.Jeżeli kwota przychodu przekracza dopuszczalną kwotę przychodu,
świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu o kwotę tego przekroczenia, z
zastrzeżeniem ust. 4.
4.W przypadku gdy w wyniku zmniejszenia, o którym mowa w ust. 3, kwota
świadczenia przedemerytalnego byłaby niższa niż 800,35 zł, świadczenie
przedemerytalne wynosi 800,35 zł, z zastrzeżeniem ust. 5. Do kwoty świadczenia
przedemerytalnego w wysokości 800,35 zł art. 3 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4a.Kwota świadczenia przedemerytalnego, o której mowa w ust. 4,
wypłacanego w 25 % pełnej wysokości świadczenia zgodnie z art. 95a ust. 1 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS, wynosi 25 % kwoty, o której mowa w ust. 4.
4b.Kwotę świadczenia przedemerytalnego, o której mowa w ust. 4,
wypłacanego w wysokości zmniejszonej zgodnie z art. 95a ust. 7 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS, ustala się przez pomnożenie kwoty, o której mowa
w ust. 4, przez iloraz kwoty świadczenia przedemerytalnego, wypłacanego
w wysokości zmniejszonej zgodnie z art. 95a ust. 7 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS do pełnej kwoty świadczenia przedemerytalnego.
5.W przypadku gdy kwota przychodu przekracza graniczną kwotę przychodu,
świadczenie przedemerytalne ulega zawieszeniu.
6.(uchylony)
7.Przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu, w którym został wypłacony.
8.Przy ustalaniu przychodu nie uwzględnia się kwot przychodu należnych za
okres przed dniem, od którego ustalono prawo do świadczenia przedemerytalnego.
1.Rozliczenie przychodu następuje po zakończeniu roku
rozliczeniowego, ustalonego od dnia 1 marca każdego roku do ostatniego dnia lutego
następnego roku, w formie rozliczenia rocznego lub miesięcznego, w zależności od
tego, która forma rozliczenia jest dla świadczeniobiorcy korzystniejsza.
2.Osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne jest obowiązana
niezwłocznie powiadomić organ rentowy o osiąganiu przychodu oraz o wysokości
tego przychodu, a po zakończeniu roku rozliczeniowego, w terminie do dnia 31 maja
następnego roku, o wysokości przychodu uzyskanego w roku rozliczeniowym, z
uwzględnieniem przychodów uzyskanych w kolejnych miesiącach tego roku.
3.Obowiązek powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, spoczywa odpowiednio
na pracodawcy i zleceniodawcy lub innym płatniku składek, a w przypadku osoby
pełniącej służbę – na właściwej jednostce organizacyjnej.
4.Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza, w formie komunikatu, w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7
dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji, obowiązujące w kolejnym
roku rozliczeniowym:
1)dopuszczalną kwotę przychodu oraz graniczną kwotę przychodu, ustalone na
podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku kalendarzowym
poprzedzającym termin waloryzacji, ogłoszonego do celów emerytalnych przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z zaokrągleniem do 10 groszy w górę;
2)roczną dopuszczalną kwotę przychodu oraz roczną graniczną kwotę przychodu
– dla każdego roku rozliczeniowego, stanowiące – odpowiednio –
dwunastokrotność kwot, o których mowa w pkt 1.
1.W celu dokonania rozliczenia rocznego organ rentowy ustala łączną
kwotę przychodu osiągniętą w okresie roku rozliczeniowego i porównuje ją z:
1)roczną dopuszczalną kwotą przychodu,
2)roczną graniczną kwotą przychodu
– z tym że okres, z którego ustala się kwoty roczne, ulega odpowiedniemu skróceniu
w roku rozliczeniowym, w którym prawo do świadczenia przedemerytalnego
powstało, ustało lub w którym wypłata tego świadczenia była wstrzymana z przyczyn
określonych w art. 4 ust. 2 lub 4 lub na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach
i rentach z FUS.
2.Jeżeli kwota przychodu uzyskana w roku rozliczeniowym przekroczyła roczną
dopuszczalną kwotę przychodu, nie przekroczyła jednak rocznej granicznej kwoty
przychodu, organ rentowy ustala łączną kwotę zmniejszenia w roku rozliczeniowym
zgodnie z art. 5 ust. 3, z uwzględnieniem art. 5 ust. 4.
3.Jeżeli kwota przychodu uzyskanego w roku rozliczeniowym przekroczyła
roczną graniczną kwotę przychodu, organ rentowy ustala, że w roku rozliczeniowym
świadczenie przedemerytalne podlegało zawieszeniu.
4.Jeżeli w roku rozliczeniowym świadczenie przedemerytalne zostało
wypłacone w wysokości innej niż wynikająca z rozliczenia, o którym mowa w ust. 1–
3, w przypadku gdy kwota wypłaconych świadczeń:
1)była wyższa od kwoty wynikającej z rozliczenia – organ rentowy ustala kwotę
nienależnie pobranych świadczeń i dochodzi jej zwrotu na zasadach
przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS;
2)była niższa od kwoty wynikającej z rozliczenia – organ rentowy dokonuje zwrotu
kwoty świadczenia.
1.W celu dokonania rozliczenia miesięcznego organ rentowy ustala
kwoty przychodu osiągnięte przez osobę uprawnioną do świadczenia
przedemerytalnego w okresie kolejnych miesięcy roku rozliczeniowego i porównuje
je z kwotami przychodu: dopuszczalną i graniczną, a następnie:
1)ustala kwoty nienależnie pobranych świadczeń i dochodzi ich zwrotu na
zasadach przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli kwota
wypłaconych świadczeń była wyższa od kwoty wynikającej z rozliczenia;
2)dokonuje zwrotu kwoty świadczenia, jeżeli kwota wypłaconych świadczeń była
niższa od kwoty wynikającej z rozliczenia.
2.Do miesięcznego rozliczania świadczeń art. 6a stosuje się odpowiednio.
1.Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby
zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami,
o których mowa w ust. 3 i 4.
2.Wniosek składa się do organu rentowego właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania.
3.Do wniosku dołącza się dowody uzasadniające prawo do świadczenia
przedemerytalnego, w tym decyzję o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub
informację o upływie 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w
art. 2 ust. 3, a także dowody wymagane do ustalenia prawa do emerytury oraz jej
wysokości, określone przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
4.W przypadku osoby, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a, do wniosku dołącza
się również zaświadczenie właściwego organu potwierdzające nieprzerwane
pobieranie przez okres co najmniej 365 dni świadczenia pielęgnacyjnego lub
specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub zasiłku dla opiekuna, utratę prawa do nich,
a także datę ustania tego prawa.
1.Decyzję w sprawie świadczenia przedemerytalnego wydaje i
świadczenie to wypłaca organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego.
2.Od decyzji organu rentowego przysługują środki odwoławcze przewidziane w
ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych dla decyzji w sprawach emerytur i rent.
1.Świadczenie przedemerytalne wypłaca się za miesiąc kalendarzowy w
terminie płatności wskazanym w decyzji organu rentowego.
2.Świadczenie przedemerytalne za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę
świadczenia przez liczbę dni kalendarzowych w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży
się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje.
1.Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci:
1)osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne,
2)członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1, spełniającego warunki do
uzyskania renty rodzinnej
– przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach i w wysokości określonych w ustawie
o emeryturach i rentach z FUS.
2.Decyzje w sprawach zasiłku pogrzebowego wydają i zasiłki te wypłacają
organy rentowe.
3.W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego na podstawie ustawy z
prawem do zasiłku pogrzebowego lub do świadczenia w wysokości zasiłku
pogrzebowego na podstawie odrębnych przepisów – zasiłek pogrzebowy, o którym
mowa w ust. 1, nie przysługuje.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy:
1)art. 78–81, art. 88–94, art. 98, art. 103 ust. 3, art. 114, art. 116 ust. 1b i 2, art.
117 ust. 1–4a, art. 118 ust. 1–5, art. 121, art. 122 ust. 1, art. 124, art. 125a, art.
128, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 2 i 3, art. 132, art. 133, art. 134 ust. 1 pkt 1, 2, 4
i 5 oraz ust. 2 pkt 2 i 3, art. 135, art. 136b–140, art. 141 ust. 1–3 i art. 142–144
ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym kwotę wolną od potrąceń i
egzekucji ustala się według zasad określonych dla emerytury;
2)art. 80 pkt 1–4, art. 82, art. 84 ust. 1, 4a, 6–8e i 11 oraz art. 85 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych.
1.Świadczenia przedemerytalne i zasiłki pogrzebowe oraz koszty ich
obsługi są finansowane ze środków Funduszu Pracy.
2.Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 1,2 % kwoty
przeznaczonej na wypłatę świadczeń przedemerytalnych i zasiłków pogrzebowych.
3.Podstawą przekazania środków na wypłatę świadczeń przedemerytalnych
i zasiłków pogrzebowych oraz kosztów ich obsługi jest umowa zawarta między
ministrem właściwym do spraw pracy a Prezesem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
(pominięte)
1.Świadczenia przedemerytalne przyznane na zasadach określonych w
przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stają się świadczeniami w
rozumieniu niniejszej ustawy, w dotychczasowej wysokości, z uwzględnieniem art. 3
ust. 2.
2.Świadczenia przedemerytalne przyznane na zasadach określonych w
przepisach o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest stają się
świadczeniami w rozumieniu niniejszej ustawy, w dotychczasowej wysokości, z
uwzględnieniem art. 3 ust. 2.
3.Z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmuje
zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych.
4.Świadczenia przedemerytalne, o których mowa w ust. 1 i 2, wypłaca się za
miesiąc kalendarzowy, w terminie płatności wskazanym w zawiadomieniu organu
rentowego.
1.Powiatowe urzędy pracy są obowiązane przekazać w terminie 14 dni
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy organom rentowym dokumentację
umożliwiającą kontynuację wypłaty świadczeń przedemerytalnych od dnia przejęcia
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń
przedemerytalnych.
2.W terminie 14 dni od dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych powiatowe urzędy pracy
przekażą:
1)listy osób, którym zawieszono lub wstrzymano wypłatę świadczenia
przedemerytalnego do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, oraz osób
niepobierających świadczenia przedemerytalnego z przyczyn określonych w art.
27 ust. 1 pkt 3–6 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i
przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. poz. 514, z późn. zm.1));
2)dokumentację dotyczącą osób, którym ustalono lub zawieszono prawo do
świadczenia przedemerytalnego w okresie pomiędzy dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy a dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych;
3)informację dotyczącą ostatniego miejsca zatrudnienia osób uprawnionych do
świadczeń przedemerytalnych refinansowanych w części przez PKP SA, o
których mowa w art. 58 ustawy wymienionej w art. 182).
3.Dokumentacja, o której mowa w ust. 2 pkt 2, obejmuje:
1)informację o kwocie przysługującego świadczenia przedemerytalnego oraz
okresie jego pobierania;
2)informację o członkach rodziny uprawnionych do zgłoszenia do ubezpieczenia
zdrowotnego;
3)kopię decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne oraz kopie innych
dokumentów mających wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość;
4)dane identyfikacyjne osób uprawnionych do świadczeń przedemerytalnych i
członków ich rodzin, o których mowa w pkt 2, w tym numery PESEL i NIP;
5)poświadczone przez osobę uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego
powiadomienie, o którym mowa w ust. 5.
4.Powiatowy urząd pracy przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
dokumentację, o której mowa w ust. 3, dotyczącą osób niepobierających świadczeń
przedemerytalnych z przyczyn określonych w art. 27 ust. 1 pkt 3–6 i ust. 2 ustawy z
dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w terminie do 5
dni po dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
5.Dokumentacja jest przekazywana w indywidualnych aktach każdej osoby
uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego.
6.Powiatowe urzędy pracy są obowiązane do powiadomienia osób
uprawnionych do świadczeń przedemerytalnych o przejęciu wypłaty tych świadczeń
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o warunkach wypłaty tych świadczeń od dnia
przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń
przedemerytalnych, o wynikających z ustawy obowiązkach ciążących na osobach
uprawnionych, a także o innych okolicznościach, mających wpływ na prawo do
świadczenia przedemerytalnego oraz jego wysokość.
7.Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do przetwarzania danych
osobowych w zakresie niezbędnym do przyznania i wypłacania świadczeń
przedemerytalnych na zasadach określonych w ustawie oraz przejęcia wypłaty
świadczeń i zasiłków przedemerytalnych przyznanych na podstawie przepisów
dotychczasowych.
1.Zasiłki przedemerytalne przyznane na zasadach określonych w
ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stają się zasiłkami w rozumieniu
niniejszej ustawy, z tym że zachowuje się je w dotychczasowej wysokości i z dniem 1
sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmie zadania związane z ich
wypłatą.
2.Zasiłki przedemerytalne podlegają waloryzacji na zasadach i w terminach
przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
3.Do ustania, zmniejszenia i zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego
oraz wstrzymania jego wypłaty przepisy art. 4–6b stosuje się odpowiednio.
4.W przypadku zbiegu prawa do zasiłku przedemerytalnego z prawem do renty
rodzinnej wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez
uprawnionego.
5.W zakresie kompletowania, sposobu przekazywania informacji i dokumentacji
oraz powiadamiania osób uprawnionych o przejęciu wypłaty zasiłków przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, przekazywanej organom rentowym przez powiatowe
urzędy pracy, art. 24 stosuje się odpowiednio.
6.Zasiłki przedemerytalne oraz koszty ich obsługi są finansowane ze środków
Funduszu Pracy.
1.Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci:
1)osoby pobierającej zasiłek przedemerytalny,
2)członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1, spełniającego warunki do
uzyskania renty rodzinnej
– przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach i w wysokości określonych w ustawie
o emeryturach i rentach z FUS.
2.Do zasiłku pogrzebowego, o którym mowa w ust. 1, art. 10 ust. 2 i 3 stosuje
się odpowiednio.
Zasiłki przedemerytalne wypłaca się za miesiąc kalendarzowy, w terminie płatności wskazanym w zawiadomieniu organu rentowego.
1.Przepisy art. 5 i 6 stosuje się od dnia przejęcia przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, z
tym że za rok rozliczeniowy, o którym mowa w art. 6 ust. 1, uważa się okres od dnia
tego przejęcia do dnia 28 lutego 2005 r.
2.Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłosi, w formie komunikatu, w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w ciągu 14 dni od
dnia wejścia w życie ustawy:
1)dopuszczalne kwoty przychodu oraz graniczne kwoty przychodu obowiązujące
począwszy od dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, ustalone na podstawie
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w 2003 r., ogłoszonego do celów
emerytalnych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z zaokrągleniem
do 10 groszy w górę;
2)roczną dopuszczalną kwotę przychodu oraz roczną graniczną kwotę przychodu
dla okresu, o którym mowa w ust. 1, stanowiące iloczyny kwot, o których mowa
w pkt 1, i liczby miesięcy, stanowiących rok rozliczeniowy, o którym mowa w
ust. 1.
3.W okresie od dnia 1 marca 2005 r. do końca lutego roku, w którym jest
przeprowadzana kolejna waloryzacja emerytur i rent, dopuszczalne kwoty przychodu,
graniczne kwoty przychodu oraz roczna dopuszczalna kwota przychodu i roczna
graniczna kwota przychodu, dla każdego roku rozliczeniowego, obowiązują w
wysokości ustalonej na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w 2004
r., ogłoszonego do celów emerytalnych przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłosi wysokość tych
kwot, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” co najmniej na 7 dni roboczych przed dniem 1 marca 2005 r.
1.Osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia
prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych
w art. 11 ust. 23) ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń
pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i prze-
ciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających
azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i
wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia
absolwentom szkół (Dz. U. poz. 1793 oraz z 2005 r. poz.
517)
2.Osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie
pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego
nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o
zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu
poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
3.Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i
wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych
urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o
której mowa w ust. 2.
1.Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie
prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych
podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1
pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
2.W przypadku ustalenia po dniu wejścia w życie ustawy prawa do świadczenia
przedemerytalnego lub zasiłku
przedemerytalnego, na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu
bezrobociu, powiatowe urzędy pracy po dokonaniu wypłaty świadczeń
przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych za okres do dnia przejęcia przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń
przedemerytalnych niezwłocznie przekażą Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
informację i dokumentację, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 i ust. 3.
3.Świadczenia przedemerytalne i zasiłki przedemerytalne przyznane w
przypadkach określonych w ust. 2 przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych stają się
świadczeniami przedemerytalnymi i zasiłkami przedemerytalnymi w rozumieniu
ustawy.
4.Dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych i
świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przed-
emerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w
przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
5.W przypadku przyznania prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do
pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego, świadczenia
rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę
minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który wypłacono świadczenie
przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny z Funduszu Pracy przed dniem przejęcia
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przed-
emerytalnych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organy rentowe pobrane z tego
tytułu kwoty, w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób
fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne, zaliczają na poczet przyznanego
świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej
w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
6.Kwota zaliczona na poczet przyznanego świadczenia nie może być wyższa niż
ustalona za poszczególne miesiące okresu, o którym mowa w ust. 5, kwota emerytury,
renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku
chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej.
7.Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ rentowy przekazuje kwotę
zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia, o której mowa w ust. 5, na rachunek
bankowy Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy, który wypłacił
zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne za okres przed dniem
przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń
przedemerytalnych.
Po rocznym okresie obowiązywania ustawy minister właściwy do spraw pracy przedstawi Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, w okresie 3 miesięcy, sprawozdanie z realizacji ustawy, z uwzględnieniem skutków finansowych oraz liczby świadczeniobiorców.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem art. 2– 12, 14, 16, 18, 20, 21, 23, 25 ust. 1–4 i 6 oraz art. 26–28, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r.
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę