a)wspólnie zakładowa organizacja związkowa i rada pracownicza
b)w którym nie działa zakładowa organizacja związkowa lub rada
pracownicza – ta z nich, która działa
c)w którym nie działa ani zakładowa organizacja związkowa, ani rada
pracownicza – załoga,
2) w spółdzielni:
a)wspólnie zakładowa organizacja związkowa i zakładowy komitet
pracowniczy
b)w której nie działa zakładowa organizacja związkowa lub zakładowy
komitet pracowniczy – to z nich, które działa
c)w której nie działa ani zakładowa organizacja związkowa, ani
zakładowy komitet pracowniczy – rada spółdzielni.
§ 4. Komisję pojednawczą w zakładach pracy innych niż wymienione w §
3 powołują zakładowa organizacja związkowa i przedstawicielstwo
pracownicze, jeden z tych podmiotów bądź załoga, stosując odpowiednio
przepisy § 3.
Art. 245. Organ, który powołuje komisję pojednawczą, ustala:
1) zasady i tryb powoływania komisji,
2) czas trwania kadencji,
3) liczbę członków komisji.
Art. 246. Członkiem komisji pojednawczej nie może być:
1) kierownik zakładu pracy i jego zastępca,
2) główny księgowy,
3) radca prawny,
4) kierownik jednostki organizacyjnej do spraw osobowych, zatrudnienia i
płac.
Art. 247. Komisja pojednawcza wybiera ze swego grona
przewodniczącego komisji oraz jego zastępców i ustala regulamin
postępowania pojednawczego.
Art. 248. § 1. Komisja pojednawcza wszczyna postępowanie na wniosek
pracownika zgłoszony na piśmie lub ustnie do protokołu. Na wniosku stwierdza
się datę jego wpływu.
§ 2. Zgłoszenie przez pracownika wniosku do komisji pojednawczej
przerywa bieg terminów, o których mowa w art. 264.
Art. 249. Komisja pojednawcza przeprowadza postępowanie pojednawcze
w zespołach składających się co najmniej z 3 członków tej komisji.
Art. 250. Do właściwej komisji pojednawczej nie należą sprawy o
roszczenia ze stosunku pracy pracowników zajmujących stanowiska
wymienione w art. 246.
Art. 251. § 1. Komisja pojednawcza powinna dążyć, aby załatwienie
sprawy w drodze ugody nastąpiło w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Termin zakończenia postępowania przed komisją pojednawczą stwierdza się w
protokole posiedzenia zespołu.
§ 2. W sprawach dotyczących rozwiązania, wygaśnięcia lub nawiązania
stosunku pracy, o których mowa w art. 264, wniosek do komisji pojednawczej
wnosi się przed upływem terminów określonych w tym przepisie.
§ 3. W sprawach, o których mowa w § 2, postępowanie pojednawcze
kończy się z mocy prawa z upływem 14 dni od dnia złożenia wniosku przez
pracownika, a w innych sprawach – z upływem 30 dni od dnia złożenia
wniosku.
Art. 252. Ugodę zawartą przed komisją pojednawczą wpisuje się do
protokołu posiedzenia zespołu. Protokół podpisują strony i członkowie zespołu.
Art. 253. Niedopuszczalne jest zawarcie ugody, która byłaby sprzeczna z
prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Art. 254. Jeżeli postępowanie przed komisją pojednawczą nie
doprowadziło do zawarcia ugody, komisja na żądanie pracownika, zgłoszone w
terminie 14 dni od dnia zakończenia postępowania pojednawczego, przekazuje
niezwłocznie sprawę sądowi pracy. Wniosek pracownika o polubowne
załatwienie sprawy przez komisję pojednawczą zastępuje pozew. Pracownik
zamiast zgłoszenia tego żądania może wnieść pozew do sądu na zasadach
ogólnych.
Art. 255. § 1. W razie niewykonania ugody przez zakład pracy, podlega
ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po
stwierdzeniu przez sąd jej wykonalności.
§ 2. Sąd odmówi stwierdzenia wykonalności, jeżeli ze złożonych akt
komisji wynika, że ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia
społecznego. Nie wyklucza to możliwości dochodzenia ustalenia niezgodności
ugody z prawem lub zasadami współżycia społecznego na zasadach ogólnych.
Art. 256. Pracownik może wystąpić do sądu pracy w terminie 30 dni od
dnia zawarcia ugody z żądaniem uznania jej za bezskuteczną, jeżeli uważa, że
ugoda narusza jego słuszny interes. Jednakże w sprawach, o których mowa w
art. 251 § 2, z żądaniem takim pracownik może wystąpić tylko przed upływem
14 dni od dnia zawarcia ugody.
Art. 257. Sprawowanie obowiązków członka komisji pojednawczej jest
funkcją społeczną. Jednakże członek komisji pojednawczej zachowuje prawo
do wynagrodzenia za czas nie przepracowany w związku z udziałem w pracach
komisji.
Art. 258. § 1. Kierownik zakładu pracy jest obowiązany zapewnić komisji
pojednawczej warunki lokalowe oraz środki techniczne umożliwiające
właściwe jej funkcjonowanie.
§ 2. Wydatki związane z działalnością komisji pojednawczej ponosi
zakład pracy. Wydatki te obejmują również równowartość utraconego
wynagrodzenia za czas nie przepracowany w związku z udziałem w
postępowaniu pojednawczym.
Art. 259. Organ, który powołał komisję pojednawczą, rozpatruje okresowe
informacje o jej działalności oraz udziela pomocy członkom komisji w
sprawowaniu ich funkcji.
Art. 260. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, w porozumieniu z
Ministrem Sprawiedliwości, może wydawać zalecenia dotyczące powoływania,
organizacji i funkcjonowania komisji pojednawczych w zakładach pracy oraz
wzorcowy regulamin postępowania pojednawczego przed tymi komisjami.
Art. 261. § 1. Postępowanie pojednawcze w sporach o roszczenia ze
stosunku pracy pracowników:
1) zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy zatrudniających mniej
niż 50 pracowników, w których nie działają zakładowe komisje
pojednawcze, oraz zatrudnionych w nie uspołecznionych zakładach pracy,
2) zajmujących stanowiska wymienione w art. 246
– przeprowadzają komisje pojednawcze przy sądach pracy stanowiących
odrębne jednostki organizacyjne sądów rejonowych.
§ 2. Zasady i tryb powoływania oraz organizację komisji pojednawczych,
o których mowa w § 1, a także tryb postępowania przed tymi komisjami
regulują odrębne przepisy.
Rozdział III
Sądy pracy.
Art. 262. § 1. Spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają:
1) sądy pracy – stanowiące odrębne jednostki organizacyjne sądów
rejonowych oraz
2) sądy pracy i ubezpieczeń społecznych – stanowiące odrębne jednostki
organizacyjne sądów wojewódzkich,
zwane sądami pracy.
§ 2. Nie podlegają właściwości sądów pracy spory dotyczące:
1) ustanawiania nowych warunków pracy i płacy,
2) stosowania norm pracy,
3) mieszkań funkcyjnych i pomieszczeń w hotelach pracowniczych.
§ 3. Zasady tworzenia sądów pracy, organizację i tryb postępowania przed
tymi sądami regulują odrębne przepisy.
Art. 263. § 1. Postępowanie w sprawach o roszczenia pracownika ze
stosunku pracy jest wolne od opłat sądowych.
§ 2. Wydatki związane z czynnościami podejmowanymi w toku
postępowania, o których mowa w § 1, ponosi tymczasowo Skarb Państwa.
§ 3. Są w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzyga o
tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych, z tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami może
nastąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Art. 264. § 1. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do
sądu w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę.
§ 2. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się w ciągu
14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez
wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę.
§ 3. Żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się w ciągu 14 dni od dnia
doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy.
Art. 265. § 1. Jeżeli pracownik nie dokonał – bez swojej winy – w
terminie czynności, o których mowa w art. 264, sąd pracy na jego wniosek
postanowi przywrócenie uchybionego terminu.
§ 2. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu 7 dni od
dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy
uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.”