1.Zadania statutowe instytucji kultury, o której mowa
w art. 21 ust. 2a, dla której organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury
i ochrony dziedzictwa narodowego, mogą być realizowane przy pomocy
podmiotów zależnych, będących jednostkami organizacyjnymi mającymi siedzibę
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „podmiotami
zależnymi”, których celem jest prowadzenie poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej działalności kulturalnej w rozumieniu art. 1.
2.Instytucja kultury, o której mowa w ust. 1, za zgodą organizatora, po
uprzednim uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz
zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych, może tworzyć
podmioty zależne w formie prawnej i organizacyjnej zależnej od miejsca ich
utworzenia, w tym w formie spółki kapitałowej, z zastrzeżeniem ust. 6. Przepisów
art. 45 i art. 49 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.2)) nie stosuje się.
3.W przypadku, w którym przepisy obowiązujące na terytorium państwa,
w którym podmiot zależny ma mieć swoją siedzibę, przewidują dla jego utworzenia
w danej formie prawnej lub organizacyjnej wymóg co najmniej dwóch założycieli,
minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, obok
instytucji kultury, o której mowa w ust. 1, na jej wniosek, może wskazać jako
założyciela drugą instytucję kultury, dla której jest organizatorem, o ile instytucja
ta prowadzi działalność statutową w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa
kulturowego. Obowiązki i prawa wynikające z regulacji art. 14b wykonuje
instytucja kultury, o której mowa w ust. 1, natomiast podział praw i obowiązków
między założycielami, dotyczących prowadzenia działalności statutowej podmiotu
zależnego w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego, reguluje
prawnie wiążący dokument założycielski.
4.Wniosek o wyrażenie zgody i opinii, o których mowa w ust. 2, określa
co najmniej:1)zamierzony termin utworzenia podmiotu zależnego oraz jego nazwę;
2)proponowaną siedzibę i teren działania podmiotu zależnego;
3)informacje o zamierzonej formie prawnej i organizacyjnej prowadzonej
działalności, w tym projekty prawnie wiążących dokumentów podmiotu
zależnego określających jego ustrój, organizację i sposób działania;
4)uzasadnienie wniosku, ze szczegółowym opisem zakresu działalności
kulturalnej, którą podmiot zależny będzie prowadzić, i zadań realizowanych
w ramach tej działalności;
5)opis zakresu prowadzonej przez podmiot zależny działalności gospodarczej,
która będzie wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym,
a dochody z niej uzyskiwane będą służyły wyłącznie realizacji zadań
statutowych podmiotu zależnego;
6)szacowane koszty rocznej działalności podmiotu zależnego;
7)w przypadku, o którym mowa w ust. 3 – wskazanie proponowanej drugiej
instytucji kultury.
5.Podmiotem zależnym kieruje kierownik, przy zachowaniu nazwy funkcji
odpowiedniej do statusu prawnego podmiotu zależnego. Obsady stanowiska
kierownika i odwołania kierownika ze stanowiska dokonuje dyrektor instytucji
kultury, o której mowa w ust. 1, za zgodą organizatora, w formie zgodnej ze
statusem prawnym podmiotu zależnego.
6.Tworząc podmiot zależny, instytucja kultury, o której mowa w ust. 1,
w prawnie wiążącym dokumencie, dostosowanym do formy prawnej
i organizacyjnej, w jakiej działa podmiot zależny, zawiera regulacje mające na celu:1)zapewnienie instytucji kultury, o której mowa w ust. 1, możliwości
wykonywania względem podmiotu zależnego uprawnień korporacyjnych
i właścicielskich, nadzorczych przewidzianych prawem obowiązującym
w miejscu utworzenia podmiotu zależnego;
2)zapewnienie instytucji kultury, o której mowa w ust. 1, dostępu do
dokumentów księgowych i rachunkowych podmiotu zależnego;
3)nałożenie na podmiot zależny obowiązku przedkładania instytucji kultury,
o której mowa w ust. 1, sprawozdań z prowadzonej działalności oraz innych
informacji niezbędnych do prawidłowego sprawowania nadzoru i kontroli nad
podmiotem zależnym, wraz z określeniem częstotliwości tych sprawozdań
i obowiązku badania rocznego sprawozdania przez podmiot z uprawnieniami
do badania sprawozdań finansowych;
4)zapewnienie prawidłowego i terminowego wykonywania obowiązków
informacyjnych dotyczących informacji podlegających upublicznieniu przez
instytucję kultury, na podstawie obowiązujących przepisów prawa;
5)nałożenie na podmiot zależny obowiązku uzyskania zgody instytucji kultury,
o której mowa w ust. 1, na dokonywanie czynności polegających na
rozporządzaniu nieruchomością, w którą został wyposażony przez tę
instytucję lub nabył w trakcie działalności, oraz wskazania skutków czynności
prawnej dokonanej bez uzyskania zgody – odpowiednio do prawa
obowiązującego w miejscu utworzenia podmiotu zależnego;
6)zagwarantowanie, że w przypadku likwidacji podmiotu zależnego majątek
wniesiony do podmiotu zależnego przez instytucję kultury, o której mowa
w ust. 1, stanie się po jego likwidacji własnością tej instytucji kultury.
7.Podmiot zależny tworzy się w formie prawnej lub organizacyjnej, której
charakter umożliwia:1)obsadę stanowiska lub odwołanie kierownika w trybie określonym w ust. 5;
2)likwidację podmiotu zależnego przez instytucję kultury, przez którą został
utworzony;
3)realizację obowiązków wskazanych w ust. 6.
8.W przypadku, w którym przepisy obowiązujące na terytorium państwa,
w którym podmiot zależny ma swoją siedzibę, przewidują dla formy prawnej lub
organizacyjnej, w której działa podmiot zależny, wymóg istnienia wieloosobowego
organu zarządzającego, ust. 5 i ust. 7 pkt 1 stosuje się odpowiednio do każdej
z osób wchodzących w skład tego organu.
9.W przypadku, w którym na terytorium państwa, w którym podmiot zależny
ma swoją siedzibę, zostaną uchwalone przepisy uniemożliwiające odwołanie
kierownika podmiotu zależnego lub osób wchodzących w skład organu, o którym
mowa w ust. 8, w trybie określonym w ust. 5, instytucja kultury, o której mowa
w ust. 1, jest obowiązana niezwłocznie podjąć czynności przewidziane prawem
państwa, w którym podmiot zależny ma swoją siedzibę, niezbędne do
przeprowadzenia likwidacji tego podmiotu bądź przekształcenia w formę prawną
spełniającą te wymogi.
10.Organizator nakazuje instytucji kultury, o której mowa w ust. 1,
likwidację podmiotu zależnego utworzonego z naruszeniem wymogów
określonych w ust. 6 i 7 bądź jego przekształcenie w formę prawną spełniającą te
wymogi, w tym poprzez przejęcie zorganizowanej części podmiotu zależnego.
11.Instytucja kultury, o której mowa w ust. 1, może przekształcać
i likwidować podmioty zależne za zgodą organizatora. Przekształcenie podmiotu
zależnego nie jest dopuszczalne w przypadku, w którym wskutek przekształcenia
podmiot przekształcony przyjąłby formę prawną lub organizacyjną niespełniającą
wymogów określonych w ust. 6 i 7.
12.Instytucja kultury, o której mowa w ust. 1, za zgodą organizatora, może
wyposażyć nieodpłatnie tworzony podmiot zależny ze swojego mienia w środki
niezbędne do prowadzenia działalności. Instytucja kultury może wyposażyć
podmiot zależny w nieruchomość położoną w kraju siedziby podmiotu zależnego,
w drodze nieodpłatnego przeniesienia na rzecz podmiotu zależnego własności
nieruchomości albo oddania podmiotowi zależnemu nieruchomości
w użytkowanie, w tym użytkowanie nieodpłatne, albo użyczenie.
13.Do zamówień publicznych na dostawy, usługi lub roboty budowlane na
potrzeby podmiotów zależnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i1720), jeżeli
wartość zamówienia publicznego jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa
w art. 3 ust. 1 tej ustawy; instytucja kultury, o której mowa w ust. 1, przy
zamówieniu, którego wartość jest równa lub przekracza kwotę 130 000 złotych
, informuje ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego o udzielanym zamówieniu na potrzeby podmiotu
zależnego oraz zamieszcza w tym zakresie informację na swojej stronie
podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej
14.Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań instytucji kultury,
o której mowa w ust. 1, w części realizowanej przez podmioty zależne może
następować ze środków, o których mowa w art. 28 ust. 2, z wyłączeniem środków
z dotacji podmiotowej, oraz ze środków, o których mowa w art. 28 ust. 4 – na
podstawie umowy zawartej między tą instytucją kultury a jej podmiotem zależnym.
15.Do czasu zapewnienia organizacyjno-prawnych możliwości realizacji
zadań wynikających z przyznania przez instytucję kultury, o której mowa w ust. 1,
dotacji celowych dla podmiotu zależnego na działalność statutową koszty związane
z tworzeniem podmiotu zależnego poniesione od dnia otrzymania zgód, o których
mowa w ust. 2, do czasu jego rejestracji i uzyskania osobowości prawnej są
finansowane z dotacji celowej przyznanej na podstawie umowy zawartej między
ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego a tą
instytucją kultury.
16.Do umów, o których mowa w ust. 14 i 15, stosuje się przepis art. 150
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przy czym umowy
powinny zawierać zobowiązanie do rozliczenia otrzymanych środków
finansowych; w rozliczeniu wydatki zostaną wykazane w złotych polskich,
w przeliczeniu z waluty siedziby podmiotu zależnego według kursu faktycznego
zastosowanego w dniu dokonania wydatku przez bank dokonujący przelewu.
17.Zgody instytucji kultury, o której mowa w ust. 1, wymagają następujące
czynności podmiotu zależnego:1)dokonywanie czynności polegających na rozporządzaniu nieruchomością,
w którą został wyposażony przez tę instytucję lub nabył w trakcie
działalności;
2)zmiana zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez podmiot
zależny.
18.Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
określi w formie obwieszczenia wykaz utworzonych podmiotów zależnych.