1.W przypadku zarządzenia przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych czasowego zawieszenia ruchu na przejściu granicznym:1)płatnikowi składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998
r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i
1615), niebędącemu jednostką budżetową lub samorządowym zakładem
budżetowym, prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie gastronomii,
wymiany walut, sprzedaży detalicznej towarów w sklepach, na straganach i
targowiskach, świadczenia usług hotelarskich w rozumieniu ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i
przewodników turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1944), lub działalności
agenta celnego, zwanemu dalej „płatnikiem składek”, oraz
2)rolnikowi w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o
ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90, 1243, 1674 i
1871) świadczącemu usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i
przewodników turystycznych, zwanemu dalej „rolnikiem”
– którzy prowadzą działalność gospodarczą w tym zakresie lub świadczą te usługi
hotelarskie na obszarze gminy, w której położone jest to przejście graniczne, i którzy
spełniają warunki określone w ust. 3 i 4, przysługuje rekompensata z budżetu państwa,
zwana dalej „rekompensatą”.
2.W akcie prawa miejscowego wojewoda może określić także inne niż określone
w ust. 1 pkt 1 zakresy działalności gospodarczej, których prowadzenie na obszarze
gminy, w której położone jest przejście graniczne, o którym mowa w ust. 1, uprawnia
do ubiegania się przez płatnika składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, niebędącemu jednostką
budżetową lub samorządowym zakładem budżetowym, o przyznanie rekompensaty,
uwzględniając specyfikę ruchu, który zawieszono na tym przejściu granicznym i jego
wpływ na sytuację ekonomiczną płatników składek prowadzących działalność
gospodarczą na tym obszarze.
3.W przypadku płatnika składek rekompensata przysługuje pod warunkiem:1)zgłoszenia siebie jako płatnika składek oraz
2)zgłoszenia co najmniej jednej osoby do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych
– w terminie do ostatniego dnia kwartału bezpośrednio poprzedzającego kwartał, w
którym nastąpiło czasowe zawieszenie ruchu na przejściu granicznym, o którym mowa
w ust. 1.
4.Rekompensata przysługuje, jeżeli przychód:1)z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w
miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązywało czasowe zawieszenie ruchu
na przejściu granicznym, o którym mowa w ust. 1, na obszarze gminy, w której
położone jest to przejście graniczne, był niższy o co najmniej 25 % w stosunku
do przychodu uzyskanego w tej gminie w jednym z dwóch miesięcy
poprzedzających ten miesiąc albo w analogicznym miesiącu kalendarzowym
ostatniego roku, w którym ruch na tym przejściu granicznym nie był czasowo
zawieszony oraz na obszarze gminy, w której położone jest to przejście
graniczne, nie obowiązywał zakaz, o którym mowa w art. 12a ust. 1, oraz na
obszarze tej gminy nie obowiązywał stan wyjątkowy – w przypadku płatnika
składek;
2)ze świadczenia usług hotelarskich w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników
turystycznych uzyskany w miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązywało
czasowe zawieszenie ruchu na przejściu granicznym, o którym mowa w ust. 1,
na obszarze gminy, w której położone jest to przejście graniczne, był niższy o co
najmniej 25 % w stosunku do przychodu ze świadczenia tych usług uzyskanego
w tej gminie w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających ten miesiąc albo w
analogicznym miesiącu kalendarzowym ostatniego roku, w którym ruch na tym
przejściu granicznym nie był czasowo zawieszony oraz na obszarze gminy, w
której położone jest to przejście graniczne, nie obowiązywał zakaz, o którym
mowa w art. 12a ust. 1, oraz na obszarze tej gminy nie obowiązywał stan
wyjątkowy – w przypadku rolnika.
5.Rekompensata przysługuje:1)płatnikowi składek, który na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 10,
nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia
społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych, Fundusz Pracy, Fundusz Emerytur Pomostowych lub Fundusz
Solidarnościowy, chyba że ten płatnik składek zawarł umowę z Zakładem
Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie
spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu
płatności, oraz
2)rolnikowi, który na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 10, nie zalega
w regulowaniu zobowiązań podatkowych oraz składek na ubezpieczenie
emerytalno-rentowe, ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie,
chyba że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub upoważniony
przez niego pracownik Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odroczył
wobec tego rolnika termin płatności należności z tytułu składek na
ubezpieczenie, rozłożył ich spłatę na raty lub umorzył je w całości lub w części
lub jeśli rolnik ten otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty
zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności.
6.Rekompensatę ustala się w wysokości:1)65 % średniego miesięcznego przychodu płatnika składek lub rolnika,
uzyskanego z prowadzonej przez niego działalności, o której mowa w ust. 1 pkt
1, lub ze świadczenia usług hotelarskich, o których mowa w ust. 1 pkt 2, na
obszarze gminy, w której położone jest przejście graniczne, na którym czasowo
zawieszono ruch, w okresie wybranych 3 z 6 miesięcy kalendarzowych
bezpośrednio poprzedzających zawieszenie tego ruchu, albo
2)odpowiadającej kwocie minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie
z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z
2024 r. poz. 1773), obowiązującego w miesiącu kalendarzowym, za który
przysługuje rekompensata, za:a)każdego ubezpieczonego zgłoszonego do ubezpieczeń emerytalnego i
rentowych i pozostającego w tych ubezpieczeniach w ostatnim dniu
miesiąca kalendarzowego, za który przysługuje rekompensata i
wykonującego umowę będącą podstawą zgłoszenia do ubezpieczenia na
terenie gminy, w której położone jest przejście graniczne, na którym
czasowo zawieszono ruch – w przypadku płatnika składek,
b)rolnika, małżonka tego rolnika oraz jego każdego domownika w rozumieniu
art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników, którzy pomagają mu w świadczeniu usług hotelarskich w
rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz
usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, jeżeli
podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ostatnim dniu miesiąca
kalendarzowego, za który przysługuje rekompensata.
7.Rekompensata może być udzielona maksymalnie trzykrotnie w wysokości, o
której mowa w ust. 6 pkt 1, oraz maksymalnie dziewięciokrotnie w wysokości, o której
mowa w ust. 6 pkt 2.
8.Rekompensata przysługuje jedynie za miesiące kalendarzowe, w których
obowiązywało czasowe zawieszenie ruchu na przejściu granicznym, o którym mowa
w ust. 1. Za ten sam miesiąc kalendarzowy rekompensata przysługuje wyłącznie w
jednej wysokości określonej w ust. 6 pkt 1 albo w ust. 6 pkt 2.
9.W akcie prawa miejscowego wojewoda może przyznać prawo do ubiegania
się o rekompensatę w wymiarze wyższym, niż określony w ust. 7, dla wszystkich
rolników, o których mowa w ust. 1, oraz płatników składek, o których mowa w ust. 1
i 2, lub dla ich określonych grup, mając na względzie okres obowiązywania
zawieszenia ruchu na przejściu granicznym i jego wpływ na sytuację ekonomiczną
płatników składek i rolników.
10.Rekompensata jest udzielana na wniosek płatnika składek lub rolnika
składany do wojewody właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności
gospodarczej lub świadczenia usług, o którym mowa w ust. 1, nie później niż w
terminie 6 miesięcy od dnia, w którym upłynął ostatni dzień miesiąca kalendarzowego,
za który przysługuje rekompensata.
11.Wniosek o rekompensatę zawiera:1)dane, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 22 listopada 2002
r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie
stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela (Dz. U.
poz. 1955);
2)informację o miesiącu kalendarzowym, którego wniosek dotyczy;
3)informacje o ubezpieczonych, o których mowa w ust. 6 pkt 2 lit. a – w przypadku
płatnika składek;
4)informacje o rolniku, małżonku tego rolnika oraz jego domownikach, o których
mowa w ust. 6 pkt 2 lit. b – w przypadku rolnika;
5)informacje o uzyskaniu przychodu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 albo 2;
6)numer rachunku bankowego albo numer rachunku prowadzonego w
spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać dokonana
wypłata rekompensaty;
7)informacje o średnim miesięcznym przychodzie płatnika składek lub rolnika,
uzyskanym z prowadzonej przez niego działalności, o której mowa w ust. 1 pkt
1, lub świadczenia usług hotelarskich, o których mowa w ust. 1 pkt 2, na obszarze
gminy, w której położone jest przejście graniczne, na którym czasowo
zawieszono ruch, w okresie wybranych 3 z 6 miesięcy kalendarzowych
bezpośrednio poprzedzających zawieszenie tego ruchu – w przypadku wniosku
o rekompensatę w wysokości, o której mowa w ust. 6 pkt 1.
12.Do wniosku dołącza się:1)dokumenty potwierdzające informacje o przychodzie, o którym mowa w ust. 4
pkt 1 albo 2;
2)dokumenty potwierdzające pozostawanie ubezpieczonych, o których mowa w
ust. 6 pkt 1, w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowych w ostatnim dniu
miesiąca kalendarzowego, za który przysługuje rekompensata – w przypadku
płatnika składek;
3)dokumenty potwierdzające informacje o średnim miesięcznym przychodzie
płatnika składek lub rolnika, uzyskanym z prowadzonej przez niego działalności,
o której mowa w ust. 1 pkt 1, lub świadczenia usług hotelarskich, o których mowa
w ust. 1 pkt 2, na obszarze gminy, w której położone jest przejście graniczne, na
którym czasowo zawieszono ruch, w okresie wybranych 3 z 6 miesięcy
kalendarzowych bezpośrednio poprzedzających zawieszenie tego ruchu –
w przypadku wniosku o rekompensatę w wysokości, o której mowa w ust. 6 pkt
1;
4)dokumenty potwierdzające wykonywanie przez ubezpieczonych, o których
mowa w ust. 6 pkt 2 lit. a, umowy będącej podstawą zgłoszenia do ubezpieczenia
na terenie gminy, w której położone jest przejście graniczne, na którym czasowo
zawieszono ruch;
5)oświadczenie o:a)prowadzeniu działalności gospodarczej lub świadczeniu usług,
uprawniających do ubiegania się o rekompensatę,
b)uzyskaniu spadku przychodów, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 albo 2,
c)spełnieniu warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 albo 2,
d)spełnieniu warunku, o którym mowa w ust. 6, w zakresie podlegania
ubezpieczeniu osób, za które przysługuje rekompensata,
e)wysokości przyznanej pomocy de minimis oraz pomocy de minimis
w rolnictwie lub rybołówstwie, jaką płatnik lub rolnik otrzymał w okresie
wskazanym odpowiednio w art. 37 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 ustawy
z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 702 oraz z 2024 r. poz. 1635),
f)spełnieniu warunku, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 lit. a, w zakresie
wykonywania przez ubezpieczonego umowy będącej podstawą zgłoszenia
do ubezpieczenia na terenie gminy, w której położone jest przejście
graniczne, na którym czasowo zawieszono ruch – w przypadku płatnika
składek,
g)wysokości średniego miesięcznego przychodu płatnika składek lub rolnika,
uzyskanego z prowadzonej działalności, o której mowa w ust. 1, na obszarze
gminy, w której położone jest przejście graniczne, na którym czasowo
zawieszono ruch, w okresie wybranych 3 z 6 miesięcy kalendarzowych
bezpośrednio poprzedzających zawieszenie tego ruchu – w przypadku
wniosku o rekompensatę w wysokości, o której mowa w ust. 6 pkt 1.
13.Oświadczenia, o których mowa w ust. 12 pkt 5 lit. a–g, są składane pod
rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nich klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
14.Wojewoda wydaje decyzję w sprawie rekompensaty niezwłocznie, nie
później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Decyzja jest
ostateczna.
15.Rekompensata przekazywana jest w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji,
o której mowa w ust. 14, na rachunek wskazany we wniosku o rekompensatę.
16.W celu weryfikacji danych zawartych we wniosku wojewoda może
przeprowadzać kontrole lub zlecać ich przeprowadzenie. Do przeprowadzania kontroli
nie stosuje się przepisów art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. –
Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, 1222 i1871). Jeżeli kwota
rekompensaty, o której mowa w ust. 6 pkt 1, przekracza 65 000 zł albo kwota
rekompensaty, o której mowa w ust. 6 pkt 2, przekracza kwotę 20 000 zł,
przeprowadzenie kontroli ma charakter obligatoryjny
17.Wojewoda ma prawo wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o informacje dotyczące spełnienia przez
płatnika składek i rolnika warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w zakresie
podlegania ubezpieczeniu osób, za które przysługuje rekompensata.
18.Jeżeli w wyniku weryfikacji danych zawartych we wniosku wojewoda ustali,
że kwota wypłaconej rekompensaty była nienależna, wydaje decyzję o obowiązku
zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami, ustalając termin na jej zwrot nie dłuższy niż 3
miesiące od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
19.Wojewoda, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać
rekompensatę również płatnikom składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, niebędącym jednostką
budżetową lub samorządowym zakładem budżetowym, oraz rolnikom w rozumieniu
art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
którzy nie spełniają wymagań wskazanych w ust. 1, 2 i 4 i którzy prowadzą działalność
na obszarze powiatu, w którym położone jest przejście graniczne, o którym mowa w
ust. 1, gdy okoliczności mające związek z czasowym zawieszeniem ruchu na przejściu
granicznym, a zwłaszcza poziom strat, utraconych korzyści lub ciężkie położenie
materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Do wniosku stosuje się
odpowiednio przepisy ust. 10–18.
20.Przychód z tytułu rekompensaty nie stanowi przychodu w rozumieniu
przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku
dochodowym od osób prawnych.
21.Rekompensata stanowi pomoc de minimis i może być udzielana w zakresie i
na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa unijnego
dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.