Narodowy Bank Polski, zwany dalej „NBP”, jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim.
Dz.U. 1997 poz. 938
Zobacz w ISAP →1.NBP posiada osobowość prawną i prawo używania pieczęci z godłem
państwowym.
2.NBP nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych.
3.Działalność NBP jest prowadzona na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
4.Siedzibą NBP jest Warszawa.
5.W szczególnie uzasadnionych przypadkach wynikających z obiektywnych
okoliczności zewnętrznych organy NBP mogą działać i wykonywać swoje funkcje
przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumienia się na odległość.
1.Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego
poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie
ogranicza to podstawowego celu NBP.
2.Do zadań NBP należy także:
1)organizowanie rozliczeń pieniężnych;
2)prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi;
3)prowadzenie działalności dewizowej w granicach określonych ustawami;
4)prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa;
5)regulowanie płynności banków oraz ich refinansowanie;
6)kształtowanie warunków niezbędnych dla rozwoju systemu bankowego;
6a)działanie na rzecz stabilności systemu finansowego w zakresie instytucji
finansowej w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze
makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym
w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 963 i 1488);
6b)działanie na rzecz wyeliminowania lub ograniczania ryzyka systemowego, o
którym mowa w art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze
makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym
w systemie finansowym;
7)opracowywanie statystyki pieniężnej i bankowej, bilansu płatniczego oraz
międzynarodowej pozycji inwestycyjnej;
8)wykonywanie innych zadań określonych ustawami.
NBP przysługuje wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Polskiej.
1.NBP może:
1)być członkiem międzynarodowych instytucji finansowych i bankowych;
2)pokrywać ze środków własnych wydatki związane z członkostwem w
instytucjach określonych w pkt 1.
1a.NBP pokrywa ze środków własnych wydatki związane z członkostwem
Rzeczypospolitej Polskiej w Międzynarodowym Funduszu Walutowym.
1b.NBP jest uprawniony do otrzymywania, przypadających Rzeczypospolitej
Polskiej od Międzynarodowego Funduszu Walutowego, wszelkich wymagalnych
kwot z tytułów finansowanych ze środków własnych NBP, w tym płatności
zwrotnych, odsetek i innych dochodów.
2.NBP nie może być udziałowcem albo akcjonariuszem innych osób prawnych,
z wyjątkiem prowadzących działalność usługową na rzecz instytucji finansowych lub
Skarbu Państwa, lub mających dla NBP istotne znaczenie w zakresie działania na rzecz
stabilności krajowego systemu finansowego, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6a.
Funduszami własnymi NBP są fundusz statutowy i fundusz rezerwowy.
Fundusz statutowy NBP wynosi 1,5 miliarda złotych.
1.Fundusz rezerwowy jest tworzony z odpisów z zysku NBP,
dokonywanych w terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego
NBP, aż do osiągnięcia przez ten fundusz równowartości funduszu statutowego.
2.Wysokość odpisów, o których mowa w ust. 1, wynosi 5% rocznego zysku.
3.Fundusz rezerwowy może być przeznaczony wyłącznie na pokrycie strat
bilansowych NBP.
(uchylony)
NBP prowadzi gospodarkę finansową na podstawie rocznego planu finansowego.
NBP tworzy rezerwę na pokrycie ryzyka zmian kursu złotego do walut obcych. Zasady tworzenia i rozwiązywania tej rezerwy określa Rada.
1.Wielkość środków na wynagrodzenia ustalana jest corocznie w planie
finansowym NBP, z uwzględnieniem poziomu płac w sektorze bankowym.
2.Wynagrodzenie Prezesa i wiceprezesów NBP ustalane jest na podstawie
przepisów o wynagradzaniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.
3.Zasady wynagradzania pracowników NBP są ustalane przez Zarząd NBP
w drodze uchwały. Zarząd NBP określa wynagrodzenie dla poszczególnych stanowisk
przy założeniu, że maksymalne wynagrodzenie dla tych stanowisk, z wyłączeniem
wiceprezesów oraz członków Zarządu NBP, nie może przekroczyć 0,6-krotności
wynagrodzenia Prezesa NBP.
4.Uchwała Zarządu NBP w sprawie zasad wynagradzania pracowników NBP
jest jawna i podlega udostępnieniu przez Prezesa NBP w Biuletynie Informacji
Publicznej na stronie podmiotowej NBP.
5.Przez wynagrodzenie Prezesa NBP, o którym mowa w ust. 3, rozumie się
wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny ustalone na podstawie przepisów,
o których mowa w ust. 2, oraz składniki wynagrodzenia, premie i nagrody określone
w uchwale, o której mowa w ust. 3.
6.Informacja o wysokości wynagrodzeń Prezesa, wiceprezesów, członków
Zarządu NBP i osób zajmujących stanowiska dyrektora oddziału okręgowego,
dyrektora departamentu (komórki równorzędnej) i ich zastępców oraz osób
zajmujących stanowiska równorzędne pod względem płacowym ze stanowiskiem
dyrektora departamentu i jego zastępcy jest jawna i podlega udostępnieniu przez
Prezesa NBP w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej NBP do dnia
31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy to udostępnienie.
7.Informację o wysokości wynagrodzeń, o których mowa w ust. 6, udostępnia
się odrębnie za każdy miesiąc dla każdego stanowiska w NBP z uwzględnieniem
wszystkich składników wynagrodzenia, premii i nagród określonych w uchwale,
o której mowa w ust. 3.
8.Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. z 2022 r. poz.
902)stosuje się odpowiednio
Zasady rachunkowości NBP powinny odpowiadać standardom stosowanym w Europejskim Systemie Banków Centralnych.
1.Roczne sprawozdanie finansowe NBP składa się z:
1)bilansu;
2)rachunku zysków i strat;
3)informacji dodatkowej.
2.Rokiem sprawozdawczym (obrotowym) NBP jest rok kalendarzowy.
3.Zasady rachunkowości NBP, wzór bilansu, rachunku zysków i strat oraz
zawartość informacji dodatkowej określa Rada.
1.Roczne sprawozdanie finansowe NBP podlega badaniu przez
biegłego rewidenta wybranego przez Radę.
2.Koszty badania, o którym mowa w ust. 1, ponosi NBP.
3.W terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku obrotowym Prezes
NBP przedstawia roczne sprawozdanie finansowe NBP Radzie Ministrów, która
podejmuje decyzję w sprawie jego zatwierdzenia.
4.W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego
NBP część rocznego zysku NBP (wpłata z zysku NBP) podlega odprowadzeniu do
budżetu państwa.
Prezes NBP w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedstawia Sejmowi roczne sprawozdanie z działalności NBP.
(pominięte)
1.Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w
niniejszej ustawie zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze, o ile nie są
sprzeczne z przepisami tej ustawy.
2.(pominięty)
3.(pominięty)
Traci moc ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 1992 r. poz. 360, z późn. zm.3)).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Organami NBP są:
1)Prezes NBP;
2)Rada Polityki Pieniężnej;
3)Zarząd NBP.
1.NBP wykonuje zadania przez Centralę i inne jednostki organizacyjne.
2.Zarząd NBP w drodze uchwały:
1)powołuje, przekształca i likwiduje komórki organizacyjne Centrali NBP i inne
jednostki organizacyjne;
2)określa zakres działalności oraz organizację wewnętrzną Centrali NBP i
pozostałych jednostek organizacyjnych NBP.
Działalność jednostek organizacyjnych NBP podlega rewizji wewnętrznej, którą wykonuje komórka Centrali NBP podporządkowana Prezesowi NBP. A. Prezes NBP
1.Prezes NBP jest powoływany i odwoływany przez Sejm na wniosek
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2.Kadencja Prezesa NBP wynosi 6 lat. Ta sama osoba nie może być Prezesem
NBP dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.
3.Prezes NBP obejmuje obowiązki po złożeniu wobec Sejmu przysięgi
następującej treści:
„Obejmując obowiązki Prezesa Narodowego Banku Polskiego przysięgam
uroczyście, że postanowień Konstytucji i innych ustaw będę ściśle
przestrzegać oraz że we wszystkich swoich działaniach dążyć będę do
rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli”.
Przysięga może być złożona z dodaniem słów „Tak mi dopomóż Bóg”.
4.Kadencja Prezesa NBP wygasa:
1)po upływie okresu sześcioletniego;
2)w razie śmierci;
3)w razie złożenia rezygnacji;
4)w razie odwołania.
5.Odwołanie Prezesa NBP może nastąpić, gdy:
1)nie wypełnia on swych obowiązków na skutek długotrwałej choroby;
2)został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione przestępstwo;
2a)złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, stwierdzone
prawomocnym orzeczeniem sądu;
3)Trybunał Stanu orzekł wobec niego zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk
lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach
państwowych.
1.Po wygaśnięciu kadencji Prezesa NBP z przyczyny określonej w art.
9 ust. 4 pkt 1 Prezes NBP pełni obowiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowego
Prezesa NBP.
2.Po wygaśnięciu kadencji Prezesa NBP z przyczyn określonych w art. 9 ust. 4
pkt 2–4 wiceprezes NBP – pierwszy zastępca Prezesa NBP pełni obowiązki Prezesa
NBP do czasu objęcia obowiązków przez nowego Prezesa NBP.
1.Prezesa NBP w czasie jego nieobecności zastępuje wiceprezes NBP
– pierwszy zastępca Prezesa NBP.
2.(uchylony)
3.Wiceprezesi NBP kierują wyznaczonymi przez Prezesa NBP działami pracy
NBP.
1.Prezes NBP jest przełożonym wszystkich pracowników NBP. Prawa
i obowiązki pracowników NBP określa Kodeks pracy i pragmatyka służbowa
określona odrębną ustawą.
2.Prezes NBP przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP oraz
reprezentuje NBP na zewnątrz.
2a.Prezes NBP ustala tryb działania i wykonywania funkcji przez organy NBP
przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumienia się na odległość, w tym
zwoływania i prowadzenia obrad Rady Polityki Pieniężnej i Zarządu NBP,
w sytuacjach o których mowa w art. 2 ust. 5.
3.Prezes NBP reprezentuje interesy Rzeczypospolitej Polskiej w
międzynarodowych instytucjach bankowych oraz, o ile Rada Ministrów nie postanowi
inaczej, w międzynarodowych instytucjach finansowych.
4.Prezes NBP przy wydawaniu zarządzeń podlegających ogłoszeniu oraz
decyzji administracyjnych ma prawo używania pieczęci z godłem państwowym.
5.Prezes NBP:
1)ustala, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, zasady
przechowywania wartości pieniężnych w bankach i przedsiębiorstwach
produkujących znaki pieniężne oraz transportowania tych wartości przez banki
i te przedsiębiorstwa;
2)realizuje zadania wynikające z przepisów o obronie Ojczyzny.
B. Rada Polityki Pieniężnej
1.Rada Polityki Pieniężnej, zwana dalej „Radą”, ustala corocznie
założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi równocześnie z
przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej. Rada składa
Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy
od zakończenia roku budżetowego.
2.Kierując się założeniami polityki pieniężnej Rada w szczególności:
1)ustala wysokość stóp procentowych NBP;
2)ustala stopy rezerwy obowiązkowej banków oraz spółdzielczych kas
oszczędnościowo-kredytowych i wysokość jej oprocentowania;
3)określa górne granice zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP
pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych;
4)zatwierdza plan finansowy NBP oraz sprawozdanie z działalności NBP;
5)przyjmuje roczne sprawozdanie finansowe NBP;
6)ustala zasady operacji otwartego rynku.
3.Rada dokonuje ocen działalności Zarządu NBP w zakresie realizacji założeń
polityki pieniężnej.
4.(uchylony)
1.W skład Rady wchodzą:
1)Przewodniczący Rady, którym jest Prezes NBP;
2)9 członków powoływanych w równej liczbie przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, Sejm i Senat, spośród specjalistów z zakresu finansów.
2.Kadencja członka Rady wynosi 6 lat. Funkcję członka Rady można pełnić
tylko jedną kadencję.
3.Powołanie nowych członków Rady powinno nastąpić najpóźniej do dnia
wygaśnięcia kadencji poprzednich.
4.Członek Rady przed objęciem obowiązków w Radzie składa przed organem
powołującym przysięgę następującej treści:
„Obejmując obowiązki członka Rady Polityki Pieniężnej przysięgam
uroczyście, że będę działać z pełną bezstronnością, posiadaną wiedzą i
doświadczeniem w zakresie polityki pieniężnej, zgodnie z celami
działalności Narodowego Banku Polskiego.”
Przysięga może być złożona z dodaniem słów „Tak mi dopomóż Bóg”.
5.Organy uprawnione do powołania członka Rady odwołują go wyłącznie w
przypadku:
1)zrzeczenia się swej funkcji;
2)choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie funkcji;
3)skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa;
3a)złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, stwierdzonego
prawomocnym orzeczeniem sądu;
4)przyczyn, o których mowa w art. 14 ust. 2.
6.W razie śmierci członka Rady, organ powołujący stwierdza wygaśnięcie jego
mandatu.
7.Uzupełnienia składu Rady na miejsce opróżnione z przyczyn określonych w
ust. 5 i 6 organy powołujące dokonują nie później niż w okresie 3 miesięcy od
odwołania lub stwierdzenia wygaśnięcia mandatu członka Rady.
8.(uchylony)
1.W okresie kadencji członek Rady nie może zajmować żadnych innych
stanowisk i podejmować działalności zarobkowej lub publicznej poza pracą naukową,
dydaktyczną lub twórczością autorską, a za zgodą Rady wyrażoną w drodze uchwały
(bez udziału zainteresowanego) – dopuszczalna jest działalność w organizacjach
międzynarodowych.
2.Członek Rady będący członkiem partii politycznej lub związku zawodowego
obowiązany jest na okres kadencji w Radzie zawiesić działalność w tej partii lub w
tym związku, pod rygorem odwołania z Rady.
3.Członkom Rady przysługuje wynagrodzenie w wysokości równej
wynagrodzeniu wiceprezesów NBP. Wynagrodzenie to przysługuje również w ciągu
3 miesięcy od daty wygaśnięcia kadencji, z wyjątkiem, gdy powodem odwołania jest
skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa.
W posiedzeniach Rady uczestniczą wiceprezesi NBP bez prawa udziału w głosowaniu.
1.Posiedzenia Rady zwołuje Przewodniczący co najmniej raz w
miesiącu. Posiedzenie Rady może być zwołane również na pisemny wniosek co
najmniej 3 członków Rady.
1a.W czasie nieobecności Przewodniczącego posiedzeniu przewodniczy jeden z
członków Rady.
2.Tryb działania Rady oraz wyboru członka, który przewodniczy obradom
podczas nieobecności Przewodniczącego Rady, określa regulamin uchwalony przez
Radę większością głosów.
3.Ustalenia Rady podejmowane są w formie uchwał większością głosów przy
obecności co najmniej 5 członków, w tym Przewodniczącego Rady. W przypadku
równej liczby głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego Rady.
4.Stanowiska zajęte przez członków Rady w głosowaniu podlegają ogłoszeniu
w Monitorze Sądowym i Gospodarczym po upływie 6 tygodni, ale nie później niż 3
miesięcy od daty podjęcia uchwały.
C. Zarząd NBP
1.Działalnością NBP kieruje Zarząd.
2.W skład Zarządu NBP wchodzą: Prezes NBP – jako przewodniczący oraz 6–
8 członków Zarządu, w tym 2 wiceprezesów NBP.
2a.Członków Zarządu NBP powołuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej na wniosek Prezesa NBP.
2b.Członkowie Zarządu NBP są powoływani na okres 6 lat. Przepisy art. 9 ust.
2, art. 13 ust. 3 i ust. 5–7 stosuje się odpowiednio.
3.Zarząd NBP:
1)realizuje uchwały Rady;
2)podejmuje uchwały w sprawach niezastrzeżonych w ustawie do wyłącznej
kompetencji innych organów NBP.
4.Do zakresu działania Zarządu NBP należy w szczególności:
1)(uchylony)
2)realizowanie zadań z zakresu polityki kursowej;
3)okresowa ocena obiegu pieniężnego i rozliczeń pieniężnych oraz obrotu
dewizowego;
4)nadzorowanie operacji otwartego rynku;
5)ocena funkcjonowania systemu bankowego;
5a)analiza stabilności krajowego systemu finansowego;
6)uchwalanie planu działalności i planu finansowego NBP;
7)uchwalanie prowizji i opłat bankowych stosowanych przez NBP oraz ustalanie
ich wysokości;
8)określanie zasad gospodarowania funduszami NBP;
9)określanie zasad organizacji i podziału zadań w NBP;
10)określanie zasad polityki kadrowej i płacowej w NBP;
11)uchwalanie rocznego sprawozdania z działalności NBP;
12)sporządzanie rocznego sprawozdania finansowego NBP;
13)opracowywanie bilansów obrotów płatniczych państwa z zagranicą;
14)przygotowywanie i rozpatrywanie projektów uchwał i innych materiałów
kierowanych do Rady.
Członek Zarządu NBP nie może zajmować żadnych innych stanowisk i podejmować działalności zarobkowej lub publicznej poza pracą naukową, dydaktyczną lub twórczością autorską. Przepis art. 14 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Uchwały Zarządu NBP zapadają większością bezwzględną głosów, a w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos Prezesa NBP.
Szczegółowy tryb działania Zarządu NBP określa regulamin uchwalony przez Zarząd.
W wykonaniu swoich zadań NBP współdziała z właściwymi organami państwa w kształtowaniu i realizacji polityki gospodarczej państwa, dążąc przy tym do zapewnienia należytej realizacji założeń polityki pieniężnej, a w szczególności:
1)przekazuje organom państwa założenia polityki pieniężnej oraz informacje
dotyczące realizacji polityki pieniężnej i sytuacji w systemie bankowym;
2)współdziała z Ministrem Finansów w opracowaniu planów finansowych
państwa;
3)opiniuje projekty aktów normatywnych z zakresu polityki gospodarczej;
4)opiniuje projekty aktów normatywnych dotyczących działalności banków i
mających znaczenie dla systemu bankowego.
1.Prezes NBP może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu.
2.Prezes NBP i inni przedstawiciele organów NBP, o których mowa w art. 6, są
obowiązani do przedstawienia informacji i udzielenia wyjaśnień dotyczących polityki
pieniężnej i działalności NBP przed Sejmem i Senatem oraz ich komisjami.
Prezes NBP jest członkiem Komitetu Stabilności Finansowej.
1.Prezes NBP w imieniu Rady:
1)przedstawia Sejmowi i Radzie Ministrów:
a)kwartalne informacje o bilansie płatniczym,
b)roczne zestawienie międzynarodowej pozycji inwestycyjnej;
2)przekazuje Radzie Ministrów i Ministrowi Finansów projekty założeń polityki
pieniężnej, opinie w sprawie projektu ustawy budżetowej, prognozy bilansu
płatniczego oraz ustalenia Rady;
3)opracowuje okresowe informacje o wpłatach (wypłatach) z zysku.
2.Naczelne organy państwowe, organy administracji rządowej i samorządu
terytorialnego, banki i inne osoby prawne, jednostki organizacyjne niebędące osobami
prawnymi oraz inni przedsiębiorcy:
1)przekazują NBP dane niezbędne do ustalania polityki pieniężnej i okresowych
ocen sytuacji pieniężnej państwa;
2)uczestniczący w obrotach z zagranicą – przekazują NBP dane niezbędne do
sporządzenia bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej;
3)przekazują NBP, na jego żądanie, dane niezbędne do analiz ryzyka systemowego.
2a.Podmioty uczestniczące w rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach
międzybankowych przekazują, na żądanie NBP, dane niezbędne do dokonywania ocen
funkcjonowania rozliczeń pieniężnych i rozrachunków międzybankowych.
2b.Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP, określa, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy realizacji
obowiązku, o którym mowa w ust. 2a, kierując się potrzebą zapewnienia NBP dostępu
do informacji niezbędnych do wykonywania jego obowiązków wynikających z ustawy
oraz odrębnych przepisów.
2c.Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP i Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, określi, w drodze
rozporządzenia, sposób, szczegółowy zakres i terminy przekazywania przez podmioty,
o których mowa w ust. 2, inne niż banki, danych niezbędnych do ustalania polityki
pieniężnej, okresowych ocen sytuacji pieniężnej państwa oraz analiz ryzyka
systemowego, uwzględniając pozycję, udział w rynku finansowym oraz znaczenie dla
analizy zjawisk monetarnych działalności tych podmiotów oraz kierując się potrzebą
zapewnienia NBP dostępu do informacji niezbędnych do wykonywania jego
obowiązków wynikających z ustawy oraz zadań wynikających z uczestnictwa w
Europejskim Systemie Banków Centralnych i Europejskiej Radzie do spraw Ryzyka
Systemowego.
3.Banki przekazują ponadto na żądanie NBP dane niezbędne do oceny ich
sytuacji finansowej oraz stabilności i ryzyka systemu bankowego.
3a.Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych oraz spółka, której Krajowy
Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu swoich zadań, o których mowa
w art. 48 ust. 1 pkt 1–6 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1500 i
1488), izby rozliczeniowe
oraz izby rozrachunkowe, o których mowa w art. 68a tej ustawy, a także kontrahent
centralny (CCP) w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących
przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i
repozytoriów transakcji (Dz. Urz. UE L 201 z 27.07.2012, str. 1, z późn. zm.),
przekazują, na żądanie Prezesa NBP, informacje niezbędne do wykonywania zadań,
o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6a i 6b, dotyczące uczestników w rozumieniu art.
45a ust. 2 tej ustawy, służące dokonywaniu oceny sytuacji finansowej tych
uczestników oraz stabilności systemu finansowego i ryzyka systemu finansowego
4.Tryb i szczegółowe zasady przekazywania danych, o których mowa w ust. 2 i
3, określa Zarząd NBP w drodze uchwały.
4a.Obowiązek przekazywania do NBP danych niezbędnych do wykonywania
zadań NBP wynikających z ustawy oraz uczestnictwa w Europejskim Systemie
Banków Centralnych, obejmuje również dane objęte ochroną na podstawie odrębnych
ustaw, w tym informacje objęte tajemnicą bankową.
5.Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 2, 2a i 3, mogą być
wykorzystywane wyłącznie do sporządzania zestawień statystycznych, opracowań,
ocen i bilansów oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej i, z zastrzeżeniem ust.
6–8 i 10, nie mogą być udostępniane osobom trzecim.
6.Zestawienia statystyczne, opracowania i oceny zawierające dane jednostkowe,
o których mowa w ust. 2, 2a, 3 i 3a, umożliwiające powiązanie ich z konkretnym
podmiotem lub zidentyfikowanie konkretnego podmiotu, w szczególności jeżeli do
sporządzenia zestawienia, opracowania i oceny wykorzystano dane dotyczące mniej
niż trzech podmiotów lub gdy udział danych dotyczących jednego podmiotu,
wykorzystanych w zestawieniu, opracowaniu lub ocenie jest większy niż trzy czwarte
całości – nie mogą być udostępniane osobom trzecim.
7.Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 2, 2a, 3 i 3a, oraz zestawienia
statystyczne, opracowania i oceny, o których mowa w ust. 6, NBP udostępnia:
1)Europejskiemu Bankowi Centralnemu – w wykonaniu obowiązków związanych
z uczestnictwem NBP w Europejskim Systemie Banków Centralnych;
2)innym podmiotom zagranicznym – w wykonaniu zobowiązań
międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej;
3)innym podmiotom, niż wymienione w pkt 1 i 2 – na podstawie odrębnych
przepisów.
8.Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 3, mogą być udostępniane
Ministrowi Finansów i Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie niezbędnym dla
realizacji celu działalności i zadań Komitetu Stabilności Finansowej.
8a.Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 3 i 3a, oraz zestawienia
statystyczne, opracowania i oceny, o których mowa w ust. 6, NBP udostępnia
Komitetowi Stabilności Finansowej, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015
r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu
kryzysowym w systemie finansowym, w zakresie niezbędnym dla realizacji zadań
Komitetu.
9.Przepisy ust. 8 i 8a stosuje się odpowiednio do danych zawierających
informacje objęte ochroną na podstawie odrębnych ustaw, w tym informacji objętych
tajemnicą bankową.
10.Wymiana między Narodowym Bankiem Polskim i Głównym Urzędem
Statystycznym zebranych danych jednostkowych nieidentyfikowalnych, a w
szczególnych przypadkach wynikających z uczestnictwa w Europejskim Systemie
Banków Centralnych (ESBC) i Europejskim Systemie Statystycznym (ESS) danych
jednostkowych identyfikowalnych podmiotów gospodarki narodowej, oraz wyników
agregacji tych danych odbywa się nieodpłatnie, na zasadzie wzajemności, w zakresie
niezbędnym do wykonywania ustawowo określonych zadań, z zachowaniem tajemnic
ustawowo chronionych.
11.Szczegółowy zakres i tryb przekazywania danych, o których mowa w ust. 10,
określa umowa o wymianie informacji zawarta między Prezesem NBP i Prezesem
Głównego Urzędu Statystycznego.
1.Dane niezbędne do:
1)sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej,
2)ustalania polityki pieniężnej i okresowych ocen sytuacji pieniężnej państwa,
3)oceny sytuacji finansowej banków i ryzyka sektora bankowego,
4)numeracji banków i ich jednostek organizacyjnych
– są przekazywane do NBP w postaci elektronicznej.
2.Dane w postaci elektronicznej są przekazywane z wykorzystaniem
odpowiednich certyfikatów wydanych przez NBP lub innych form uwierzytelniania
stosowanych przez NBP.
3.Przekazanie danych w sposób niezgodny z wymogami wskazanymi w ust. 1 i
2 jest równoznaczne z nieprzekazaniem tych danych.
1.NBP realizuje politykę walutową ustaloną przez Radę Ministrów w
porozumieniu z Radą.
2.Zasady ustalania kursu złotego w stosunku do walut obcych ustala Rada
Ministrów w porozumieniu z Radą.
3.NBP ogłasza bieżące kursy walut obcych oraz kursy innych wartości
dewizowych.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
NBP udostępnia Komitetowi Stabilności Finansowej:
1)informacje i dane, w tym chronione na podstawie odrębnych ustaw, niezbędne
do oceny ryzyka systemowego;
2)analizy, opracowania i opinie dotyczące oceny ryzyka systemowego, stabilności
finansowej i nierównowag makroekonomicznych, w tym cykliczne raporty NBP
o stabilności systemu finansowego oraz raporty o nierównowagach
makroekonomicznych;
3)informacje o działaniach podejmowanych przez właściwe podmioty, o których
mowa w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze
makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym
w systemie finansowym, związanych z realizacją rekomendacji Komitetu
Stabilności Finansowej;
4)informacje o konsultacjach z Komisją Europejską, Europejską Radą do spraw
Ryzyka Systemowego, Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego oraz
organami nadzoru makroostrożnościowego z innych zainteresowanych państw
członkowskich, o których mowa w art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu
kryzysowym w systemie finansowym, oraz opiniach wydanych przez te
podmioty, dotyczących działań Komitetu Stabilności Finansowej.
NBP zapewnia obsługę Komitetu Stabilności Finansowej w zakresie realizacji zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, w szczególności:
1)organizuje posiedzenia Komitetu Stabilności Finansowej i prowadzi jego
sekretariat;
2)przygotowuje projekty uchwał Komitetu Stabilności Finansowej.
Znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na złote i grosze.
Znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
1.Wzory i wartość nominalną banknotów oraz wzory, wartość
nominalną, stop, próbę i masę monet oraz wielkość emisji znaków pieniężnych, jak
również terminy wprowadzenia ich do obiegu ustala Prezes NBP w drodze
zarządzenia.
2.Prezes NBP może wycofywać z obiegu określone znaki pieniężne. Po upływie
terminu określonego przez Prezesa NBP znaki te przestają być prawnym środkiem
płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i podlegają wymianie
w wyznaczonych przez Prezesa NBP bankach.
1.Znaki pieniężne, nieodpowiadające wskutek zużycia lub uszkodzenia
warunkom ustalonym przez Prezesa NBP, przestają być prawnym środkiem
płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i podlegają wymianie.
2.Prezes NBP określa, w drodze zarządzenia, szczegółowe zasady i tryb
wymiany znaków pieniężnych, o których mowa w ust. 1.
1.Fałszywe znaki pieniężne podlegają zatrzymaniu, bez prawa do
zwrotu ich równowartości.
2.Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do fałszywych banknotów i monet
opiewających na waluty obce.
3.Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa NBP, określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i tryb postępowania przy zatrzymywaniu znaków pieniężnych podejrzanych
co do autentyczności oraz postępowania z fałszywymi znakami pieniężnymi, mając na
uwadze zapewnienie sprawności i bezpieczeństwa obrotu gotówkowego,
w szczególności potrzebę zabezpieczenia zatrzymanych znaków pieniężnych jako
materiału dowodowego, a także ochronę słusznych interesów osób, których znaki
pieniężne zostały zatrzymane, w tym zwrot albo wypłatę równowartości
zatrzymanych znaków pieniężnych, których autentyczność zostanie potwierdzona.
NBP może prowadzić w kraju i za granicą sprzedaż monet, banknotów i numizmatów przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz na inne cele, na warunkach i według zasad ustalonych przez Zarząd NBP w drodze uchwały.
NBP organizuje gospodarkę znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej.
1.W celu kształtowania podaży pieniądza i działalności kredytowej
NBP gromadzi rezerwy obowiązkowe banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej.
2.Rezerwę obowiązkową banków stanowi wyrażona w złotych część środków
pieniężnych w złotych i w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach
bankowych, środków uzyskanych z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
oraz innych środków przyjętych przez bank podlegających zwrotowi, z wyjątkiem
środków:
1)przyjętych od innego banku krajowego, spółdzielczej kasy oszczędnościowo-
kredytowej oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
2)przyjętych od banku zagranicznego na podstawie umów zawartych przed dniem
wejścia w życie ustawy;
3)pozyskanych z zagranicy co najmniej na 2 lata;
4)pozyskanych na podstawie umów o prowadzenie indywidualnych kont
emerytalnych oraz pozyskanych na podstawie umów o prowadzenie
indywidualnych kont zabezpieczenia emerytalnego w rozumieniu przepisów o
indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach
zabezpieczenia emerytalnego;
5)uzyskanych ze sprzedaży papierów wartościowych zabezpieczonych hipotecznie
o okresie wykupu powyżej pięciu lat oraz ze sprzedaży listów zastawnych o
okresie wykupu powyżej pięciu lat.
3.Rezerwę obowiązkową spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych
oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy
Oszczędnościowo-Kredytowej stanowi wyrażona w złotych część środków
pieniężnych w złotych i w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach w
spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz w Krajowej Spółdzielczej
Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej, środków uzyskanych z tytułu emisji dłużnych
papierów wartościowych oraz innych środków podlegających zwrotowi, z wyjątkiem
środków przyjętych od innej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej oraz od banku
krajowego.
4.Banki spółdzielcze utrzymują rezerwy obowiązkowe w banku zrzeszającym,
z którym są zrzeszone. Bank zrzeszający utrzymuje rezerwę obowiązkową
zrzeszonych banków spółdzielczych na swoim rachunku w Narodowym Banku
Polskim w kwocie odpowiadającej rezerwom obowiązkowym zrzeszonych w nim
banków i własnym rezerwom obowiązkowym.
5.Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe utrzymują rezerwy
obowiązkowe w Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej.
Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa utrzymuje rezerwę
obowiązkową spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych na swoim rachunku
w Narodowym Banku Polskim w kwocie odpowiadającej rezerwom obowiązkowym
spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy
Oszczędnościowo-Kredytowej.
1.Stopa rezerwy obowiązkowej może być zróżnicowana ze względu na
umowny okres przechowywania środków pieniężnych, rodzaj waluty, a także rodzaj
dokonywanych operacji finansowych stanowiących źródło pozyskania środków.
2.Suma rezerw obowiązkowych nie może przekroczyć:
1)30% sumy środków pieniężnych, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 3, od wkładów
na żądanie;
2)20% sumy środków pieniężnych, o których mowa w art. 38 ust. 2 i 3, od wkładów
terminowych.
3.Zarząd NBP może zwolnić bank z obowiązku utrzymywania rezerwy
obowiązkowej w okresie wdrażania planu naprawy banku.
3a.Zarząd NBP może zwolnić spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową
oraz Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową z obowiązku
utrzymywania rezerwy obowiązkowej w okresie realizacji programu postępowania
naprawczego.
3b.Zarząd NBP może zwolnić podmiot w restrukturyzacji lub instytucję
pomostową, o których mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym
Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej
restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 793, 872 i
1692), z obowiązku utrzymywania
rezerwy obowiązkowej w okresie przymusowej restrukturyzacji
4.Środki pieniężne z tytułu oprocentowania rezerwy obowiązkowej
przekazywane są bankom, spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym oraz
Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej.
Banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo--Kredytowa pomniejszają kwotę naliczonej rezerwy obowiązkowej o kwotę stanowiącą równowartość 500 000 euro, obliczoną według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia miesiąca stanowiącego podstawę naliczenia rezerwy obowiązkowej, a w przypadku gdy w tym dniu nie ogłoszono takiego kursu, według ostatniego kursu ogłoszonego przed tym dniem.
1.Zarząd NBP ustala:
1)zasady i tryb naliczania oraz utrzymywania rezerwy obowiązkowej;
2)rodzaje środków pieniężnych, których nie dotyczy obowiązek utrzymywania
rezerwy obowiązkowej;
3)zasady naliczania oprocentowania rezerwy obowiązkowej i przekazywania
środków pieniężnych należnych z tytułu tego oprocentowania.
2.Zarząd NBP może określać wysokość zapasu gotówki w złotych, którego
utrzymywanie w kasach bankowych, spółdzielczych kasach oszczędnościowo-
kredytowych oraz w Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej,
będzie równoznaczne z utrzymywaniem rezerwy obowiązkowej w NBP.
1.W razie naruszenia obowiązku określonego w art. 40 utrzymywania
rezerwy, bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub Krajowa
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa, uiszcza na rzecz NBP odsetki od
różnicy pomiędzy kwotą, która podlega utrzymywaniu na rachunkach, a kwotą
faktycznie na tych rachunkach utrzymywaną.
2.Stawkę odsetek, o których mowa w ust. 1, uchwala Zarząd NBP w wysokości
nie większej niż dwukrotna wysokość stopy oprocentowania kredytu lombardowego.
3.Zarząd NBP może wyrazić zgodę na nieuiszczanie przez bank, spółdzielczą
kasę oszczędnościowo-kredytową lub Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-
Kredytową, odsetek, o których mowa w ust. 1, gdy bank, spółdzielcza kasa
oszczędnościowo-kredytowa lub Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-
Kredytowa jest w stanie zawieszenia, likwidacji albo upadłości.
1.NBP może udzielać bankom kredytu refinansowego w złotych w celu
uzupełnienia ich zasobów pieniężnych.
2.NBP przy udzielaniu kredytu refinansowego kieruje się zdolnością banku do
spłaty tego kredytu wraz z odsetkami w umownych terminach spłaty, z zastrzeżeniem,
o którym mowa w ust. 3.
3.NBP może udzielić kredytu refinansowego także bankowi dla wdrożenia planu
naprawy banku.
4.Kredyt refinansowy może być udzielony:
1)do określonej kwoty w rachunku kredytu;
2)pod zastaw papierów wartościowych – do wysokości równej określonej części
nominalnej wartości tych papierów (kredyt lombardowy);
3)w innej formie, określonej przez Zarząd NBP.
5.Umowa o kredyt refinansowy może zostać rozwiązana przez każdą ze stron za
siedmiodniowym terminem jej wypowiedzenia.
6.Jeżeli sytuacja finansowa banku korzystającego z kredytu refinansowego
ulega pogorszeniu w stopniu zagrażającym terminowej spłacie kredytu, albo bank ten
nie przestrzega istotnych postanowień umowy kredytowej, NBP może wypowiedzieć
tę umowę i zażądać wcześniejszej spłaty kredytu, w całości lub w części, w terminie
krótszym niż określony w tej umowie.
7.Do umowy o kredyt refinansowy stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 2439, z późn. zm.1)), ze zmianami
wynikającymi z niniejszej ustawy.
1.W przypadkach uregulowanych w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r.
o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz
przymusowej restrukturyzacji oraz ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych
kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 924, 1358 i
1488)NBP
może udzielać kredytu krótkoterminowego Bankowemu Funduszowi
Gwarancyjnemu
2.W przypadku zagrożenia płynności spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych NBP może udzielić Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-
Kredytowej kredytu krótkoterminowego na zasilenie funduszu stabilizacyjnego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych
kasach oszczędnościowo-kredytowych, w razie zaistnienia groźby wyczerpania
środków funduszu i pod warunkiem ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia.
3.Komisja Nadzoru Finansowego przekazuje na wniosek NBP opinię o sytuacji
sektora spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz o zdolności Krajowej
Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej do spłaty kredytu, o którym mowa
w ust. 2, wraz z odsetkami.
4.Środki z kredytu, o którym mowa w ust. 2, mogą być wykorzystane przez
Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową wyłącznie na udzielanie
kredytów dla spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w celu uzupełnienia
ich zasobów pieniężnych.
1.W przypadku zabezpieczenia kredytów, o których mowa w art. 42
i art. 43, przelewem wierzytelności hipotecznych lub wierzytelności zabezpieczonych
zastawami rejestrowymi na NBP przechodzą odpowiednio hipoteki lub zastawy
rejestrowe z dniem udzielenia tych kredytów. Przepisów art. 79 ust. 1 zdanie drugie
ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2022 r.
poz.
1728)oraz art. 17 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie
rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz
2017)nie stosuje się
2.Do chwili ujawnienia cesjonariusza w odpowiednim rejestrze przelew
wierzytelności, o którym mowa w ust. 1, jest bezskuteczny w stosunku do dłużnika
rzeczowego. W razie wygaśnięcia hipoteki albo zastawu rejestrowego przed
ujawnieniem cesjonariusza w odpowiednim rejestrze cedent jest obowiązany dokonać
wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej albo
zastawu rejestrowego z rejestru zastawów.
3.Z chwilą zawiadomienia sądu, sądu polubownego lub organu prowadzącego
postępowanie administracyjne o przelewie wierzytelności, o którym mowa w ust. 1,
na zabezpieczenie kredytów, o których mowa w art. 42 i art. 43, NBP wstępuje z mocy
prawa w miejsce kredytobiorcy do postępowań cywilnych, administracyjnych,
sądowo-administracyjnych oraz przed sądami polubownymi, dotyczących przelanych
wierzytelności, bez zezwolenia strony przeciwnej albo osoby trzeciej, która ma interes
prawny.
4.Przepis ust. 3 stosuje się również do dotychczasowego kredytobiorcy
w zakresie wstąpienia w miejsce NBP do postępowań po spłacie należności z tytułu
udzielenia kredytów, o których mowa w art. 42 i art. 43, na podstawie zaświadczenia
wydanego przez NBP.
1.NBP może przyjmować od banków weksle do dyskonta i redyskonta.
2.Zarząd NBP określa rodzaje weksli przyjmowanych przez NBP do dyskonta i
redyskonta oraz uchwala zasady i tryb ich dyskonta oraz redyskonta.
(uchylony)
W razie zagrożenia realizacji polityki pieniężnej Rada może w drodze uchwały wprowadzić:
1)ograniczenie wielkości środków pieniężnych oddawanych przez banki do
dyspozycji kredytobiorców i pożyczkobiorców;
2)obowiązek utrzymywania nieoprocentowanego depozytu w NBP od
zagranicznych środków wykorzystanych przez banki i krajowych
przedsiębiorców.
Pożyczki i kredyty zaciągnięte przez NBP w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych mogą być przeznaczane na udzielanie kredytu w walutach obcych bankom krajowym.
NBP może:
1)emitować i sprzedawać papiery wartościowe;
2)sprzedawać i kupować dłużne papiery wartościowe w operacjach otwartego
rynku;
3)organizować obrót papierami wartościowymi, których jest emitentem oraz
papierami wartościowymi emitowanymi albo poręczanymi lub gwarantowanymi
przez Skarb Państwa;
4)otwierać rachunki lokat terminowych banków.
NBP może być powierzona obsługa pożyczki państwowej, zaciągniętej w drodze emisji papierów wartościowych.
NBP może przyjmować do przechowania i administrowania oraz jako przedmiot zabezpieczenia papiery wartościowe, w tym papiery wartościowe, których jest emitentem.
W przypadku zabezpieczenia wierzytelności NBP, zaspokojenie roszczeń NBP jako zastawnika następuje w sposób przewidziany w Kodeksie cywilnym albo – jeżeli umowa z zastawcą tak stanowi – przez sprzedaż przedmiotu zastawu przez NBP w imieniu zastawcy lub przejęcie go przez NBP.
1.NBP prowadzi rachunki:
1)banków;
2)budżetu państwa;
3)Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;
3a)Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
3b)Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego;
4)innych osób prawnych, za zgodą Prezesa NBP.
2.Zarząd NBP określa, w drodze uchwały, warunki otwierania i prowadzenia
rachunków banków.
1.NBP realizuje funkcje centralnej bankowej instytucji dewizowej
poprzez gromadzenie rezerw dewizowych, zarządzanie rezerwami dewizowymi oraz
podejmowanie czynności bankowych i innych mających na celu zapewnienie
bezpieczeństwa obrotu dewizowego i płynności płatniczej kraju.
2.Prezes NBP wykonuje kontrolę w zakresie ustalonym w przepisach prawa
dewizowego.
3.NBP może pełnić funkcje agenta finansowego Rządu w zakresie zawierania i
realizacji umów kredytowych oraz obsługi zadłużenia zagranicznego państwa; NBP
nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa w tym zakresie. Szczegółowy tryb
postępowania ustali każdorazowo umowa między NBP i Ministrem Finansów.
4.NBP może posiadać wartości dewizowe i dokonywać obrotu tymi wartościami
we własnym imieniu i na własny rachunek oraz na rachunek innych podmiotów, jak
również wykonywać czynności obrotu dewizowego w kraju i za granicą, w tym
również w zakresie udzielania i zaciągania kredytów i pożyczek zagranicznych oraz
udzielania i przyjmowania poręczeń i gwarancji bankowych w obrotach z zagranicą.
5.(uchylony)
Założenia polityki pieniężnej, sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej oraz akty normatywne organów NBP – z wyjątkiem aktów, o których mowa w art. 54 ust. 1 – ogłaszane są w Dzienniku Urzędowym Rzeczy- pospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
1.Prezes NBP wydaje Dziennik Urzędowy Narodowego Banku
Polskiego, w którym ogłasza się:
1)akty organów NBP dotyczące funkcjonowania banków;
2)bilans oraz rachunek zysków i strat NBP;
3)uchwały Komitetu Stabilności Finansowej, o których mowa w art. 12 ust. 5
ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad
systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym.
2.Prezes NBP może skierować do ogłoszenia również inne niż określone w ust.
1 akty prawne i obwieszczenia.
1.Nazwa oraz wzór graficzny winiety Dziennika Urzędowego
Narodowego Banku Polskiego nie mogą być wykorzystywane przez inne niż NBP
podmioty, w szczególności w celach handlowych w publikacjach, wydawnictwach lub
innych formach upowszechniania aktów prawnych.
2.Do wydawania Dziennika Urzędowego Narodowego Banku Polskiego
i ogłaszania w nim aktów prawnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 2a, art. 3,
art. 4, art. 6, art. 7, art. 15–18, art. 20, art. 20b, art. 23a, art. 27 i art. 28a ustawy z dnia
20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów
prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz.
1461)
Pracownicy NBP oraz członkowie Rady i organów opiniodawczo- doradczych przy Zarządzie NBP są obowiązani do nieujawniania osobom nieupoważnionym informacji, z którymi zapoznali się w trakcie wykonywania swoich obowiązków, w tym informacji objętych tajemnicą bankową na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, informacji objętych ochroną na podstawie przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych, jak również innych informacji chronionych ustawowo. Obowiązek ten trwa również po rozwiązaniu stosunku pracy, a także po ustaniu członkostwa w Radzie lub wspomnianych wyżej organach.
1.Do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków
majątkowych NBP są upoważnieni:
1)Prezes NBP albo
2)dwie osoby działające łącznie spośród:
a)wiceprezesów NBP lub pozostałych członków Zarządu NBP oraz
b)pełnomocników powoływanych przez Zarząd NBP albo osobę przez niego
do tego upoważnioną, działających w granicach udzielonych im
pełnomocnictw.
2.Do wykonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych
osoby wymienione w ust. 1 mogą ustanowić pełnomocnika działającego samodzielnie
w granicach udzielonego pełnomocnictwa.
1.NBP, na równi z jednostkami budżetowymi, korzysta ze zwolnienia
od podatków oraz opłaty skarbowej.
2.Egzekucja należności pieniężnych od NBP może być prowadzona, gdy
wierzyciel złożył w NBP tytuł egzekucyjny sądowy lub administracyjny i w ciągu
miesiąca od daty złożenia tytułu objęte nim świadczenie nie zostało wykonane.
Do egzekucji przeciwko NBP stosuje się odpowiednio przepis art. 1060 Kodeksu
postępowania cywilnego.
Nie można ogłosić upadłości NBP.
NBP może inicjować i organizować badania naukowe, jak również prowadzić działalność wydawniczą i promocyjną.
1.W przypadku przetwarzania danych osobowych w celu
wykonywania zadań określonych w art. 3 ust. 2 pkt 6a i 7, realizację uprawnień,
o których mowa w art. 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych
w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu
takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie
danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.2)), zapewniają podmioty,
które przekazują dane do NBP w sposób określony w art. 23a ust. 1 i 2.
2.NBP informuje o ograniczeniach, o których mowa w ust. 1, przez
udostępnienie tych informacji w miejscu powszechnie dostępnym w swojej siedzibie
oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej NBP lub na stronie
internetowej NBP.
3.Okres przechowywania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, ustala
administrator danych zgodnie z celami ich przetwarzania, biorąc pod uwagę przepisy
odrębne dotyczące terminów. NBP dokonuje przeglądu tych danych osobowych co
5 lat.
4.Dane osobowe, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom
zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub
przekazywaniu polegającym co najmniej na:
1)dopuszczeniu przez administratora danych do przetwarzania danych osobowych
wyłącznie osób do tego uprawnionych;
2)pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych
osobowych do zachowania ich w tajemnicy;
3)testowaniu i doskonaleniu stosowanych środków technicznych
i organizacyjnych;
4)zapewnieniu bezpiecznej komunikacji w sieciach teleinformatycznych,
w szczególności poprzez zagwarantowanie, aby proces pozyskiwania
i przekazywania danych osobowych podmiotom zewnętrznym wykorzystywał
techniki kryptograficzne;
5)zapewnieniu ochrony przed nieuprawnionym dostępem do systemów
informatycznych NBP;
6)zapewnieniu integralności danych w systemach informatycznych NBP;
7)określeniu zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych osobowych.
5.Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie przysługuje prawo
dostępu do danych jednostkowych, o których mowa w art. 23 ust. 2, 2a, 3 i 3a, oraz
zestawień statystycznych, opracowań i ocen, o których mowa w art. 23 ust. 6.
6.Jeżeli jest to konieczne ze względu na wymagania bezpieczeństwa związane
z kontrolą dostępu do informacji lub pomieszczeń, NBP żąda od osób świadczących
usługi na rzecz NBP lub osób realizujących transporty wartości pieniężnych oraz ich
pracowników danych biometrycznych w postaci odcisków palców, głosu, geometrii
dłoni, układu naczyń krwionośnych palców lub dłoni. Dane biometryczne mogą być
przechowywane wyłącznie przez czas realizacji usług świadczonych przez te osoby na
rzecz NBP lub realizacji transportów pieniężnych.
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę