Historia zmian - 10 października 2026
o nadzorze nad rynkiem kapitałowym
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 26.
zmienionyW celu wykonywania zadań Komisji upoważnieni pracownicy urzędu
Komisji lub inne osoby, w przypadku, o którym mowa w ust. 7, zwane dalej
„kontrolerami”, mogą przeprowadzać kontrolę działalności lub sytuacji finansowej:
podmiotu nadzorowanego, o którym mowa w art. 5 pkt 1, 2, 4–6c, 8–13 i 15–25,
osoby trzeciej, której podmiot, o którym mowa w pkt 1, powierzył, w granicach
upoważnienia wynikającego z właściwych przepisów, wykonywanie niektórych
czynności z zakresu podlegającego nadzorowi Komisji,
podmiotu zależnego od podmiotu, o którym mowa w art. 5 pkt 18–20,
banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi
– zwanych dalej „kontrolowanym”.
W przypadku:
oddziału zagranicznej instytucji kredytowej w rozumieniu ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej działalność maklerską – kontrola dotyczy wyłącznie jednostki
organizacyjnej, w ramach której prowadzona jest ta działalność;
oddziału zagranicznej firmy inwestycyjnej prowadzącej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską – kontrola dotyczy wyłącznie
badania zgodności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
działalności maklerskiej z określonymi w przepisach prawa polskiego zasadami
świadczenia usług;
banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi – kontrola dotyczy wyłącznie prowadzenia działalności, o której
mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, praktyk
sprzedaży krzyżowej obejmujących czynności, o których mowa w art. 70 ust. 2
ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub instrumenty finansowe,
działalności w zakresie lokat strukturyzowanych, o których mowa w rozdziale 6a
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, oraz działalności
prowadzonej w charakterze podmiotu systematycznie internalizującego
transakcje w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Wykonanie uprawnień w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1,
w stosunku do oddziału domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność
maklerską znajdującego się na terytorium innego państwa członkowskiego, następuje
po uprzednim pisemnym poinformowaniu przez Komisję właściwego organu nadzoru
w państwie, na którego terytorium znajduje się oddział domu maklerskiego lub banku.
Komisja może zwrócić się do właściwego organu nadzoru w państwie
członkowskim, na którego terytorium znajduje się oddział domu maklerskiego lub
banku prowadzącego działalność maklerską, o wykonanie uprawnień w zakresie
kontroli, o której mowa w ust. 1, w stosunku do oddziału domu maklerskiego lub
banku prowadzącego działalność maklerską znajdującego się na terytorium tego
państwa członkowskiego. W przypadku odmowy uwzględnienia żądania przez
właściwy organ nadzoru, Komisja może poinformować o tym Europejski Urząd
Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.
W zakresie niezbędnym do zweryfikowania informacji przekazanych
Komisji na podstawie art. 110f, art. 110m lub art. 110z ust. 1 i 3 ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi Komisja lub jej upoważniony przedstawiciel mogą
przeprowadzić kontrolę, o której mowa w ust. 1, w podmiotach, które przekazały
informacje, także w przypadku gdy podmioty te mają siedzibę poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. W takim przypadku przeprowadzenie kontroli następuje po
poinformowaniu organu nadzoru w państwie, na którego terytorium dany podmiot ma
siedzibę. Komisja niezwłocznie po przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w ust. 1,
przekazuje do tego organu nadzoru informacje, które są istotne dla oceny ryzyka
kontrolowanego podmiotu.
W stosunku do oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych firm
inwestycyjnych prowadzących działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
uprawnienia w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1, służą odpowiednio również
przedstawicielom organów nadzoru nad rynkiem papierów wartościowych lub
rynkiem finansowym w innym państwie członkowskim, w którym zagraniczna firma
inwestycyjna uzyskała zezwolenie, na zasadach określonych w przepisach tego
państwa. Wykonanie uprawnień może nastąpić po uprzednim pisemnym
poinformowaniu Komisji.
Na pisemne żądanie organów nadzoru, o których mowa w ust. 4, uprawnienia
im przyznane, w stosunku do oddziału lub przedstawicielstwa zagranicznej firmy
inwestycyjnej, wykonuje Komisja lub jej upoważniony przedstawiciel.
Komisja może nie uwzględnić żądania organu nadzoru, jeżeli jego wykonanie
mogłoby niekorzystnie wpłynąć na suwerenność, bezpieczeństwo lub interes
publiczny Rzeczypospolitej Polskiej. W takim przypadku szczegółowa informacja
o tych okolicznościach jest przekazywana Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd
i Papierów Wartościowych oraz właściwemu organowi nadzoru.
Przedstawicielom organów nadzoru w innych państwach członkowskich,
w których zagraniczne firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskały zezwolenie, przysługuje – w związku
z wykonywaniem uprawnień w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1, w stosunku
do oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych firm inwestycyjnych – prawo dostępu
do informacji stanowiących tajemnicę zawodową, będących w posiadaniu tych
podmiotów i osób fizycznych w nich zatrudnionych lub pozostających z nimi
w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze.
Do przeprowadzenia kontroli dotyczącej funkcjonowania systemów
informatycznych kontrolowanego lub jego sprawozdań finansowych, ksiąg
rachunkowych lub innych dokumentów i informacji finansowych Przewodniczący
Komisji może upoważnić również osobę niebędącą pracownikiem urzędu Komisji,
dysponującą niezbędną wiedzą w tym zakresie.7 i 7a, zwane dalej
„kontrolerami”, mogą przeprowadzać kontrolę działalności lub sytuacji finansowej:
podmiotu nadzorowanego, o którym mowa w art. 5 pkt 1, 2, 4–6c, 8–13 i 15–25,
osoby trzeciej, której podmiot, o którym mowa w pkt 1, powierzył, w granicach
upoważnienia wynikającego z właściwych przepisów, wykonywanie niektórych
czynności z zakresu podlegającego nadzorowi Komisji,
podmiotu zależnego od podmiotu, o którym mowa w art. 5 pkt 18–20,
banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi
– zwanych dalej „kontrolowanym”.
W przypadku:
oddziału zagranicznej instytucji kredytowej w rozumieniu ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej działalność maklerską – kontrola dotyczy wyłącznie jednostki
organizacyjnej, w ramach której prowadzona jest ta działalność;
oddziału zagranicznej firmy inwestycyjnej prowadzącej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską – kontrola dotyczy wyłącznie
badania zgodności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
działalności maklerskiej z określonymi w przepisach prawa polskiego zasadami
świadczenia usług;
banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi – kontrola dotyczy wyłącznie prowadzenia działalności, o której
mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, praktyk
sprzedaży krzyżowej obejmujących czynności, o których mowa w art. 70 ust. 2
ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub instrumenty finansowe,
działalności w zakresie lokat strukturyzowanych, o których mowa w rozdziale 6a
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, oraz działalności
prowadzonej w charakterze podmiotu systematycznie internalizującego
transakcje w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Wykonanie uprawnień w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1,
w stosunku do oddziału domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność
maklerską znajdującego się na terytorium innego państwa członkowskiego, następuje
po uprzednim pisemnym poinformowaniu przez Komisję właściwego organu nadzoru
w państwie, na którego terytorium znajduje się oddział domu maklerskiego lub banku.
Komisja może zwrócić się do właściwego organu nadzoru w państwie
członkowskim, na którego terytorium znajduje się oddział domu maklerskiego lub
banku prowadzącego działalność maklerską, o wykonanie uprawnień w zakresie
kontroli, o której mowa w ust. 1, w stosunku do oddziału domu maklerskiego lub
banku prowadzącego działalność maklerską znajdującego się na terytorium tego
państwa członkowskiego. W przypadku odmowy uwzględnienia żądania przez
właściwy organ nadzoru, Komisja może poinformować o tym Europejski Urząd
Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.
W zakresie niezbędnym do zweryfikowania informacji przekazanych
Komisji na podstawie art. 110f, art. 110m lub art. 110z ust. 1 i 3 ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi Komisja lub jej upoważniony przedstawiciel mogą
przeprowadzić kontrolę, o której mowa w ust. 1, w podmiotach, które przekazały
informacje, także w przypadku gdy podmioty te mają siedzibę poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. W takim przypadku przeprowadzenie kontroli następuje po
poinformowaniu organu nadzoru w państwie, na którego terytorium dany podmiot ma
siedzibę. Komisja niezwłocznie po przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w ust. 1,
przekazuje do tego organu nadzoru informacje, które są istotne dla oceny ryzyka
kontrolowanego podmiotu.
W stosunku do oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych firm
inwestycyjnych prowadzących działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
uprawnienia w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1, służą odpowiednio również
przedstawicielom organów nadzoru nad rynkiem papierów wartościowych lub
rynkiem finansowym w innym państwie członkowskim, w którym zagraniczna firma
inwestycyjna uzyskała zezwolenie, na zasadach określonych w przepisach tego
państwa. Wykonanie uprawnień może nastąpić po uprzednim pisemnym
poinformowaniu Komisji.
Na pisemne żądanie organów nadzoru, o których mowa w ust. 4, uprawnienia
im przyznane, w stosunku do oddziału lub przedstawicielstwa zagranicznej firmy
inwestycyjnej, wykonuje Komisja lub jej upoważniony przedstawiciel.
Komisja może nie uwzględnić żądania organu nadzoru, jeżeli jego wykonanie
mogłoby niekorzystnie wpłynąć na suwerenność, bezpieczeństwo lub interes
publiczny Rzeczypospolitej Polskiej. W takim przypadku szczegółowa informacja
o tych okolicznościach jest przekazywana Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd
i Papierów Wartościowych oraz właściwemu organowi nadzoru.
Przedstawicielom organów nadzoru w innych państwach członkowskich,
w których zagraniczne firmy inwestycyjne prowadzące działalność maklerską na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskały zezwolenie, przysługuje – w związku
z wykonywaniem uprawnień w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1, w stosunku
do oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych firm inwestycyjnych – prawo dostępu
do informacji stanowiących tajemnicę zawodową, będących w posiadaniu tych
podmiotów i osób fizycznych w nich zatrudnionych lub pozostających z nimi
w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze.
Do przeprowadzenia kontroli dotyczącej funkcjonowania systemów
informatycznych kontrolowanego lub jego sprawozdań finansowych, ksiąg
rachunkowych lub innych dokumentów i informacji finansowych Przewodniczący
Komisji może upoważnić również osobę niebędącą pracownikiem urzędu Komisji,
dysponującą niezbędną wiedzą w tym zakresie.
Do udziału w kontroli podmiotu, o którym mowa w art. 5 pkt 16,
Przewodniczący Komisji, na wniosek Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd
i Papierów Wartościowych, może upoważnić jego przedstawiciela. Przedstawicielowi
Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych przysługuje prawo
dostępu do informacji stanowiących tajemnicę zawodową, będących w posiadaniu
podmiotu, o którym mowa w art. 5 pkt 16, i osób fizycznych w nim zatrudnionych lub
pozostających z nim w stosunku zlecenia lub w innym stosunku prawnym
o podobnym charakterze – w zakresie przeprowadzanej kontroli.
(uchylony)
Art. 28.
zmienionyUpoważnienia do przeprowadzenia kontroli udziela Przewodniczący
Komisji w formie pisemnej, wskazując w nim:
podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli;
pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
oznaczenie organu kontroli;
datę i miejsce wystawienia;
imiona, nazwiska oraz stanowiska służbowe kontrolerów będących
pracownikami urzędu Komisji;
numery legitymacji służbowych kontrolerów będących pracownikami urzędu
Komisji;
firmę (nazwę) kontrolowanego;
miejsce przeprowadzenia kontroli;
przedmiot oraz zakres kontroli;
datę rozpoczęcia kontroli oraz przewidywany czas trwania kontroli;
W przypadku przeprowadzania kontroli przez osoby, o których mowa
w art. 26 ust. 7 i 7, w upoważnieniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się także imię
i nazwisko tej osoby oraz numer dokumentu potwierdzającego jej tożsamość.
W przypadku konieczności wydłużenia czasu trwania kontroli, zmiany jej
przedmiotu lub zakresu albo miejsca jej przeprowadzenia niezwłocznie pisemnie
informuje się o tym kontrolowanego.
Zmiany, o których mowa w ust. 2, wymagają odpowiedniej zmiany
upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, z wyjątkiem zmiany miejsca
przeprowadzenia kontroli w przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 3.
Zmiana osób upoważnionych do wykonania kontroli wymaga każdorazowo
wydania odrębnego upoważnienia.
Art. 30.
zmienionyKontrolę przeprowadza zespół kontrolujący, składający się z co
najmniej dwóch kontrolerów, po okazaniu kontrolowanemu lub osobie przez niego
upoważnionej legitymacji służbowej lub dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz
doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Obowiązek okazania
legitymacji służbowej nie dotyczy osób, o których mowa w art. 26 ust. 7.7 i 7a.
W przypadku nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego
upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji
służbowej pracownikowi kontrolowanego lub przywołanemu świadkowi, którym
powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu
przeprowadzającego kontrolę. W takim przypadku upoważnienie doręcza się
kontrolowanemu niezwłocznie, nie później jednak niż trzeciego dnia od wszczęcia
kontroli.
Po doręczeniu upoważnienia, a przed podjęciem pierwszej czynności
kontrolnej, kontroler ma również obowiązek poinformować osobę, o której mowa
w ust. 1, o prawach i obowiązkach kontrolowanego, pouczyć o skutkach prawnych
utrudniania lub uniemożliwiania przeprowadzenia czynności kontrolnych,
w szczególności o treści art. 32a, art. 46 i art. 47a, a także o odpowiedzialności za
złożenie nieprawdziwych wyjaśnień lub zatajenie prawdy. Składający wyjaśnienia
może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego
bliskich, o których mowa w art. 83 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na
odpowiedzialność karną lub bezpośrednią szkodę majątkową.
O dokonanym pouczeniu, o którym mowa w ust. 3, umieszcza się wzmiankę
na upoważnieniu. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona potwierdza
odebranie pouczenia i upoważnienia.
W przypadku odmowy potwierdzenia odebrania pouczenia i upoważnienia,
o których mowa w ust. 4, notatkę o tym kontroler załącza do upoważnienia,
z podaniem przyczyn odmowy.
Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wraz z pouczeniem, o którym
mowa w ust. 3, można doręczyć kontrolowanemu bezpośrednio, w tym jako wydruk,
o którym mowa w art. 27 ust. 6, albo na adres do doręczeń elektronicznych, o którym
mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), albo za pomocą środków komunikacji
elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu
usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344).
Okazanie kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej legitymacji
służbowej lub dokumentu potwierdzającego tożsamość może odbyć się za pomocą
środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca
2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, umożliwiających jednoczesne
przekazywanie obrazu i dźwięku.