Art. 673.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 673 Kodeksu postępowania karnego wskazuje, które sądy są właściwe do rozpoznania kwestii wznowienia postępowania karnego w sprawach wojskowych. Zasadą jest, że orzeka wojskowy sąd okręgowy w składzie trzech sędziów. Jeżeli jednak sprawa zakończyła się orzeczeniem wojskowego sądu okręgowego lub Sądu Najwyższego, właściwy jest Sąd Najwyższy. Ustawodawca wiąże więc właściwość sądu z tym, jaki organ wydał orzeczenie kończące postępowanie w danej sprawie. Przepis ma charakter porządkowy i zapobiega sytuacji, w której sąd niższy kontrolowałby orzeczenie sądu wyższego lub równorzędnego. Dzięki temu zachowana jest hierarchia sądownictwa wojskowego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 673 KPK znajduje zastosowanie, gdy po uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie karnej prowadzonej przed sądem wojskowym składany jest wniosek o wznowienie postępowania. Wznowienie to nadzwyczajny środek zaskarżenia, który umożliwia ponowne rozpoznanie sprawy z powodów określonych w ustawie. Jeżeli sprawa zakończyła się przed sądem wojskowym niższego szczebla, wniosek rozpoznaje wojskowy sąd okręgowy. Natomiast gdy orzeczenie kończące wydał wojskowy sąd okręgowy lub Sąd Najwyższy, wniosek trafia do Sądu Najwyższego. Przepis ten stosuje się zarówno przy wznowieniu na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, o ile spełnione są materialne przesłanki wznowienia. Należy podkreślić, że Art. 673 KPK reguluje wyłącznie właściwość sądu, a nie podstawy wznowienia ani tryb jego procedowania.

Konkretny przykład zastosowania

Załóżmy, że żołnierz został prawomocnie skazany przez wojskowy sąd garnizonowy. Po latach ujawniono nowe dowody wskazujące na jego niewinność. Obrońca składa wniosek o wznowienie postępowania. Zgodnie z Art. 673 KPK wniosek ten powinien zostać rozpoznany przez wojskowy sąd okręgowy w składzie trzech sędziów. Jeśli natomiast pierwotne skazanie wydał wojskowy sąd okręgowy, a Sąd Najwyższy utrzymał je w mocy, wniosek o wznowienie należy skierować bezpośrednio do Sądu Najwyższego. W ten sposób sąd wyższy kontroluje dopuszczalność ponownego rozpoznania sprawy, co chroni przed pochopnym uchylaniem prawomocnych orzeczeń.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym błędem jest przekonanie, że o wznowieniu w sprawach wojskowych zawsze decyduje Sąd Najwyższy. Tymczasem Art. 673 KPK wyraźnie powierza tę kwestię wojskowemu sądowi okręgowemu, gdy sprawa nie kończyła się orzeczeniem tego sądu lub Sądu Najwyższego. Inny błąd to składanie wniosku do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, zamiast do sądu właściwego według tego przepisu. Należy pamiętać, że sąd rozpoznający wznowienie nie jest sądem, który pierwotnie orzekał, chyba że chodzi o Sąd Najwyższy w sprawach, w których sam wydał orzeczenie kończące. Ponadto myli się wznowienie z kasacją lub skargą na wyrok sądu odwoławczego. Art. 673 KPK dotyczy tylko wznowienia, a nie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Osoby bez wykształcenia prawniczego często zakładają, że wniosek o wznowienie może złożyć każdy, jednak przepis ten nie określa kręgu uprawnionych podmiotów. W razie wątpliwości co do właściwości sądu warto dokładnie ustalić, jaki sąd wydał ostatnie orzeczenie w sprawie. W konkretnej sprawie wskazana jest konsultacja z prawnikiem.