Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 611ug.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Odmawia się wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611ud § 1, jeżeli:

1)czyn, w związku z którym wydano to orzeczenie, nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego;

2)sprawca nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że istnieją podstawy do uznania, że sprawca na nie powróci.

§ 2.Przepisu § 1 pkt 1 nie stosuje się, jeżeli czyn nie stanowi przestępstwa z powodu braku lub odmiennego uregulowania w prawie polskim odpowiednich opłat, podatków, ceł lub zasad obrotu dewizowego.

§ 3.Można odmówić wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611ud § 1, jeżeli:

1)mimo wezwania przez sąd do uzupełnienia informacji we wskazanym terminie, do orzeczenia nie dołączono zaświadczenia, o którym mowa w art. 611ud § 2, albo zaświadczenie to jest niekompletne lub w sposób oczywisty niezgodne z treścią orzeczenia;

2)przekazane do wykonania orzeczenie dotyczy tego samego czynu tej samej osoby, co do której postępowanie karne zostało prawomocnie zakończone w państwie członkowskim Unii Europejskiej, a orzeczenie w zakresie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania albo samoistnej kary lub środka niepolegającego na pozbawieniu wolności lub na grzywnie zostało wykonane;

3)według prawa polskiego nastąpiło przedawnienie wykonania kary, a przestępstwo, którego to dotyczy, podlegało jurysdykcji sądów polskich;

4)orzeczenie dotyczy przestępstwa, które według prawa polskiego zostało popełnione w całości albo w części na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym;

5)sprawca z powodu wieku nie ponosi według prawa polskiego odpowiedzialności karnej za czyny będące podstawą wydania orzeczenia;

6)sprawca korzysta z immunitetu, zgodnie z którym niemożliwy jest nadzór nad przestrzeganiem nałożonych obowiązków;

7)z treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 611ud § 2, wynika, że orzeczenie zostało wydane pod nieobecność sprawcy, chyba że:

a)sprawcę wezwano do udziału w postępowaniu lub w inny sposób zawia- domiono o terminie i miejscu rozprawy albo posiedzenia, pouczając, że niestawiennictwo nie stanowi przeszkody dla wydania orzeczenia,

b)obrońca sprawcy był obecny na rozprawie lub posiedzeniu,

c)po doręczeniu sprawcy odpisu orzeczenia wraz z pouczeniem o przy- sługującym mu prawie, terminie i sposobie złożenia w państwie wydania nakazu wniosku o przeprowadzenie z jego udziałem nowego postępowania sądowego w tej samej sprawie, sprawca w ustawowym terminie nie złożył takiego wniosku albo oświadczył, że nie kwestionuje orzeczenia;

8)orzeczenie dotyczy wyłącznie obowiązków innych niż określone w art. 611ud § 1 lub zostało przekazane pomimo niespełnienia warunków przewidzianych w art. 611u;

9)przestępstwo, którego dotyczy orzeczenie, w wypadku jurysdykcji polskich sądów karnych podlegałoby darowaniu na mocy amnestii;

10)orzeczenie przewiduje środek związany z leczeniem, nieznany ustawie;

11)pozostały czas wykonania nałożonych obowiązków jest krótszy niż 6 miesięcy.

§ 4.W wypadkach wskazanych w § 1 i 3, gdy przemawiają za tym szczególne względy, sąd, w uzgodnieniu z właściwym sądem lub innym organem państwa wydania orzeczenia, może orzec o wykonaniu orzeczenia jedynie w zakresie nałożonych w nim obowiązków. W zakresie zarządzenia wykonania kary, odwołania warunkowego zwolnienia, orzeczenia kary zastępczej oraz ustanowienia, rozszerzenia, zmiany i zwolnienia od wykonania nałożonych obowiązków w okresie próby albo uznania kary lub środka za wykonane – orzeczenie wykonuje właściwy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia, chyba że uzgodniono inaczej.

§ 5.W wypadkach przewidzianych w § 1 pkt 2 oraz w § 3 pkt 1, 2, 4, 7 lub 9– 11 sąd przed podjęciem decyzji w przedmiocie wykonania orzeczenia informuje o możliwości odmowy wykonania orzeczenia właściwy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 611ug KPK zawiera katalog podstaw odmowy wykonania w Polsce orzeczenia wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 611ud § 1, czyli orzeczenia nakładającego obowiązki związane z okresem próby lub środki o charakterze probacyjnym. Przepis rozróżnia dwie grupy przesłanek. W § 1 wskazano podstawy obligatoryjne: sąd odmawia wykonania, gdy czyn nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego (zasada podwójnej karalności) albo gdy sprawca nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie ma podstaw do przyjęcia, że na nie powróci. W § 3 wymieniono jedenaście podstaw fakultatywnych, między innymi brak lub oczywistą wadliwość zaświadczenia z art. 611ud § 2, powagę rzeczy osądzonej w innym państwie UE, przedawnienie wykonania kary według prawa polskiego, popełnienie czynu w całości lub w części na terytorium Polski, wiek sprawcy wyłączający odpowiedzialność karną, immunitet uniemożliwiający nadzór, wydanie orzeczenia pod nieobecność sprawcy, objęcie czynu amnestią, nieznany polskiej ustawie środek leczniczy oraz sytuację, w której do wykonania obowiązków pozostało mniej niż 6 miesięcy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie badania przez polski sąd wniosku o przejęcie do wykonania orzeczenia probacyjnego z państwa wydania. Sąd analizuje treść orzeczenia oraz dołączone zaświadczenie i zestawia je z przesłankami z § 1 i § 3. Istotne jest ograniczenie z § 2: brak podwójnej karalności nie uzasadnia odmowy, jeżeli czyn nie jest przestępstwem w Polsce wyłącznie z powodu odmiennego uregulowania opłat, podatków, ceł lub zasad obrotu dewizowego. Zgodnie z § 4, gdy przemawiają za tym szczególne względy, sąd w uzgodnieniu z organem państwa wydania może orzec o wykonaniu orzeczenia jedynie w zakresie nałożonych obowiązków, pozostawiając decyzje o zarządzeniu wykonania kary czy karze zastępczej organowi zagranicznemu. Paragraf 5 nakazuje ponadto, aby przed podjęciem decyzji w części wypadków sąd poinformował organ państwa wydania o możliwości odmowy.

Przykład

Sąd w państwie członkowskim UE skazał obywatela Polski na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, nakładając obowiązek zgłaszania się do kuratora i powstrzymania się od kontaktu z pokrzywdzonym, i przekazał orzeczenie do wykonania w Polsce. Polski sąd ustala, że do zakończenia okresu próby pozostały trzy miesiące. Ponieważ pozostały czas wykonania obowiązków jest krótszy niż 6 miesięcy, sąd może odmówić wykonania na podstawie § 3 pkt 11, uprzednio informując o tym organ państwa wydania. Gdyby natomiast okres próby wynosił jeszcze dwa lata, a pozostałe przesłanki nie zachodziły, sąd przejąłby orzeczenie do wykonania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest traktowanie wszystkich podstaw z art. 611ug KPK jako obowiązkowych - tylko przesłanki z § 1 są obligatoryjne, pozostałe pozostawiono ocenie sądu. Drugim jest przekonanie, że drobna wada zaświadczenia automatycznie przesądza o odmowie; sąd powinien najpierw wezwać do uzupełnienia informacji w wyznaczonym terminie. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że wydanie orzeczenia pod nieobecność sprawcy zawsze blokuje jego wykonanie - wyjątki z § 3 pkt 7 obejmują prawidłowe zawiadomienie, obecność obrońcy lub rezygnację z wniosku o nowe postępowanie. Warto też pamiętać, że odmowa nie zawsze oznacza całkowitą bezczynność, bo § 4 dopuszcza wykonanie orzeczenia w ograniczonym zakresie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd zawsze musi odmówić wykonania orzeczenia z innego państwa UE?

Nie. Obowiązkowa odmowa dotyczy tylko przypadków z § 1, czyli braku przestępności czynu według prawa polskiego oraz nieprzebywania sprawcy w Polsce. Przesłanki z § 3 są fakultatywne.

Co oznacza wymóg podwójnej karalności w art. 611ug KPK?

Chodzi o to, że czyn będący podstawą orzeczenia musi stanowić przestępstwo także według prawa polskiego. Wyjątek przewiduje § 2 dla różnic w regulacjach podatkowych, celnych, opłat i obrotu dewizowego.

Czy braki w zaświadczeniu od razu przesądzają o odmowie?

Nie. Sąd najpierw wzywa do uzupełnienia informacji w wyznaczonym terminie. Dopiero gdy zaświadczenia nie dołączono, jest niekompletne lub oczywiście niezgodne z orzeczeniem, możliwa jest odmowa.

Dlaczego pozostały okres krótszy niż 6 miesięcy pozwala odmówić wykonania?

Przepis § 3 pkt 11 uznaje, że przejmowanie nadzoru na tak krótki czas jest niecelowe. Jest to jednak podstawa fakultatywna, a sąd musi wcześniej poinformować organ państwa wydania.

Czy po stwierdzeniu podstawy odmowy sąd może wykonać orzeczenie częściowo?

Tak. Zgodnie z § 4, gdy przemawiają za tym szczególne względy, sąd w uzgodnieniu z organem państwa wydania może orzec o wykonaniu orzeczenia jedynie w zakresie nałożonych obowiązków.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy