Art. 611fd.

Co stanowi przepis

Art. 611fd KPK reguluje obowiązki informacyjne polskiego sądu wobec organu państwa obcego, któremu wcześniej przekazano do wykonania orzeczenie o karze pieniężnej, środkach karnych, środkach kompensacyjnych lub kosztach procesu, o którym mowa w art. 611fa § 1 KPK. Paragraf 1 nakazuje sądowi niezwłocznie zawiadomić właściwy sąd lub inny organ państwa wykonania, jeżeli orzeczenie zostało uchylone wskutek kasacji albo wznowienia postępowania, jeżeli karę darowano, jeżeli nastąpiło przedawnienie jej wykonania, a także wtedy, gdy pojawiły się inne okoliczności powodujące, że orzeczenia nie można już wykonać. Katalog przyczyn ma charakter otwarty - ustawodawca posłużył się zwrotem o "innych okolicznościach skutkujących niemożnością wykonania". Paragraf 2 dodaje drugi obowiązek: sąd zawiadamia niezwłocznie organ zagraniczny o każdej wpłacie dokonanej na poczet orzeczonej kary, środków karnych, środków kompensacyjnych lub kosztów procesu, a także o orzeczonym przepadku. Celem regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której ta sama należność zostałaby wyegzekwowana dwukrotnie albo egzekwowana mimo ustania podstawy prawnej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy polski sąd wystąpił już do państwa członkowskiego o wykonanie orzeczenia w trybie przewidzianym w art. 611fa § 1 KPK i sprawa jest po stronie zagranicznej w toku. Przesłanką powstania obowiązku jest zdarzenie następcze: prawne wyeliminowanie orzeczenia z obrotu, ustanie możliwości jego wykonania albo częściowe lub całkowite zaspokojenie należności. Obowiązek ma charakter bezwarunkowy i musi być wykonany niezwłocznie, czyli bez zbędnej zwłoki po powzięciu wiadomości o zdarzeniu. Nie jest przy tym istotne, czy wpłata została dokonana dobrowolnie przez skazanego, czy wyegzekwowana przez organ w Polsce - każda wpłata podlega zgłoszeniu.

Przykład

Polski sąd skazał kierowcę na grzywnę i przekazał orzeczenie do wykonania organowi państwa, w którym skazany mieszka i pracuje. Po kilku miesiącach skazany wpłaca w Polsce część grzywny bezpośrednio na rachunek sądu. Sąd, na podstawie art. 611fd § 2 KPK, powinien niezwłocznie zawiadomić organ zagraniczny o wysokości wpłaty, aby ten ograniczył egzekucję do pozostałej części należności. Gdyby natomiast w tym samym czasie Sąd Najwyższy uchylił wyrok wskutek kasacji, sąd - już na podstawie § 1 - musiałby poinformować o tym organ zagraniczny, co skutkuje zaprzestaniem dalszych czynności wykonawczych.

Częste nieporozumienia

Błędem jest przekonanie, że po przekazaniu orzeczenia za granicę polski sąd traci wszelkie kompetencje w sprawie - art. 611fd KPK pokazuje, że pozostają mu istotne obowiązki informacyjne. Mylne jest też założenie, że zgłasza się wyłącznie całkowitą spłatę należności; przepis mówi o każdej wpłacie, również częściowej. Nie należy również utożsamiać zawiadomienia z automatycznym umorzeniem postępowania wykonawczego za granicą - dalsze decyzje podejmuje organ państwa wykonania według własnego prawa. Wreszcie samo zawiadomienie nie zastępuje odrębnych czynności procesowych, takich jak uchylenie orzeczenia czy stwierdzenie przedawnienia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.