Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Przeszukania pomieszczeń przedstawicielstwa dyplomatycznego można dokonać tylko za zgodą szefa tego przedstawicielstwa lub osoby czasowo pełniącej jego funkcje.
§ 2.Do przeszukania pomieszczeń konsularnych konieczna jest zgoda kierownika urzędu konsularnego lub osoby czasowo pełniącej jego funkcje albo szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego.
Art. 583 KPK wprowadza szczególne ograniczenie dla jednej z najbardziej inwazyjnych czynności procesowych, jaką jest przeszukanie. Zgodnie z § 1 przeszukanie pomieszczeń przedstawicielstwa dyplomatycznego jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą szefa tego przedstawicielstwa albo osoby, która czasowo pełni jego funkcje. Paragraf 2 odnosi się do pomieszczeń konsularnych i przewiduje, że konieczna jest zgoda kierownika urzędu konsularnego, osoby czasowo pełniącej jego funkcje albo szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego. Przepis nie przewiduje możliwości zastąpienia tej zgody postanowieniem sądu ani prokuratora, a także nie zna wyjątku opartego na pilności sprawy. Zgoda ma zatem charakter warunku, bez którego czynność w ogóle nie może zostać legalnie przeprowadzona.
Norma z art. 583 KPK znajduje zastosowanie w postępowaniu karnym prowadzonym w Polsce, gdy zamierzona czynność miałaby objąć pomieszczenia korzystające z nietykalności w stosunkach międzynarodowych. Chodzi o pomieszczenia przedstawicielstwa dyplomatycznego, czyli placówki reprezentującej obce państwo, oraz o pomieszczenia konsularne. Przepis odnosi się do samego miejsca, a nie do statusu osoby, która w danym momencie w nim przebywa. Nie ma znaczenia, czy przeszukanie ma służyć znalezieniu rzeczy, dokumentów, czy odnalezieniu osoby podejrzanej. Znaczenie ma natomiast to, kto udziela zgody: przepis wskazuje zamknięty krąg osób uprawnionych, przy czym w przypadku pomieszczeń konsularnych krąg ten jest szerszy.
Prokurator prowadzi postępowanie w sprawie kradzieży wartościowego dzieła sztuki i uzyskuje informację, że przedmiot mógł zostać ukryty w budynku zajmowanym przez urząd konsularny obcego państwa. Mimo że w zwykłej sprawie wystarczyłoby postanowienie o przeszukaniu, tutaj czynności nie można przeprowadzić bez zgody kierownika urzędu konsularnego, osoby czasowo pełniącej jego funkcje albo szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego. Jeżeli zgoda nie zostanie udzielona, organy procesowe muszą poprzestać na innych dowodach lub skorzystać z dróg przewidzianych dla współpracy międzynarodowej. Przeprowadzenie przeszukania mimo braku zgody obarczałoby czynność zasadniczą wadą.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że postanowienie sądu lub prokuratora zastępuje zgodę wymaganą przez art. 583 KPK - tak nie jest, oba wymogi mają odrębny charakter. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że w sytuacji nagłej można wejść do pomieszczeń najpierw, a zgodę uzyskać później; przepis takiej konstrukcji nie przewiduje. Trzecim błędem bywa utożsamianie pomieszczeń przedstawicielstwa dyplomatycznego z prywatnym mieszkaniem dowolnego pracownika placówki, podczas gdy przepis mówi o pomieszczeniach placówki. Warto też pamiętać, że w odniesieniu do pomieszczeń konsularnych ustawodawca wskazał alternatywnie kilka osób uprawnionych, więc zgoda jednej z nich jest wystarczająca. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy pojawia się wątek międzynarodowy, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 583 § 1 KPK wymaga zgody szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego lub osoby czasowo pełniącej jego funkcje. Postanowienie sądu lub prokuratora nie zastępuje tej zgody.
Zgodnie z art. 583 § 2 KPK zgodę może wyrazić kierownik urzędu konsularnego, osoba czasowo pełniąca jego funkcje albo szef przedstawicielstwa dyplomatycznego. Wystarczy zgoda jednej z tych osób.
Przepis nie przewiduje wyjątku ze względu na pilność czynności. Bez wymaganej zgody przeszukania nie można legalnie przeprowadzić.
Art. 583 KPK mówi o pomieszczeniach przedstawicielstwa dyplomatycznego i pomieszczeniach konsularnych. Status innych lokali ocenia się na podstawie odrębnych regulacji, w tym prawa międzynarodowego.
Organ procesowy nie może przeprowadzić przeszukania i musi oprzeć ustalenia na innych dowodach lub skorzystać z mechanizmów współpracy międzynarodowej.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI