Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Do zażalenia na postanowienie kończące postępowanie dołącza się odpowiednią liczbę odpisów dla osób, których dotyczy zaskarżone postanowienie. Odpisy te doręcza się tym osobom niezwłocznie.
§ 2.O wniesieniu zażalenia na postanowienie inne niż wymienione w § 1 oraz sprzeciwu zawiadamia się osoby, których dotyczy zaskarżone postanowienie.
Art. 461 KPK reguluje kwestie techniczne i informacyjne związane z wniesieniem zażalenia oraz sprzeciwu w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1, jeżeli zażalenie dotyczy postanowienia kończącego postępowanie, skarżący ma obowiązek dołączyć do pisma odpowiednią liczbę odpisów - tyle, ile jest osób, których zaskarżone postanowienie dotyczy. Odpisy te sąd lub inny organ doręcza tym osobom niezwłocznie, aby mogły one zapoznać się z treścią zarzutów i argumentacji skarżącego. Paragraf 2 przewiduje rozwiązanie łagodniejsze dla pozostałych przypadków: gdy zażalenie dotyczy postanowienia innego niż kończące postępowanie, a także gdy wnoszony jest sprzeciw, osoby, których zaskarżone postanowienie dotyczy, są jedynie zawiadamiane o fakcie wniesienia środka zaskarżenia. W tym drugim wariancie ustawa nie wymaga zatem dołączania odpisów ani doręczania pełnej treści pisma.
Przepis stosuje się na etapie wnoszenia środka zaskarżenia, a więc jeszcze przed przekazaniem sprawy organowi odwoławczemu. Kluczowe jest rozróżnienie charakteru zaskarżonego postanowienia: kończące postępowanie (na przykład o umorzeniu) uruchamia obowiązek z § 1, natomiast rozstrzygnięcia incydentalne, wpadkowe - obowiązek informacyjny z § 2. Art. 461 KPK odnosi się do osób, których zaskarżone postanowienie dotyczy, a więc do kręgu podmiotów, na których sytuację procesową rozstrzygnięcie oddziałuje. Reguła ta służy realizacji zasady kontradyktoryjności oraz prawa do bycia wysłuchanym: nikt nie powinien dowiadywać się o zaskarżeniu dotyczącej go decyzji dopiero z treści orzeczenia organu odwoławczego.
Prokurator umorzył śledztwo w sprawie o uszkodzenie mienia, a pokrzywdzony wniósł zażalenie na to postanowienie. Ponieważ jest to postanowienie kończące postępowanie, pokrzywdzony powinien dołączyć do zażalenia odpisy dla osób, których postanowienie dotyczy, na przykład dla osoby, wobec której prowadzono czynności. Odpisy zostaną im doręczone niezwłocznie, dzięki czemu poznają zarzuty stawiane rozstrzygnięciu. Gdyby natomiast zażalenie dotyczyło postanowienia wpadkowego, wystarczyłoby zawiadomienie tych osób o samym fakcie wniesienia środka zaskarżenia.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że odpisy trzeba dołączać do każdego zażalenia - art. 461 § 1 KPK dotyczy wyłącznie postanowień kończących postępowanie. Drugim jest utożsamianie zawiadomienia z doręczeniem odpisu; zawiadomienie z § 2 to jedynie informacja o wniesieniu środka zaskarżenia. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że brak odpisów automatycznie powoduje bezskuteczność zażalenia - jest to brak formalny, który podlega odrębnym regułom usuwania braków pism procesowych. Warto też pamiętać, że przepis nie określa terminów do wniesienia zażalenia, lecz wyłącznie obowiązki towarzyszące jego złożeniu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni charakter zaskarżanego postanowienia i wymogi formalne pisma.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tyle, ile jest osób, których dotyczy zaskarżone postanowienie kończące postępowanie. Art. 461 § 1 KPK mówi o odpowiedniej liczbie odpisów.
Nie. Obowiązek dotyczy tylko zażaleń na postanowienia kończące postępowanie. W pozostałych przypadkach osoby zainteresowane są jedynie zawiadamiane.
Doręczenie odpisu oznacza przekazanie treści zażalenia, a zawiadomienie z § 2 to wyłącznie informacja, że środek zaskarżenia został wniesiony.
Tak. Zgodnie z art. 461 § 2 KPK o wniesieniu sprzeciwu zawiadamia się osoby, których dotyczy zaskarżone postanowienie.
Przepis wymaga, aby odpisy zostały doręczone niezwłocznie, czyli bez zbędnej zwłoki po wniesieniu zażalenia.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI