Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 459.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Zażalenie przysługuje na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.Zażalenie przysługuje także na postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 3.Zażalenie przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 459 KPK określa, w jakich przypadkach można wnieść zażalenie na postanowienie sądu. Zgodnie z § 1 zażalenie przysługuje na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa przewiduje odmienną regułę. Chodzi więc o takie rozstrzygnięcia sądu, po których wydanie wyroku w danej sprawie nie może nastąpić. W § 2 przepis wskazuje dodatkowo na postanowienia dotyczące środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia, ale tylko wtedy, gdy możliwość wniesienia zażalenia została przewidziana w ustawie. § 3 określa krąg uprawnionych do złożenia zażalenia: są to strony, a także osoba, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 459 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy sąd wydał postanowienie, a uczestnik postępowania chce ustalić, czy może je zaskarżyć zażaleniem. Podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy postanowienie zamyka drogę do wydania wyroku. Jeżeli nie ma takiego skutku, zażalenie może być dopuszczalne tylko wtedy, gdy szczególny przepis ustawy wyraźnie je przewiduje. Osobną podstawę stanowi postanowienie co do środka zabezpieczającego, na które § 2 przyznaje zażalenie. Należy też ustalić, czy osoba składająca zażalenie jest stroną albo czy postanowienie bezpośrednio jej dotyczy.

Przykład codziennego zastosowania

W postępowaniu karnym sąd wydaje postanowienie, którego skutkiem jest brak możliwości dalszego prowadzenia sprawy aż do wydania wyroku. Strona postępowania uważa, że rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i chce je zakwestionować. Art. 459 § 1 KPK wskazuje, że takie postanowienie co do zasady może zostać zaskarżone zażaleniem, chyba że ustawa przewiduje wyjątek. Gdyby natomiast postanowienie nie zamykało drogi do wydania wyroku, sama jego niekorzystność dla strony nie przesądzałaby jeszcze o dopuszczalności zażalenia.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym błędem jest założenie, że zażalenie przysługuje na każde postanowienie sądu wydane w postępowaniu karnym. Art. 459 KPK nie wprowadza takiej ogólnej zasady, ponieważ w odniesieniu do innych postanowień wymaga podstawy wskazanej w ustawie. Nie należy też utożsamiać postanowienia zamykającego drogę do wydania wyroku z każdym rozstrzygnięciem, które utrudnia stronie udział w postępowaniu. Istotne jest również rozróżnienie między stroną a osobą, której postanowienie dotyczy jedynie pośrednio, ponieważ § 3 wymaga bezpośredniego dotknięcia postanowieniem. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na każde postanowienie sądu przysługuje zażalenie?

Nie. Art. 459 KPK przewiduje zażalenie przede wszystkim na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku oraz w innych przypadkach wskazanych w ustawie.

Kto może wnieść zażalenie według art. 459 KPK?

Zażalenie przysługuje stronom oraz osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy. Ustawa może jednak przewidywać wyjątki od tej zasady.

Co oznacza postanowienie zamykające drogę do wydania wyroku?

Jest to postanowienie, którego skutkiem jest brak możliwości wydania wyroku w danej sprawie. Art. 459 § 1 KPK wiąże z takim skutkiem prawo do zażalenia.

Czy można zaskarżyć postanowienie dotyczące środka zabezpieczającego?

Tak. Art. 459 § 2 KPK wyraźnie stanowi, że na postanowienie co do środka zabezpieczającego przysługuje zażalenie.

Czy niekorzystne postanowienie zawsze można zaskarżyć?

Nie. Niekorzystny charakter postanowienia nie wystarcza sam w sobie, jeżeli nie zamyka ono drogi do wydania wyroku ani ustawa nie przewiduje zażalenia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI