Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie uchyla się z tego tylko powodu, że sąd orzekł w postępowaniu karnym zamiast w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Art. 439a KPK stanowi, że orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie uchyla się wyłącznie dlatego, iż sąd orzekał w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Norma odnosi się zatem do samego zastosowania przez sąd niewłaściwego trybu postępowania. Z jej brzmienia wynika, że ta jedna okoliczność nie może samodzielnie prowadzić do uchylenia orzeczenia. Przepis nie wskazuje natomiast innych możliwych podstaw uchylenia ani nie rozstrzyga, jaki tryb powinien być zastosowany w każdej konkretnej sprawie.
Art. 439a KPK ma zastosowanie wtedy, gdy sprawa dotyczy wykroczenia, lecz sąd orzekał według reguł postępowania karnego. Istotne jest, aby wskazany błąd dotyczący trybu był jedynym powodem, dla którego miałoby dojść do uchylenia orzeczenia. Jeżeli podnoszone są także inne okoliczności, przepis nie przesądza sam przez się o ich znaczeniu. Jego treść ogranicza się do zakazu uchylenia orzeczenia z tego tylko powodu, że zastosowano postępowanie karne zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia. Nie wynika z niego, że każde orzeczenie wydane w takim trybie jest automatycznie prawidłowe pod każdym innym względem.
Sąd rozpoznaje sprawę dotyczącą czynu zakwalifikowanego jako wykroczenie, ale prowadzi ją w postępowaniu karnym. Po wydaniu orzeczenia jedna ze stron wskazuje wyłącznie, że sprawa powinna była być rozpoznana w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. W takiej sytuacji Art. 439a KPK oznacza, że samo zastosowanie postępowania karnego nie stanowi podstawy do uchylenia orzeczenia. Przepis nie podaje jednak odpowiedzi na pytanie, jakie znaczenie mogłyby mieć inne zarzuty odnoszące się do przebiegu lub wyniku sprawy.
Częstym nieporozumieniem jest uznanie, że przepis nakazuje zawsze pozostawić w mocy orzeczenie wydane w postępowaniu karnym w sprawie o wykroczenie. Art. 439a KPK mówi jedynie o sytuacji, w której wadliwy wybór trybu jest jedyną przyczyną rozważanego uchylenia. Błędem byłoby także odczytywanie tego przepisu jako potwierdzenia, że wybór postępowania karnego zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia nie ma żadnego znaczenia. Przepis nie zawiera takiego ogólnego stwierdzenia, lecz określa wyłącznie skutek procesowy wskazanej okoliczności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie, jeżeli jedynym powodem uchylenia miałoby być zastosowanie postępowania karnego zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia.
Przepis dotyczy skutku procesowego błędnego zastosowania postępowania karnego w sprawie o wykroczenie.
Nie. Przepis odnosi się tylko do sytuacji, gdy jedyną wskazywaną przyczyną jest niewłaściwy tryb postępowania.
Nie. Art. 439a KPK nie określa właściwego trybu dla każdej sprawy, lecz wskazuje, że samo zastosowanie postępowania karnego nie wystarcza do uchylenia orzeczenia.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI