Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Osobie niebędącej oskarżonym, która zgłasza roszczenie do mienia objętego przepadkiem przedmiotów, przysługuje prawo dochodzenia swych roszczeń tylko w drodze postępowania cywilnego.
Art. 421 KPK określa drogę dochodzenia roszczeń przez osobę, która nie jest oskarżonym. Przepis dotyczy roszczeń zgłoszonych do mienia objętego przepadkiem przedmiotów. Osoba taka nie może dochodzić swoich roszczeń w tym zakresie w postępowaniu karnym. Ustawodawca wskazuje wprost, że właściwą drogą jest wyłącznie postępowanie cywilne. Oznacza to, że sam fakt zgłoszenia roszczenia do danego mienia nie powoduje rozpoznania tego roszczenia przez sąd karny na podstawie art. 421 KPK.
Art. 421 KPK znajduje zastosowanie, gdy roszczenie zgłasza osoba niebędąca oskarżonym. Musi ono dotyczyć mienia objętego przepadkiem przedmiotów, o którym mowa w sprawie karnej. Przepis nie rozstrzyga, czy zgłoszone roszczenie jest zasadne ani komu rzeczywiście przysługuje prawo do mienia. Nie określa także treści żądania, jakie osoba powinna sformułować w postępowaniu cywilnym. Jego funkcją jest wskazanie, że dochodzenie takich roszczeń zostało skierowane na drogę postępowania cywilnego.
W sprawie karnej określony przedmiot zostaje objęty przepadkiem przedmiotów. Osoba trzecia, która nie jest oskarżonym, twierdzi, że przysługuje jej roszczenie do tego przedmiotu. Może ona zgłosić, że ma związek prawny z tym mieniem, jednak art. 421 KPK nie przewiduje dochodzenia takiego roszczenia w ramach postępowania karnego. Aby dochodzić swoich praw do mienia, osoba ta powinna skorzystać z drogi postępowania cywilnego. Sąd cywilny rozpoznaje roszczenie w postępowaniu właściwym dla spraw cywilnych, a nie na podstawie rozstrzygnięcia karnego o przepadku.
Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie zgłoszenia roszczenia z możliwością jego rozpoznania przez sąd karny. Art. 421 KPK wyraźnie ogranicza drogę dochodzenia roszczeń osoby niebędącej oskarżonym do postępowania cywilnego. Przepis nie przesądza automatycznie, że osoba zgłaszająca roszczenie jest właścicielem mienia albo że jej żądanie zostanie uwzględnione. Nie stanowi również podstawy do oceny wszystkich skutków przepadku wobec osób trzecich, ponieważ reguluje konkretnie sposób dochodzenia roszczeń. Błędem byłoby więc wyprowadzanie z niego wniosku, że postępowanie karne rozstrzyga o zasadności roszczenia osoby trzeciej. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 421 KPK wskazuje, że osoba niebędąca oskarżonym dochodzi takich roszczeń tylko w drodze postępowania cywilnego.
Przepis dotyczy osoby, która nie jest oskarżonym i zgłasza roszczenie do mienia objętego przepadkiem przedmiotów.
Nie. Przepis wskazuje wyłącznie drogę dochodzenia roszczeń, a nie przesądza o ich zasadności.
Art. 421 KPK stanowi, że roszczeń należy dochodzić w postępowaniu cywilnym. Samo zgłoszenie ich w sprawie karnej nie zastępuje tej drogi.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI