Art. 365.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 365 KPK stanowi wprost, że rozprawa odbywa się ustnie. Oznacza to, że ustawodawca wskazuje ustną formę przebiegu rozprawy jako jej podstawową cechę. Przepis odnosi się do rozprawy, czyli do etapu postępowania określonego tym pojęciem w Kodeksie postępowania karnego. Nie wymienia natomiast szczegółowych czynności wykonywanych podczas rozprawy ani nie opisuje ich kolejności. Z samego art. 365 KPK wynika przede wszystkim wymóg ustnego charakteru rozprawy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 365 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy odbywa się rozprawa w postępowaniu karnym regulowanym przez Kodeks postępowania karnego. Treść przepisu nie uzależnia ustności rozprawy od wniosku którejkolwiek ze stron ani od rodzaju sprawy. Nie wskazuje również dodatkowych warunków, które musiałyby zostać spełnione, aby zasada ustności obowiązywała. Przepis obejmuje sam sposób odbywania rozprawy, a nie rozstrzyga samodzielnie o wszystkich prawach i obowiązkach jej uczestników. Przy ustalaniu szczegółowego przebiegu konkretnej rozprawy należy uwzględniać także inne przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Przykład w codziennej sytuacji

Przykładowo podczas rozprawy sąd zwraca się do obecnego oskarżonego z pytaniem, a oskarżony udziela odpowiedzi ustnie. Następnie świadek przedstawia swoją relację ustnie, a uczestnicy rozprawy mogą ustnie odnieść się do jej treści. Taki przebieg obrazuje wskazaną w art. 365 KPK cechę rozprawy, czyli jej ustną formę. Przepis nie przesądza jednak w tym jednym zdaniu, jakie dokładnie pytania mają zostać zadane ani jak długo mają trwać wypowiedzi poszczególnych osób.

Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym nieporozumieniem jest traktowanie art. 365 KPK jako przepisu, który samodzielnie opisuje pełną procedurę prowadzenia rozprawy. Przepis ma bardzo zwięzłą treść i określa wyłącznie, że rozprawa odbywa się ustnie. Nie należy z niego wyprowadzać szczegółowych reguł dotyczących kolejności czynności, dopuszczalności konkretnych wypowiedzi lub znaczenia poszczególnych dokumentów. Błędem byłoby także pomijanie innych przepisów Kodeksu postępowania karnego, gdy potrzebna jest odpowiedź na bardziej szczegółowe pytanie o przebieg sprawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.