Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 349.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Jeżeli przewidywany zakres postępowania dowodowego uzasadnia przypuszczenie, że przewód sądowy nie zostanie zamknięty na pierwszym terminie rozprawy, prezes sądu niezwłocznie wyznacza sędziego albo członków składu orzekającego, a przewodniczący składu orzekającego kieruje sprawę na posiedzenie wstępne. Posiedzenie wstępne może zostać wyznaczone na ten sam dzień, na który wyznaczono pierwszy termin rozprawy głównej. Posiedzenia wstępnego można nie przeprowadzać, jeżeli złożono wniosek, o którym mowa w art. 387 § 1.

§ 2.W przypadku zaistnienia okoliczności określonych w § 1, uzasadniających odstąpienie od skierowania sprawy na posiedzenie wstępne, przewodniczący wydaje w tym przedmiocie zarządzenie. Zarządzenie wymaga uzasadnienia.

§ 3.Udział prokuratora, obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w posiedzeniu wstępnym jest obowiązkowy, a pozostałych stron i pokrzywdzonego – jeżeli przewodniczący tak zarządzi. Niestawiennictwo strony, obrońcy, pełnomocnika lub pokrzywdzonego, należycie wezwanych na posiedzenie lub zawiadomionych o jego terminie, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu posiedzenia. Strony pozbawionej wolności nie sprowadza się, chyba że przewodniczący uzna to za konieczne.

§ 4.Strony i inne osoby, których udział w posiedzeniu wstępnym jest obowiązkowy, a także pozostałe strony i pokrzywdzony mogą przedstawić stanowisko w przedmiocie planowania i organizacji rozprawy głównej. Stanowisko przedstawia się na piśmie, a na posiedzeniu można je przedstawić również ustnie. Przewodniczący może wezwać strony i inne osoby obowiązane lub uprawnione do udziału w posiedzeniu wstępnym do przedstawienia na piśmie oświadczeń lub wniosków, o których mowa w § 5, zakreślając w tym celu stosowny termin.

§ 5.Stanowisko, o którym mowa w § 4, może obejmować oświadczenia o proponowanych terminach rozprawy i okresach występowania obiektywnych przeszkód uniemożliwiających udział w rozprawie, wnioski o przeprowadzenie dowodów bezpośrednio lub poprzez ich odczytanie, a także o ich przeprowadzenie w określonej kolejności, wnioski o sprowadzenie dowodu rzeczowego na rozprawę lub uzyskanie przez sąd określonego dokumentu urzędowego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wnioski o zezwolenie na udział w rozprawie na odległość z wykorzystaniem urządzeń umożliwiających jednoczesny i bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku, a także inne oświadczenia i wnioski dotyczące okoliczności istotnych dla sprawnego i prawidłowego przeprowadzenia przewodu sądowego. Stanowisko może też obejmować wnioski dowodowe, jak również odniesienie się do wniosków dowodowych złożonych przez inną stronę.

§ 6.W sprawach, w których wyznaczono posiedzenie wstępne, wnioski formalne dotyczące biegu postępowania, w tym dotyczące właściwości sądu, przekazania sprawy innemu sądowi, występowania okoliczności określonych w art. 17 § 1, przekazania sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa lub dochodzenia, a także wnioski o wyłączenie sędziego powinny być złożone najpóźniej na tym posiedzeniu.

§ 7.Wnioski, o których mowa w § 6, złożone po zakończeniu posiedzenia wstępnego pozostawia się bez rozpoznania, chyba że wnioskodawca wykaże, iż okoliczności uzasadniające złożenie wniosku powstały albo stały się mu znane później.

§ 8.Na posiedzeniu wstępnym rozpoznaje się wnioski, o których mowa w § 6, a w razie potrzeby można rozpoznać wnioski dowodowe. Przewodniczący, biorąc pod uwagę stanowiska, o których mowa w § 5, rozstrzyga w drodze zarządzenia co do objętych nimi okoliczności oraz innych okoliczności istotnych dla sprawnego i pra- widłowego przeprowadzenia przewodu sądowego, wyznacza terminy rozprawy, w liczbie co najmniej 5, o ile zakres przewidywanego postępowania dowodowego nie uzasadnia ich mniejszej liczby, a następnie ogłasza je stronom i innym osobom biorącym udział w posiedzeniu. Ogłoszenie wyznaczonych terminów rozprawy ma skutek równoznaczny z wezwaniem do stawiennictwa na rozprawie lub zawiadomieniem o jej terminie.

§ 9.Jeżeli strona, obrońca lub pełnomocnik nie brali udziału w posiedzeniu wstępnym, o wyznaczonych terminach rozprawy powiadamia się ich na piśmie; powiadomienie ma skutek równoznaczny z wezwaniem do stawiennictwa na rozprawie lub zawiadomieniem o jej terminie. Przepisy art. 129 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

§ 10.Wniosek o zmianę terminu rozprawy wyznaczonego na posiedzeniu wstępnym można pozostawić bez rozpoznania, chyba że w sposób oczywisty zasługuje na uwzględnienie.

§ 11.Na wniosek strony lub z urzędu można wyznaczyć posiedzenie w przedmiocie planowania i organizacji rozprawy głównej również po rozpoczęciu przewodu sądowego, jeżeli przyczyni się to do usprawnienia dalszego biegu postępowania. Przepisy § 3–10 stosuje się odpowiednio.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 349 KPK wprowadza instytucję posiedzenia wstępnego, czyli etapu organizacyjnego poprzedzającego rozprawę główną w sprawie karnej. Zgodnie z § 1, jeżeli przewidywany zakres postępowania dowodowego uzasadnia przypuszczenie, że przewód sądowy nie zakończy się na pierwszym terminie rozprawy, prezes sądu niezwłocznie wyznacza sędziego albo skład orzekający, a przewodniczący składu kieruje sprawę na posiedzenie wstępne. Celem tego posiedzenia jest zaplanowanie przebiegu procesu: uzgodnienie terminów rozpraw, kolejności i sposobu przeprowadzania dowodów oraz rozstrzygnięcie wniosków formalnych. Przepis przewiduje, że na posiedzeniu wstępnym przewodniczący wyznacza co najmniej pięć terminów rozprawy, chyba że zakres przewidywanego postępowania dowodowego uzasadnia mniejszą ich liczbę, a ogłoszenie tych terminów ma skutek równoznaczny z wezwaniem do stawiennictwa lub zawiadomieniem o terminie. Nieobecnych powiadamia się na piśmie ze skutkiem takim samym jak wezwanie (§ 9).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w sprawach obszerniejszych dowodowo, w których realnie nie da się zamknąć przewodu sądowego na jednym terminie. Posiedzenia wstępnego można nie przeprowadzać, gdy złożono wniosek o dobrowolne poddanie się karze, o którym mowa w art. 387 § 1 KPK, a odstąpienie od skierowania sprawy na to posiedzenie wymaga zarządzenia przewodniczącego z uzasadnieniem (§ 2). Udział prokuratora, obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jest obowiązkowy, pozostałych stron i pokrzywdzonego - jeżeli przewodniczący tak zarządzi, przy czym prawidłowo zawiadomione niestawiennictwo nie blokuje posiedzenia (§ 3). Kluczowa jest reguła z § 6 i § 7: wnioski formalne dotyczące biegu postępowania, w tym o właściwość sądu, przekazanie sprawy, przesłanki z art. 17 § 1, zwrot sprawy prokuratorowi czy wyłączenie sędziego, powinny zostać złożone najpóźniej na posiedzeniu wstępnym, a złożone później pozostawia się bez rozpoznania, chyba że wnioskodawca wykaże, iż podstawa powstała lub stała się mu znana później. Zgodnie z § 11 posiedzenie planistyczne można wyznaczyć także po rozpoczęciu przewodu sądowego, jeżeli usprawni to postępowanie.

Przykład

Do sądu wpływa akt oskarżenia z listą kilkunastu świadków i dwiema opiniami biegłych. Przewodniczący kieruje sprawę na posiedzenie wstępne, na które stawiają się prokurator i obrońca. Obrońca składa na piśmie stanowisko z propozycją terminów, wskazaniem okresów obiektywnych przeszkód oraz wnioskiem o przesłuchanie części świadków na odległość, a prokurator wnosi o odczytanie zeznań świadków, których zeznania nie są sporne. Przewodniczący rozstrzyga te kwestie zarządzeniem, wyznacza pięć terminów rozprawy i ogłasza je obecnym, co zastępuje wezwania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest traktowanie posiedzenia wstępnego jako etapu, na którym sąd ocenia winę - służy ono organizacji procesu, choć w razie potrzeby można rozpoznać wnioski dowodowe (§ 8). Drugim jest przekonanie, że wniosek o wyłączenie sędziego można złożyć w dowolnym momencie; po posiedzeniu wstępnym co do zasady pozostanie bez rozpoznania. Trzecim - założenie, że nieobecność na posiedzeniu zwalnia ze stawiennictwa na rozprawie, podczas gdy pisemne powiadomienie o terminach wywołuje skutek wezwania. Wreszcie wniosek o zmianę wyznaczonego terminu może zostać pozostawiony bez rozpoznania, chyba że w sposób oczywisty zasługuje na uwzględnienie (§ 10). W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy udział w posiedzeniu wstępnym jest obowiązkowy?

Tak, dla prokuratora, obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, a dla pozostałych stron i pokrzywdzonego wtedy, gdy zarządzi tak przewodniczący. Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych osób nie wstrzymuje posiedzenia.

Ile terminów rozprawy wyznacza się na posiedzeniu wstępnym?

Co najmniej pięć, chyba że przewidywany zakres postępowania dowodowego uzasadnia wyznaczenie mniejszej liczby terminów.

Co się stanie, jeśli złożę wniosek formalny po posiedzeniu wstępnym?

Zgodnie z art. 349 § 7 KPK taki wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wnioskodawca wykaże, że okoliczności uzasadniające wniosek powstały lub stały się mu znane później.

Czy sąd zawsze musi przeprowadzić posiedzenie wstępne?

Nie. Można od niego odstąpić, gdy złożono wniosek o dobrowolne poddanie się karze z art. 387 § 1 KPK, a odstąpienie w innych przypadkach wymaga zarządzenia przewodniczącego z uzasadnieniem.

Czy można wnioskować o zmianę terminu wyznaczonego na posiedzeniu wstępnym?

Można, ale taki wniosek może zostać pozostawiony bez rozpoznania, chyba że w sposób oczywisty zasługuje na uwzględnienie.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI