Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 330.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Uchylając postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia, sąd wskazuje powody uchylenia, a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić, lub czynności, które należy przeprowadzić. Wskazania te są dla organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze wiążące.

§ 2.Jeżeli organ prowadzący postępowanie nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pokrzywdzony, który co najmniej dwukrotnie wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 lub 1a, w tym zaskarżył postanowienie utrzymane w mocy przez prokuratora nadrzędnego, może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1.

§ 2a.W razie utrzymania w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia, prokurator nadrzędny przesyła pokrzywdzonemu, który spełnia warunki określone w § 2 zdanie trzecie, zawiadomienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia wraz z pouczeniem o treści art. 55 § 1 oraz odpis postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Innego skarżącego powiadamia się o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia.

§ 3.W razie wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia prezes sądu przesyła jego odpis prokuratorowi, wzywając go do nadesłania w terminie 14 dni akt postępowania przygotowawczego.

§ 4.Jeżeli akt oskarżenia, którego odpis został przesłany prokuratorowi na podstawie § 3, nie został wniesiony przez pokrzywdzonego, prokurator odmawia przesłania akt postępowania przygotowawczego, zawiadamiając o tym prezesa sądu. Podmiotowi, który wniósł akt oskarżenia, przysługuje zażalenie na zarządzenie prokuratora o odmowie przesłania akt postępowania przygotowawczego; właściwy do rozpoznania zażalenia jest prokurator nadrzędny.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 330 KPK reguluje skutki uchylenia przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego albo o odmowie jego wszczęcia. Sąd ma wskazać powody uchylenia, a gdy jest to potrzebne, również okoliczności wymagające wyjaśnienia lub czynności, które należy przeprowadzić. Te wskazania wiążą organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. Przepis określa też dalszy tryb postępowania, gdy po wykonaniu wskazań organ nadal nie widzi podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. W takiej sytuacji może ponownie wydać postanowienie o umorzeniu albo odmowie wszczęcia, lecz jego zaskarżenie jest ograniczone do prokuratora nadrzędnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 330 KPK ma zastosowanie po sądowym uchyleniu decyzji kończącej postępowanie przygotowawcze bez skierowania sprawy do sądu. Dotyczy więc postanowienia o umorzeniu już prowadzonego postępowania albo postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Organ prowadzący postępowanie musi uwzględnić wiążące wskazania sądu przy dalszym prowadzeniu sprawy. Jeżeli mimo tego ponownie nie znajduje podstaw do aktu oskarżenia, wydaje kolejne postanowienie. Gdy prokurator nadrzędny utrzyma taką decyzję w mocy, pokrzywdzony spełniający warunki wskazane w § 2 może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1 KPK.

Przykład zastosowania

Pokrzywdzony składa zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, lecz organ odmawia wszczęcia postępowania. Po zaskarżeniu tej decyzji sąd ją uchyla i wskazuje, że należy wyjaśnić określone okoliczności oraz przeprowadzić wskazane czynności. Organ prowadzący postępowanie jest związany tymi wskazaniami i powinien je wykonać. Jeżeli następnie ponownie wyda postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu, decyzja może zostać zaskarżona do prokuratora nadrzędnego. Po utrzymaniu jej w mocy pokrzywdzony, który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 lub 1a KPK co najmniej dwukrotnie, może skorzystać z możliwości wskazanej w art. 55 § 1 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 330 KPK nie oznacza, że każde uchylenie umorzenia lub odmowy wszczęcia automatycznie prowadzi do wniesienia aktu oskarżenia. Sąd może wskazać potrzebę dalszych wyjaśnień lub czynności, ale nie zastępuje organu prowadzącego postępowanie w ocenie, czy istnieją podstawy do oskarżenia. Błędem jest również przyjęcie, że każda osoba składająca środek zaskarżenia może wnieść akt oskarżenia na zasadach art. 55 § 1 KPK. Przepis wiąże tę możliwość z pokrzywdzonym oraz z wcześniejszym, co najmniej dwukrotnym wykorzystaniem wskazanych uprawnień. Jeżeli akt oskarżenia nie został wniesiony przez pokrzywdzonego, prokurator odmawia przesłania akt, a podmiotowi, który wniósł taki akt, przysługuje zażalenie do prokuratora nadrzędnego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi zrobić organ po uchyleniu umorzenia przez sąd?

Organ prowadzący postępowanie jest związany wskazaniami sądu dotyczącymi powodów uchylenia, okoliczności do wyjaśnienia lub czynności do przeprowadzenia.

Czy po uchyleniu decyzji można ponownie umorzyć postępowanie?

Tak. Jeżeli po dalszym postępowaniu organ nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, może wydać postanowienie o umorzeniu albo odmowie wszczęcia.

Do kogo można zaskarżyć ponowne umorzenie lub odmowę wszczęcia?

Zgodnie z art. 330 § 2 KPK takie postanowienie podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego.

Kiedy pokrzywdzony może wnieść akt oskarżenia?

Może to zrobić po utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, jeśli co najmniej dwukrotnie wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 lub 1a KPK, na zasadach art. 55 § 1 KPK.

Ile czasu ma prokurator na przesłanie akt po wniesieniu aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego?

Prezes sądu wzywa prokuratora do nadesłania akt postępowania przygotowawczego w terminie 14 dni.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy