Co dokładnie stanowi przepis
Art. 318 KPK reguluje uprawnienia uczestników postępowania, gdy dopuszczono dowód z opinii biegłych albo instytucji naukowej lub specjalistycznej. W takiej sytuacji podejrzanemu i jego obrońcy, a także pokrzywdzonemu i jego pełnomocnikowi doręcza się postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu. Przepis przewiduje również zezwolenie tym osobom na udział w przesłuchaniu biegłych. Jeżeli opinia została złożona na piśmie, wskazane osoby mogą się z nią zapoznać. Szczególne zastrzeżenie dotyczy podejrzanego pozbawionego wolności, którego nie sprowadza się na przesłuchanie biegłych, gdy powodowałoby to poważne trudności.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 318 KPK znajduje zastosowanie dopiero po dopuszczeniu dowodu z opinii. Może chodzić zarówno o opinię sporządzaną przez biegłych, jak i o opinię instytucji naukowej lub specjalistycznej. Przepis wskazuje konkretnych adresatów doręczenia postanowienia: podejrzanego, jego obrońcę, pokrzywdzonego oraz pełnomocnika pokrzywdzonego. Uprawnienie do udziału dotyczy przesłuchania biegłych, a zapoznanie się z opinią zostało wyraźnie powiązane z sytuacją, w której opinia ma formę pisemną. Ograniczenie dotyczące sprowadzenia osoby pozbawionej wolności odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której sprowadzenie wywołałoby poważne trudności.
Przykład zastosowania w codziennej sytuacji
W postępowaniu przygotowawczym dopuszczono dowód z opinii biegłego, który ma ocenić określoną okoliczność istotną dla sprawy. Podejrzany, jego obrońca, pokrzywdzony i pełnomocnik pokrzywdzonego otrzymują postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu. Mogą następnie wziąć udział w przesłuchaniu biegłego, a gdy biegły przedłoży opinię na piśmie, mogą zapoznać się z jej treścią. Jeżeli podejrzany przebywa w miejscu pozbawienia wolności, nie musi być sprowadzany na przesłuchanie, gdy sprowadzenie powodowałoby poważne trudności.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Art. 318 KPK nie stanowi, że każda opinia zawsze musi być sporządzona na piśmie. Prawo zapoznania się z opinią zostało wprost odniesione do opinii złożonej na piśmie. Nie należy też utożsamiać możliwości udziału w przesłuchaniu biegłych z obowiązkiem osobistego stawiennictwa każdej z uprawnionych osób. Przepis nie wyłącza doręczenia postanowienia podejrzanemu pozbawionemu wolności, lecz przewiduje możliwość niesprowadzania go na przesłuchanie w razie poważnych trudności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.