Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 298.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom.

§ 2.Określone w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym przeprowadza sąd.

Wyjaśnienie przepisu

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 298 KPK określa podstawowy podział ról między organami uczestniczącymi w postępowaniu przygotowawczym. Z § 1 wynika, że postępowanie przygotowawcze prowadzi albo nadzoruje prokurator. Przepis przewiduje również, że w zakresie wskazanym w ustawie postępowanie prowadzi Policja. Jeżeli ustawa tak stanowi, uprawnienia Policji mogą przysługiwać także innym organom. Z kolei § 2 wskazuje, że określone ustawowo czynności w postępowaniu przygotowawczym wykonuje sąd.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 298 KPK ma zastosowanie na etapie postępowania przygotowawczego, czyli przed skierowaniem sprawy do sądu z aktem oskarżenia albo zakończeniem sprawy w inny przewidziany prawem sposób. Przepis nie rozstrzyga samodzielnie, które dokładnie czynności wykonuje Policja, inny organ, prokurator lub sąd. W tym zakresie odsyła do dalszych regulacji ustawy, posługując się zwrotem o zakresie przewidzianym w ustawie. Znaczenie przepisu polega więc na wskazaniu, że udział poszczególnych organów ma podstawę ustawową i jest rozdzielony według ich kompetencji. Prokurator może występować jako organ prowadzący postępowanie albo jako organ sprawujący nad nim nadzór.

3. Przykład codziennego zastosowania

Po zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa czynności w sprawie mogą być prowadzone przez Policję w zakresie wynikającym z przepisów. Prokurator może prowadzić postępowanie osobiście albo nadzorować postępowanie prowadzone przez Policję. Jeżeli dla danej czynności ustawa wymaga działania sądu, nie może jej zastąpić samodzielne działanie Policji ani prokuratora. Art. 298 KPK pokazuje zatem, że w jednej sprawie przygotowawczej mogą działać różne organy, lecz każdy w granicach przyznanych mu uprawnień.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Błędem byłoby uznanie, że art. 298 KPK przyznaje Policji ogólne i nieograniczone prawo do prowadzenia każdego postępowania przygotowawczego. Przepis wyraźnie wiąże zakres działania Policji z regulacjami ustawowymi. Nie wynika z niego także, że prokurator zawsze osobiście wykonuje wszystkie czynności w sprawie, ponieważ może on postępowanie prowadzić lub nadzorować. Innym nieporozumieniem jest traktowanie sądu jako organu prowadzącego całe postępowanie przygotowawcze, podczas gdy § 2 mówi wyłącznie o przeprowadzaniu określonych w ustawie czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić znaczenie tych zasad dla konkretnych czynności procesowych.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto prowadzi postępowanie przygotowawcze według art. 298 KPK?

Postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator. W zakresie przewidzianym w ustawie może je prowadzić także Policja.

Czy Policja zawsze prowadzi postępowanie przygotowawcze?

Nie. Art. 298 KPK wskazuje, że Policja prowadzi je tylko w zakresie przewidzianym w ustawie.

Czy inne organy mogą mieć uprawnienia Policji?

Tak, ale wyłącznie w wypadkach przewidzianych w ustawie. Sam art. 298 KPK nie wymienia tych organów.

Jaką rolę ma sąd w postępowaniu przygotowawczym?

Sąd przeprowadza określone w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym. Przepis nie stanowi, że sąd prowadzi całe to postępowanie.

Czy prokurator musi osobiście wykonywać każdą czynność?

Nie wynika to z art. 298 KPK. Przepis przewiduje, że prokurator może postępowanie prowadzić albo nadzorować.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI