Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 276a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Tytułem środka zapobiegawczego można orzec wobec oskarżonego o przestępstwo popełnione w stosunku do członka personelu medycznego, w związku z wykonywaniem przez niego czynności opieki medycznej lub osoby przybranej personelowi medycznemu do pomocy w związku z wykonywaniem tych czynności, zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego na wskazaną odległość, zakaz kontaktów lub zakaz publikacji, w tym za pośrednictwem systemów informatycznych lub sieci telekomunikacyjnych treści godzących w prawnie chronione dobra pokrzywdzonego.

§ 1a.Środek zapobiegawczy, o którym mowa w § 1, można orzec również wobec oskarżonego o przestępstwo, o którym mowa w art. 190a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, popełnione z powodu wykonywanego przez pokrzywdzonego zawodu.

§ 2.Zakazy, o których mowa w § 1, mogą być połączone z określeniem poręczenia majątkowego. Do poręczenia majątkowego zastosowanie mają przepisy art. 266–270, z tym że stanowiące przedmiot poręczenia wartości majątkowe lub zobowiązania ulegają przepadkowi albo ściągnięciu również w razie niezastosowania się do zakazów o których mowa w § 1.

§ 3.Zakaz publikacji treści godzących w prawnie chronione dobra pokrzywdzonego, o którym mowa w § 1, obejmuje zakaz publikowania i innego udostępniania tych treści niezależnie od tego, czy zostały wytworzone przez oskarżonego czy inną osobę, za pośrednictwem internetowych portali, stanowiących usługę świadczoną drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

§ 4.Czas stosowania zakazów o których mowa w § 1, określa się przy uwzględnieniu potrzeb w zakresie zabezpieczenia prawidłowego biegu postępowania karnego oraz zapewnienia odpowiedniej ochrony pokrzywdzonemu lub osobom dla niego najbliższym.

§ 5.Przedłużenie stosowania zakazu na dalszy okres, przekraczający łącznie 6 miesięcy, w postępowaniu przygotowawczym może dokonać, na wniosek prokuratora, sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie.

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 276a KPK wprowadza szczególny środek zapobiegawczy chroniący osoby udzielające pomocy medycznej. Zgodnie z § 1 wobec oskarżonego o przestępstwo popełnione w stosunku do członka personelu medycznego w związku z wykonywaniem czynności opieki medycznej, a także wobec oskarżonego o czyn skierowany przeciwko osobie przybranej personelowi do pomocy, sąd lub prokurator może orzec zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego na wskazaną odległość, zakaz kontaktów albo zakaz publikacji treści godzących w prawnie chronione dobra pokrzywdzonego, w tym za pośrednictwem systemów informatycznych i sieci telekomunikacyjnych. Paragraf 1a rozszerza możliwość zastosowania tego środka na sprawy o przestępstwo z art. 190a Kodeksu karnego (uporczywe nękanie), jeżeli zostało ono popełnione z powodu wykonywanego przez pokrzywdzonego zawodu. Zgodnie z § 2 zakazy można połączyć z poręczeniem majątkowym, do którego stosuje się art. 266-270 KPK, z tym że wartości majątkowe przepadają lub podlegają ściągnięciu również wtedy, gdy oskarżony nie zastosuje się do orzeczonych zakazów. Paragraf 3 precyzuje, że zakaz publikacji obejmuje publikowanie i inne udostępnianie treści na portalach internetowych, niezależnie od tego, czy treści wytworzył sam oskarżony, czy inna osoba.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Warunkiem sięgnięcia po ten środek jest powiązanie zarzucanego czynu z wykonywaniem czynności opieki medycznej lub z zawodem pokrzywdzonego. Środek stosuje się na ogólnych zasadach dotyczących środków zapobiegawczych, a więc przy istnieniu odpowiednio uprawdopodobnionego zarzutu i potrzeby zabezpieczenia prawidłowego biegu postępowania. Paragraf 4 nakazuje określić czas stosowania zakazów z uwzględnieniem zarówno potrzeb procesowych, jak i zapewnienia ochrony pokrzywdzonemu oraz osobom dla niego najbliższym. Przedłużenie stosowania zakazu na okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w postępowaniu przygotowawczym należy do sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie, i następuje na wniosek prokuratora (§ 5).

Przykład

Pacjent, wobec którego postawiono zarzut znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej lekarza dyżurnego na szpitalnym oddziale ratunkowym, po zdarzeniu zaczyna publikować w mediach społecznościowych wpisy uderzające w dobre imię tego lekarza. Prokurator, powołując się na art. 276a § 1 KPK, może orzec zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego na wskazaną odległość, zakaz kontaktowania się z nim oraz zakaz publikowania takich treści. Jeżeli oskarżony mimo zakazu nadal udostępnia wpisy - także cudzego autorstwa - naraża się na przepadek poręczenia majątkowego, o ile zostało ono określone obok zakazów. Czas trwania środka zostanie ustalony z uwzględnieniem etapu postępowania i realnej potrzeby ochrony lekarza.

Częste nieporozumienia

Błędem jest sądzenie, że zakaz publikacji dotyczy tylko treści stworzonych przez samego oskarżonego - § 3 obejmuje również udostępnianie materiałów cudzych. Mylne jest też przekonanie, że środek chroni wyłącznie lekarzy; przepis mówi o członkach personelu medycznego oraz osobach przybranych do pomocy. Nie jest to również kara, lecz środek zapobiegawczy o charakterze tymczasowym. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto jest chroniony przez art. 276a KPK?

Członkowie personelu medycznego, gdy czyn popełniono w związku z wykonywaniem przez nich czynności opieki medycznej, oraz osoby przybrane personelowi do pomocy przy tych czynnościach.

Jakie zakazy można orzec na podstawie tego przepisu?

Zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego na wskazaną odległość, zakaz kontaktów oraz zakaz publikacji treści godzących w prawnie chronione dobra pokrzywdzonego, także w internecie.

Czy zakaz publikacji obejmuje udostępnianie cudzych wpisów?

Tak. Zgodnie z § 3 zakaz obejmuje publikowanie i inne udostępnianie treści niezależnie od tego, czy wytworzył je oskarżony, czy inna osoba.

Co grozi za złamanie zakazu, jeśli orzeczono poręczenie majątkowe?

Wartości majątkowe lub zobowiązania stanowiące przedmiot poręczenia mogą ulec przepadkowi albo ściągnięciu również w razie niezastosowania się do orzeczonych zakazów.

Kto przedłuża zakaz powyżej 6 miesięcy w postępowaniu przygotowawczym?

Na wniosek prokuratora czyni to sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy