Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
§ 2.Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.
Art. 243 § 1 KPK przyznaje każdemu prawo ujęcia osoby na gorącym uczynku przestępstwa. Takie prawo istnieje również podczas pościgu podjętego bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa. Samo podejrzenie popełnienia czynu nie wystarcza, ponieważ przepis wskazuje na gorący uczynek albo bezpośredni pościg. Dodatkowo musi zachodzić obawa, że osoba się ukryje, albo nie może być ustalona jej tożsamość. Zgodnie z art. 243 § 2 KPK osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.
Przepis może znaleźć zastosowanie wtedy, gdy przestępstwo jest właśnie popełniane lub zostało popełnione przed chwilą, a pościg rozpoczął się bezpośrednio po tym zdarzeniu. Ujęcie nie jest uzależnione od tego, czy dokonuje go policjant, ponieważ art. 243 KPK posługuje się słowem „każdy”. Konieczne jest jednak wystąpienie jednej z dwóch wskazanych w przepisie przesłanek: obawy ukrycia się osoby albo niemożności ustalenia jej tożsamości. Jeżeli osoba nie zamierza się ukryć, a jej tożsamość można ustalić, przepis nie wskazuje podstawy do ujęcia z tych powodów. Po ujęciu nie można zwlekać z przekazaniem tej osoby Policji.
Pracownik sklepu widzi osobę, która zabiera towar i wychodzi bez zapłaty, a następnie rozpoczyna za nią pościg bezpośrednio po zdarzeniu. Osoba zostaje zatrzymana przed sklepem i nie chce podać swoich danych, więc nie można ustalić jej tożsamości. W takiej sytuacji art. 243 KPK może pozwalać na ujęcie tej osoby, ponieważ chodzi o gorący uczynek albo bezpośredni pościg oraz występuje jedna z ustawowych przesłanek. Osobę ujętą należy następnie niezwłocznie przekazać Policji, a nie samodzielnie prowadzić wobec niej dalszych czynności.
Art. 243 KPK nie oznacza ogólnego prawa do ujmowania każdej osoby, którą ktoś uważa za podejrzaną. Przepis wymaga związku z gorącym uczynkiem przestępstwa albo z pościgiem rozpoczętym bezpośrednio po jego popełnieniu. Błędem jest także pomijanie warunku obawy ukrycia się osoby lub niemożności ustalenia jej tożsamości. Ujęcie nie zastępuje czynności Policji, gdyż § 2 wyraźnie nakazuje niezwłoczne oddanie osoby w jej ręce. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, art. 243 § 1 KPK przyznaje takie prawo każdemu, ale tylko w warunkach wskazanych w przepisie.
Jest to możliwe w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeśli występuje obawa ukrycia się tej osoby albo nie można ustalić jej tożsamości.
Nie. Przepis mówi o ujęciu na gorącym uczynku albo w bezpośrednim pościgu po popełnieniu przestępstwa.
Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji, zgodnie z art. 243 § 2 KPK.
Tak. Niemożność ustalenia tożsamości jest jedną z przesłanek pozwalających na ujęcie osoby w sytuacji opisanej w art. 243 KPK.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI