Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności, z zachowaniem umiaru, oraz w granicach niezbędnych dla osiągnięcia celu tych czynności przy zachowaniu należytej staranności, w poszanowaniu prywatności i godności osób, których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.
Art. 227 KPK określa standard wykonania przeszukania lub zatrzymania rzeczy. Nakazuje, aby każda z tych czynności była prowadzona zgodnie z jej celem, a więc ukierunkowana na to, co ma zostać w jej ramach ustalone albo zabezpieczone. Przepis wymaga zarazem zachowania umiaru oraz ograniczenia działań do granic niezbędnych do osiągnięcia celu czynności. Nie jest to jedynie wskazówka organizacyjna, lecz wyrażony wprost wymóg ograniczenia ingerencji do tego, co konieczne. Wskazuje także na należytą staranność, poszanowanie prywatności i godności osób, których czynność dotyczy, oraz zakaz wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.
Art. 227 KPK znajduje zastosowanie przy wykonywaniu przeszukania albo zatrzymania rzeczy. Odnosi się do samego sposobu przeprowadzenia tych czynności, a nie opisuje przesłanek ich zarządzenia ani nie wskazuje, jakie rzeczy mają być zatrzymane. Ocena, czy działanie mieściło się w granicach niezbędnych, wymaga odniesienia jego zakresu do celu konkretnej czynności. Przepis wymaga uwzględnienia zarówno skuteczności czynności, jak i ochrony sfery prywatnej oraz osobistej osób nią objętych. W praktyce znaczenie ma zatem związek między podejmowanym działaniem a konkretnym celem, który ma zostać osiągnięty. Należyta staranność oznacza według treści przepisu obowiązek wykonywania czynności z dbałością o jej cel i o ograniczenie zbędnych ingerencji.
Przykładowo, celem czynności może być odnalezienie określonego dokumentu lub przedmiotu istotnego dla prowadzonego postępowania. Jeżeli przeszukanie jest prowadzone w mieszkaniu, Art. 227 KPK wymaga, aby jego zakres pozostawał związany z tym celem, a nie obejmował działań zbędnych do jego osiągnięcia. Przy zatrzymaniu rzeczy należy natomiast postępować starannie, tak aby nie powodować uszkodzeń ani dolegliwości, których można uniknąć. Przepis nakazuje również uwzględnić prywatność i godność osoby, której przestrzeń lub rzeczy są objęte czynnością. Sam fakt, że czynność może być uciążliwa, nie zwalnia z obowiązku ograniczenia tej uciążliwości do niezbędnego zakresu.
Częstym nieporozumieniem jest odczytywanie Art. 227 KPK jako samodzielnej podstawy do przeprowadzenia przeszukania lub zatrzymania rzeczy. Przepis nie ustanawia takiej podstawy, ponieważ mówi o sposobie dokonania tych czynności, gdy są one wykonywane. Nie można też utożsamiać realizacji celu czynności z dowolnie szerokim działaniem, gdyż ustawa wyraźnie wymaga umiaru i granic niezbędnych do osiągnięcia celu. Z samego Art. 227 KPK nie wynika szczegółowy katalog czynności, które zawsze są dopuszczalne lub zakazane, dlatego jego treść trzeba odczytywać łącznie z celem konkretnej czynności. W szczególności nie należy pomijać, że ochrona prywatności i godności oraz unikanie niepotrzebnych szkód są wyraźnie wymienione w treści Art. 227 KPK. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Przepis określa sposób przeprowadzania przeszukania i zatrzymania rzeczy. Wymaga działania celowego, z umiarem i należytą starannością.
Art. 227 KPK nakazuje poszanowanie prywatności i godności osób, których czynność dotyczy. Jednocześnie czynność ma być ograniczona do granic niezbędnych dla osiągnięcia jej celu.
Umiar oznacza, że zakres czynności nie powinien wykraczać poza to, co jest potrzebne do osiągnięcia jej celu. Przepis sprzeciwia się zbędnym szkodom i dolegliwościom.
Nie. Treść tego artykułu dotyczy sposobu wykonania przeszukania lub zatrzymania rzeczy, a nie przesłanek zarządzenia tych czynności.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI