Art. 185b.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 185b § 1 KPK reguluje sposób przesłuchania świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat. Dotyczy to spraw o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, a także przestępstwa określone w rozdziałach XXV i XXVI Kodeksu karnego. Warunkiem zastosowania tej regulacji jest to, aby zeznania małoletniego świadka mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesłuchanie odbywa się wtedy w warunkach wskazanych w art. 185a § 1-3 i 5 KPK. Art. 185b § 2 KPK odnosi się natomiast do małoletniego świadka, który ukończył 15 lat, i przewiduje określony tryb przesłuchania, jeżeli obecność oskarżonego mogłaby krępować świadka lub negatywnie wpływać na jego stan psychiczny.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się tylko w sprawach należących do kategorii wyraźnie wymienionych w art. 185b § 1 KPK. W przypadku świadka poniżej 15 lat konieczne jest dodatkowo ustalenie, że jego zeznania mogą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla świadka, który ukończył 15 lat, znaczenie ma wystąpienie uzasadnionej obawy związanej z bezpośrednią obecnością oskarżonego podczas przesłuchania. Obawa ta może dotyczyć zarówno wpływu na swobodę składania zeznań, jak i negatywnego wpływu na stan psychiczny świadka. Art. 185b § 3 KPK wyłącza stosowanie obu tych zasad wobec świadka współdziałającego w popełnieniu czynu zabronionego, którego dotyczy postępowanie, oraz wobec świadka, którego czyn pozostaje w związku z tym czynem.

Przykład zastosowania

W sprawie dotyczącej przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy przesłuchany ma zostać dwunastoletni świadek zdarzenia. Jeżeli jego relacja może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 185b § 1 KPK nakazuje zastosowanie warunków przewidzianych w art. 185a § 1-3 i 5 KPK. Inaczej wygląda sytuacja szesnastoletniego świadka w sprawie należącej do tej samej kategorii. Wobec niego można zastosować tryb wskazany w art. 177 § 1a KPK, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego wpłynie krępująco na jego zeznania albo pogorszy jego stan psychiczny.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem jest przyjmowanie, że art. 185b KPK obejmuje każde przesłuchanie osoby małoletniej w każdej sprawie karnej. Przepis dotyczy wyłącznie spraw wskazanych w jego § 1 i różnicuje sytuację świadka, który nie ukończył 15 lat, oraz świadka, który ten wiek już ukończył. Sam wiek świadka powyżej 15 lat nie przesądza o zastosowaniu trybu z art. 177 § 1a KPK, ponieważ potrzebna jest uzasadniona obawa dotycząca wpływu obecności oskarżonego. Nie należy także pomijać wyłączenia odnoszącego się do świadka współdziałającego w popełnieniu czynu albo powiązanego z tym czynem. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.