PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 949.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Jeżeli zostały zgłoszone prawa osób trzecich do nieruchomości, budowli lub innych urządzeń, przynależności lub pożytków albo gdy rzeczy takie znajdują się we władaniu osób trzecich, oznacza się osobno wartość rzeczy spornej, osobno wartość całości po wyłączeniu tej rzeczy, wreszcie osobno wartość całości tak z uwzględnieniem, jak i bez uwzględnienia praw, które pozostają w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia, oraz wartości praw nieokreślonych sumą pieniężną, obciążających nieruchomość, w szczególności świadczeń z tytułu takich praw.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I CSK 345/12Wydział I

Rekompensata za przejęte nieruchomości leśne – wyrok SN

Streszczenie

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda domagającego się zapłaty za utratę nieruchomości leśnych przejętych przez Skarb Państwa. Uznał, że z art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie wynika samodzielne roszczenie o rekompensatę, a także nie ma podstaw do odszkodowania za…
Czytaj orzeczenie
IX Ca 1775/19Sąd Okręgowy w Olsztynie

IX Ca 1775/19

Fragment uzasadnienia

… wniosek o zasiedzenie; 2. naruszenie prawa procesowego - art. 999 § 1 k.p.c. w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. w zw. z art. 945 § 2 k.p.c. , art. 948 k.p.c. , art. 949 k.p.c. oraz 950 k.p.c. poprzez stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem postępowania egzekucyjnego (po dacie wskazanej przez Sąd I instancji jako data upływu okresu zasiedzenia), a po przysądzeniu własności…
  • zasiedzenie
Czytaj orzeczenie
III Ca 2742/19Sąd Okręgowy w Łodzi

III Ca 2742/19

Fragment uzasadnienia

… rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci, są testamentami nieważnymi ( art. 958 k.c. ), gdyż nie zostały w całości spisane własnoręcznie przez spadkodawcę czego wymaga art. 949 § 1 k.c. Sąd Rejonowy odmiennie ocenił dokument testamentu datowanego na 5 października 1999 roku. W tym wypadku biegły grafolog potwierdził, że został on w całości spisany pismem ręcznym przez Z. M. . Tym samym przy założeniu, iż dokument ten…
  • stwierdzenie nabycia spadku
Czytaj orzeczenie
I ACa 589/19Sąd Apelacyjny w Gdańsku

I ACa 589/19

Fragment uzasadnienia

… egzekucyjnego ma takie znaczenie, że uwzględnia się to roszczenie w opisie i oszacowaniu nieruchomości ( art. 947 § 1 pkt 3 k.p.c. ) wraz z podaniem wartości tego roszczenia ( art. 949 k.p.c. ). Wartość tę stanowiłaby prawdopodobnie cena uiszczona uprzednio przez powodów na podstawie umowy deweloperskiej. Wówczas ich roszczenie korzystałoby z pierwszeństwa zaspokojenia z kwoty uzyskanej z egzekucji z tej nieruchomości w…
  • powództwo przeciwegzekucyjne
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 949: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 949 KPC dotyczy sposobu oszacowania nieruchomości w toku egzekucji, gdy stan prawny lub faktyczny przedmiotu egzekucji jest sporny. Przepis nakazuje, aby w sytuacji zgłoszenia praw osób trzecich do nieruchomości, budowli, innych urządzeń, przynależności lub pożytków, a także wtedy, gdy rzeczy te znajdują się we władaniu osób trzecich, dokonać kilku odrębnych wycen. Osobno oznacza się wartość rzeczy spornej, osobno wartość całości po wyłączeniu tej rzeczy, wreszcie osobno wartość całości zarówno z uwzględnieniem, jak i bez uwzględnienia praw, które pozostają w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia. Odrębnie ustala się także wartość praw nieokreślonych sumą pieniężną, które obciążają nieruchomość, w szczególności wartość świadczeń wynikających z takich praw. Dzięki temu operat szacunkowy zawiera nie jedną, lecz kilka wartości, co pozwala sądowi i komornikowi elastycznie reagować na późniejsze rozstrzygnięcia co do spornych składników.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się na etapie opisu i oszacowania nieruchomości, a więc jeszcze przed wyznaczeniem licytacji. Warunkiem jego zastosowania jest wystąpienie elementu spornego: osoba trzecia zgłasza prawo do całej nieruchomości albo do jej części składowej, przynależności lub pożytków, albo faktycznie włada takim składnikiem. Nie jest konieczne, aby zgłoszone prawo zostało już potwierdzone orzeczeniem - wystarczy samo jego zgłoszenie w toku czynności. Art. 949 KPC ma również zastosowanie wtedy, gdy nieruchomość obciążają prawa, które po sprzedaży pozostają w mocy i nie są zaliczane na cenę nabycia, na przykład niektóre służebności czy prawa dożywotnie.

Przykład

Komornik prowadzi egzekucję z zabudowanej działki należącej do dłużnika. W trakcie oględzin sąsiad oświadcza, że stojąca na działce hala magazynowa została wzniesiona przez niego i zgłasza do niej swoje prawa, a ponadto faktycznie z niej korzysta. Biegły, stosując art. 949 KPC, wskazuje w operacie osobno wartość spornej hali, osobno wartość samej działki po wyłączeniu hali, a także wartość całej nieruchomości z uwzględnieniem i bez uwzględnienia ujawnionej służebności przejazdu, która po sprzedaży pozostanie w mocy. Gdyby spór o halę został później rozstrzygnięty na korzyść sąsiada, nie trzeba ponawiać całego oszacowania, ponieważ odpowiednia wartość jest już wyodrębniona.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że samo zgłoszenie praw przez osobę trzecią wstrzymuje egzekucję lub wyłącza sporny składnik z opisu i oszacowania - art. 949 KPC nakazuje jedynie odrębne wskazanie wartości, a o losie spornego prawa decydują inne środki, w tym powództwo przeciwegzekucyjne. Myli się także wartość praw pozostających w mocy z ich zaliczeniem na cenę nabycia; przepis wyraźnie dotyczy praw, które na cenę nie są zaliczane. Nieporozumieniem jest ponadto pomijanie w wycenie praw nieokreślonych sumą pieniężną tylko dlatego, że trudno je przeliczyć - ustawa wymaga oszacowania także świadczeń z takich praw. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zgłoszonych praw wymaga analizy konkretnych dokumentów i okoliczności.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zgłoszenie praw przez osobę trzecią zatrzymuje licytację?

Nie, samo zgłoszenie praw nie wstrzymuje egzekucji. Art. 949 KPC nakazuje jedynie odrębne oznaczenie wartości spornej rzeczy, a obrona praw osoby trzeciej następuje w innym trybie.

Ile wartości powinien wskazać biegły w takiej sytuacji?

Biegły podaje wartość rzeczy spornej, wartość całości po jej wyłączeniu oraz wartość całości z uwzględnieniem i bez uwzględnienia praw pozostających w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia.

Czym są prawa nieokreślone sumą pieniężną?

To prawa obciążające nieruchomość, których treścią nie jest oznaczona kwota, na przykład prawo do określonych świadczeń w naturze. Ich wartość, wraz z wartością świadczeń, również podlega oszacowaniu.

Na jakim etapie egzekucji stosuje się art. 949 KPC?

Przepis stosuje się przy opisie i oszacowaniu nieruchomości, a więc przed wyznaczeniem terminu licytacji.

Czy przepis dotyczy także budynków i urządzeń na nieruchomości?

Tak, art. 949 KPC wymienia budowle i inne urządzenia, a także przynależności oraz pożytki, jeżeli zgłoszono do nich prawa lub znajdują się we władaniu osób trzecich.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 949
← Wróć do pełnej ustawy